Tabipler Birliğinden iş güvenliği uyarısı: “Meslek hastalıkları artık göz ardı edilemez”

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği, iş sağlığı ve güvenliğinde meslek hastalıklarının, uzun çalışma saatlerinin ve psikososyal risklerin yeterince dikkate alınmadığını belirtti. Birlik, işyeri hekimlerinin bağımsızlığı, afet güvenliği ve yangınla mücadelede bütünlüklü yapılanma çağrısı yaptı.

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB) İşçi Sağlığı ve İşyeri Hekimliği Çalışma Grubu, iş sağlığı ve güvenliği politikalarının yalnızca iş kazalarını önlemekle sınırlı kalamayacağını belirterek meslek hastalıklarının, uzun çalışma saatlerinin ve çalışanların ruhsal sağlığını etkileyen koşulların da öncelikli ele alınmasını istedi. Grup adına yapılan açıklamada, “İş sağlığı ve güvenliğinde buzdağının görünmeyen veya görülmek istenmeyen tarafı olan meslek hastalıkları artık daha fazla gözardı edilemez.” denildi.

Birlik, Risk Yönetimi Derneğinin 16-17 Ekim 2026 tarihlerinde Çukurova Üniversitesinde düzenlediği “Sıfır Riske Yolculuk” sempozyumundan değerlendirmeleri paylaştı. Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) güvenli ve sağlıklı çalışma ortamını temel çalışma hakları arasında saydığını hatırlatan KTTB, uluslararası tahminlere göre işe bağlı ölümlerin büyük bölümünün ani iş kazalarından değil, çalışma koşullarıyla bağlantılı hastalıklardan kaynaklandığını kaydetti.

UZUN ÇALIŞMA SAATLERİ VE MESLEK HASTALIKLARI

KTTB’nin aktardığı ILO verilerine göre, 2019 yılına ilişkin tahmini 2,93 milyon işe bağlı ölümün yaklaşık 2,6 milyonu hastalıklarla, 330 bini ise iş kazalarıyla bağlantılı. Birlik, haftada 55 saat ve üzerinde çalışmanın önemli sağlık riskleri doğurduğunu; kronik akciğer hastalıkları, inme ve iskemik kalp hastalığının işe bağlı ölümlerde öne çıkan nedenler arasında bulunduğunu belirtti. Gürültüye bağlı işitme sorunları, solunum yolu hastalıkları ve kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının da meslek hastalıkları kapsamında daha fazla izlenmesi istendi.

PSİKOLOJİK SAĞLIK VE DİJİTAL ÇALIŞMA RİSKLERİ

Açıklamada, geleneksel iş güvenliği yaklaşımının baret, maske ve fiziksel kazaları önleme gibi tedbirlerden daha kapsamlı bir anlayışa evrildiği anlatıldı. Tükenmişlik, iş stresi, aşırı iş yükü ve dijital yorgunluk gibi psikososyal risklerin en az fiziksel tehlikeler kadar önem taşıdığı kaydedildi. Uzaktan ve hibrit çalışma, dijital gözetim baskısı, insan-robot etkileşiminden doğan riskler ve mesai dışında dijital bağlantıyı kesme hakkı da yeni dönemin iş güvenliği başlıkları arasında sıralandı.

İŞYERİ HEKİMLERİ BAĞIMSIZ ÇALIŞMALI

İş sağlığı ve güvenliğinin yalnızca yasal evrak hazırlama ve denetimlerden ibaret olamayacağına dikkat çeken Birlik, meslek hastalıklarının tanılanması kadar önlenmesinin de zorunlu olduğunu belirtti. Bir meslek hastalığı tanısının çalışanın işini kaybetme riskini artırabileceği uyarısında bulunan KTTB, işyeri hekimlerinin işverenden bağımsız statüde çalışabilmesini sağlayacak düzenlemelerin yapılmasını istedi. Yaşlanan işgücü, yapay zeka, iklim değişikliği, göçmen işçilerin karşılaştığı dil engelleri ve güvencesiz istihdamın da geleceğin riskleri arasında yer aldığı kaydedildi.

AFET VE YANGIN GÜVENLİĞİNDE YENİ YAPILANMA ÖNERİSİ

Afetlerde risk analizinin çalışma boyunca güncellenmesi, uzun vardiyaların oluşturduğu tehlikelerin kontrol edilmesi ve her ekipte güvenlikten sorumlu kişilerin bulunması gerektiği anlatıldı. Yangın güvenliği alanında ise İçişleri Bakanlığı bünyesinde bir Yangın Güvenliği Başkanlığı, Yangın Güvenliği Konseyi ve bölgesel güvenlik merkezleri oluşturulması önerisi aktarıldı. İtfaiye standartları, eğitim, sertifikasyon, yangın araştırmaları ve veri toplama süreçlerinin eşgüdümlü yürütülmesi; yapıların yalnızca ruhsat aşamasında değil kullanım süresince denetlenmesi gerektiği belirtildi.

KTTB İşçi Sağlığı ve İşyeri Hekimliği Çalışma Grubu adına Dr. Figen Gülen İnce ve Dr. Minel Özen imzasıyla yayımlanan açıklamada, iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenebilir olduğuna dikkat çekilerek, “Hiçbir üretim hedefi, takvim ya da maliyet insan hayatından daha değerli değildir.” denildi. Birlik, güvenlik kültürünün bir facianın ardından değil, işin her aşamasında sürekli uygulanması çağrısı yaptı.