KTMMOB'nin COP31 panelinde enerji bağlantısı, depolama ve bölgesel iş birliği öne çıktı

KTMMOB’nin COP31 panelinde enerji bağlantısı, depolama ve bölgesel iş birliği öne çıktı

KTMMOB'nin Antalya'daki COP31 kapsamında düzenlediği panelde elektrik şebekelerinin bağlantısı, yenilenebilir enerji depolaması, çevre ve kent planlaması ile enerji emekçilerinin hakları tartışıldı. Konuşmacılar Kıbrıs'ta ortak altyapı ve bölgesel iş birliği çağrısı yaptı.

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (KTMMOB) ve bağlı odalar, Antalya’daki COP31 kapsamında düzenledikleri “İklim Değişikliği Çağında Enerji Dönüşümü ve Planlama” panelinde elektrik şebekelerinin birbirine bağlanması, yenilenebilir enerjiye geçiş, depolama sistemleri, kent planlaması ve çalışanların haklarını ele aldı. Panelde enerji ve çevre politikalarının yalnızca ülkelerin kendi sınırları içinde değil, Doğu Akdeniz ölçeğinde iş birliğiyle planlanması gerektiği mesajı verildi.

Enerji ve Ulaşım Hub’ında gerçekleştirilen paneli KTMMOB Genel Saymanı Doç. Dr. Nevter Zafer Cömert yönetti. KTMMOB Enerji Komitesi üyeleri Prof. Dr. Murat Fahrioğlu ile elektrik-elektronik mühendisi Yusuf Avcıoğlu, EL-SEN Yönetim Kurulu Üyesi Koray Gürkaya, Şehir Plancıları Odası temsilcisi Berkay Ramiz ve Çevre Mühendisleri Odası temsilcisi Sibel Paralik konuşmacı olarak yer aldı.

FAHRİOĞLU: ŞEBEKE BAĞLANTISI YENİLENEBİLİR ENERJİYİ ARTIRABİLİR

Prof. Dr. Murat Fahrioğlu, enterkonnekte elektrik bağlantılarının daha büyük ve dengeli şebekeler oluşturduğunu, böylece yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme daha yüksek oranda dahil edilebildiğini anlattı. Avrupa’daki uygulamalardan örnekler veren Fahrioğlu, Kıbrıs’ın daha büyük bir elektrik şebekesine bağlanmasının önemine işaret etti. Türkiye bağlantısının mesafe ve maliyet açısından daha uygun olduğunu savunan Fahrioğlu, Türkiye üzerinden kurulacak bir bağlantı ile Girit üzerinden planlanan denizaltı elektrik bağlantısını karşılaştırdı. Fahrioğlu’nun panelde paylaştığı maliyet değerlendirmelerine göre Türkiye bağlantısının yaklaşık 300-400 milyon dolar, Kıbrıs-Girit-Atina bağlantısının ise 3-4 milyar dolar düzeyinde olabileceği ifade edildi; bunlar panelde dile getirilen tahminler olarak aktarıldı.

AVCIOĞLU: ELEKTRİK, DOĞAL GAZ, VERİ VE SU İŞ BİRLİĞİNİN KONUSU OLABİLİR

Elektrik-elektronik mühendisi Yusuf Avcıoğlu, bölgesel iş birliğinin yalnızca elektrik altyapısına indirgenmemesi gerektiğini belirtti. Kıbrıs’ta elektrik, doğal gaz, veri ve iletişim hatları ile su altyapısının birbirine rakip projeler yerine bütünleşik planlanmasının hem maliyetleri azaltabileceğini hem de iklim krizine karşı dayanıklılığı artırabileceğini söyledi. Avcıoğlu, “İklim krizi sınır tanımıyor. Kıbrıs’ta elektrik, doğal gaz, veri ve su, gerilimin değil işbirliğinin konusu olabilir” dedi.

GÜRKAYA: ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ EMEKÇİLERİ DIŞARIDA BIRAKMAMALI

EL-SEN Yönetim Kurulu Üyesi Koray Gürkaya, enerji dönüşümünün yalnızca yeni üretim teknolojilerine geçişten ibaret olmadığını, ekonomik ve toplumsal boyutları da bulunduğunu anlattı. Güneş enerjisi üretimindeki dalgalanmaların dengelenmesi için yeterli yedek kapasitenin gerekli olduğunu vurgulayan Gürkaya, fosil yakıtlardan daha düşük karbon salımlı enerji kaynaklarına geçişin planlı yürütülmesini istedi. Mevcut enerji emekçilerinin bilgi ve deneyimlerinin korunması, yeni teknolojilere uyum için eğitim verilmesi ve ekonomik kazanımların toplumun farklı kesimlerine yansıtılması gerektiğini belirtti. Kıbrıs’ın kuzeyi ve güneyindeki sendikal diyaloğun diğer Doğu Akdeniz ada toplumlarını da kapsayacak biçimde geliştirilmesini önerdi.

RAMİZ: ORMAN, TARIM ARAZİLERİ VE SULAK ALANLAR KORUNMALI

Şehir Plancıları Odası temsilcisi Berkay Ramiz, sınırlı arazi kaynaklarına sahip adalarda yapılaşma baskısının iklim değişikliğiyle doğrudan ilişkili olduğunu anlattı. Ormanlar, tarım arazileri ve sulak alanlar üzerindeki yapılaşma baskısının önlenmesi gerektiğini belirten Ramiz, kentlerde sağlık, eğitim ve günlük ihtiyaçlara erişimi kolaylaştıracak planlamayla özel araç kullanımının azaltılmasını istedi. Turizm, yükseköğretim ve emlak geliştirme sektörlerinin yaratacağı ulaşım ve enerji altyapısı yüklerinin taşıma kapasitesine göre değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

PARALİK: BÜYÜK ÖLÇEKLİ BATARYA DEPOLAMA TEKNİK ZORUNLULUK

Çevre Mühendisleri Odası temsilcisi Sibel Paralik, ağır akaryakıta dayalı elektrik üretiminin çevresel ve ekonomik yüküne dikkat çekti. Kıbrıs’ın izole şebekesinin güneş ve rüzgar enerjisinin sisteme yüksek oranda katılmasını sınırladığını belirten Paralik, gelişmiş şebeke yönetimi ve esnek depolama çözümlerine ihtiyaç duyulduğunu söyledi. “Yenilenebilir enerjinin payını artırmak için büyük ölçekli Batarya Enerji Depolama Sistemleri kurulumu teknik bir zorunluluk haline gelmiştir” dedi. Yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, geri dönüşüm ve atık işleme projelerinde teknik ve finansal kısıtların birlikte değerlendirilmesini önerdi.

CÖMERT: ÇÖZÜM DİSİPLİNLER ARASI ÇALIŞMADA

Panelin kapanışında konuşan moderatör Nevter Zafer Cömert, enerji dönüşümünün ve kentsel planlamanın iklim değişikliğiyle mücadelede birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini belirtti. Doğu Akdeniz’in jeopolitik konumunun önemine işaret eden Cömert, enerji ve çevre sorunlarının tek bir uzmanlık alanının sınırlarını aştığını, çözüm için farklı disiplinlerin ve toplumların ortak çalışması gerektiğini kaydetti. Panel, moderatör ve konuşmacılara sertifikalarının verilmesiyle tamamlandı.