“Odadaki fil Türkiye”: ABD’nin Ankara’ya mesaj gönderdiği öne sürüldü

Kıbrıs ile Girit arasındaki denizaltı elektrik bağlantısı projesinde araştırmaların başlaması için diplomatik temaslar yoğunlaştı. ABD'nin Ankara, Lefkoşa ve Atina'daki temsilcilikleri aracılığıyla projeye itiraz edilmemesi yönünde mesaj verdiği ileri sürüldü. Fransa'nın Türkiye ve Mısır'a gönderdiği diplomatik nota ise Atina'da tartışma yarattı.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıs Cumhuriyeti ile Yunanistan arasında planlanan Great Sea Interconnector (GSI) elektrik bağlantısının deniz araştırmaları için yayımlanan NAVTEX duyuruları, Türkiye, Yunanistan, Fransa ve ABD arasında yeni bir diplomasi trafiğini gündeme getirdi.

Politis gazetesinden Yannis Seitanides’in bugünkü haberine göre, Fransız bayraklı Abeille Marengo gemisinin gerçekleştireceği deniz tabanı araştırmalarının Türkiye tarafından engellenmemesi için diplomatik girişimler yürütülüyor.

Yunan basınında yayımlanan haberlerde ABD’nin de bu temaslara katıldığı ileri sürüldü.

ABD’NİN ANKARA’YA SÖZLÜ MESAJ İLETTİĞİ İDDİASI
Politis’in Yunanistan’daki Proto Thema gazetesine dayandırdığı bilgilere göre ABD, Ankara, Lefkoşa ve Atina’daki diplomatik temsilcilikleri aracılığıyla GSI projesine ilişkin bir mesaj iletti.

Haberde Washington’un, bu tür enerji altyapısı projelerine taraflardan herhangi birinin itiraz etmesini haklı gösterecek gerekçe bulunmadığı yönünde görüş bildirdiği ileri sürüldü.

Ankara’ya iletilen mesajın yazılı değil, sözlü olduğu iddia edildi.

Ancak ABD Dışişleri Bakanlığı veya Türkiye Dışişleri Bakanlığı tarafından söz konusu diplomatik girişimi doğrulayan ayrıntılı bir açıklama yapılmış değil.

Bu nedenle ABD’nin Ankara’ya müdahale etmeme mesajı verdiği bilgisi, Yunan basınına dayanan diplomatik bir iddia olarak değerlendiriliyor.

FRANSA TÜRKİYE VE MISIR’A NOTA GÖNDERDİ
GSI araştırmalarına ilişkin bir diğer gelişme, Fransa’nın Türkiye ve Mısır’a diplomatik nota iletmesi oldu.

Politis’in aktardığına göre Fransa, kıyıdaş ülkeleri planlanan araştırmalar hakkında bilgilendirdi.

Fransa’nın girişimi Yunanistan’da tartışmalara yol açarken muhalefet partileri Ankara’ya neden bildirim yapıldığını sorguladı.

Yunanistan Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis, Fransız notasının araştırma koordinatlarını içermediğini ve Türkiye’den izin talep edilmesi anlamına gelmediğini açıkladı.

Marinakis, Fransız şirketinin gerekli izinler için yalnızca Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti makamlarına başvurduğunu vurguladı.

TÜRKİYE KARŞI NAVTEX YAYIMLADI
Yunanistan Deniz Kuvvetleri Hidrografi Servisi ile Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Larnaka Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi tarafından yayımlanan NAVTEX duyurularının ardından Türkiye de karşı NAVTEX yayımladı.

Ankara’nın bu adımı, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına ilişkin görüş ayrılıklarının devam ettiğini ortaya koydu.

Türkiye, elektrik bağlantısının planlanan güzergâhındaki bazı alanlarda deniz yetki alanı iddialarını sürdürüyor.

Atina ise araştırmaların yapılabilmesi için Türkiye’den izin alınmasının söz konusu olmadığını savunuyor.

İKİ YILLIK DURGUNLUĞUN ARDINDAN HAREKETLİLİK
GSI projesinde deniz tabanı araştırmaları, son iki yılı aşkın süredir çeşitli siyasi, teknik ve finansal sorunlarla karşı karşıya kaldı.

Yeni NAVTEX duyuruları, araştırmaların yeniden başlatılmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Politis, mevcut diplomatik temaslar ışığında Türkiye’nin tepkisinin diplomatik düzeyde kalabileceği yönündeki beklentilerin güçlendiğini aktardı.

Ancak bu değerlendirme, Türkiye’nin bundan sonraki adımlarına ilişkin kesinleşmiş bir karar veya resmî taahhüt anlamına gelmiyor.

“ODADAKİ FİL TÜRKİYE”
GSI projesi, Lefkoşa’da düzenlenen 22. Economist Konferansı’nda da ele alındı.

Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Direktörü Konstantinos Filis, projenin yalnızca jeopolitik değil, ticari açıdan da uygulanabilir olduğunu savundu.

Glafkos Klerides Enstitüsü Başkanı Haris Georgiadis ise GSI’yi Kıbrıs’ın enerji izolasyonunu sona erdirecek önemli girişimlerden biri olarak nitelendirdi.

Eski Eğitim Bakanı ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin eski Atina Büyükelçisi Kiriakos Kenevezos ise tartışmanın merkezinde Türkiye’nin bulunduğunu vurguladı.

Kenevezos, GSI’nin yalnızca ekonomik hesaplarla ele alınamayacağını belirterek “Odadaki fil Türkiye” ifadesini kullandı.

ARAŞTIRMALARIN BAŞLAMASI DİPLOMATİK SINAV OLACAK
GSI, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin elektrik şebekesini Girit üzerinden Avrupa enerji sistemine bağlamayı amaçlıyor.

Ancak projenin deniz güzergahı, Türkiye ile Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti arasındaki deniz yetki alanları anlaşmazlığının etkisinde bulunuyor.

Fransa’nın diplomatik bilgilendirmesi ve ABD’nin temas yürüttüğüne ilişkin iddiaların ardından gözler araştırma gemisinin faaliyetlerine ve Ankara’nın vereceği yanıta çevrildi.