Güneydeki Kıbrıslı Türk taşınmazları için yeni sistem: Devlet kayıt ve denetimdeki eksiklikleri kabul etti

Kıbrıs Cumhuriyeti, devlet yönetimindeki Kıbrıslı Türk taşınmazları için yeni bir dijital sistem hazırlıyor. 2027–2028 döneminde hayata geçirilmesi planlanan proje, taşınmazların yönetimindeki ciddi kayıt ve denetim sorunlarının ardından gündeme geldi. Resmi risk değerlendirmesinde eksik kira kayıtları, tahsil edilemeyen borçlar, mülk sahiplerinin açtığı davalar ve tehlikeli durumdaki binalar önemli sorunlar arasında gösterildi.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıs Cumhuriyeti hükümeti, güneyde devlet yönetiminde bulunan Kıbrıslı Türk taşınmazları için yeni bir dijital yönetim sistemi oluşturacağını açıkladı.

Araştırma, İnovasyon ve Dijital Politika Müsteşarı Nikodimos Damianu, Temsilciler Meclisi Maliye Komitesi’nde 2027 bütçesini sunarken Kıbrıslı Türk taşınmazlarının yönetimine yönelik yeni bilişim sisteminin 2027–2028 döneminde desteklenecek projeler arasında bulunduğunu bildirdi.

Phileleftheros’un aktardığı açıklama, Kıbrıslı Türk taşınmazlarının kayıt altına alınması, kiralanması, denetlenmesi ve hak sahiplerinin taleplerinin takibi konusunda uzun süredir gündemde bulunan sorunları yeniden tartışmaya açtı.

MEVCUT SİSTEMDE CİDDİ KAYIT EKSİKLİKLERİ VAR
Kıbrıslı Türk Taşınmazları Yönetim Dairesi’nin Meclis’e sunduğu risk değerlendirmesi, mevcut bilgisayar sisteminin yönetim ve denetim açısından yetersiz kaldığını ortaya koydu.

Rapora göre sistem, kira sözleşmelerini ve bunlarda yapılan değişiklikleri eksiksiz kaydetmekte zorlanıyor.

Kira ödemeleri, biriken borçlar ve mali raporların hazırlanmasında da eksiklikler bulunuyor.

Daha da önemlisi, taşınmazların iadesine yönelik başvuruların ve mülkiyetle bağlantılı davaların tamamını kapsayan bütünleşik bir kayıt sistemi bulunmuyor.

Daire, mevcut yazılımın Tapu Dairesi ve diğer kamu kurumlarının veri tabanlarıyla bağlantılı olmamasının hata ve gecikme riskini artırdığını belirtiyor.

KIBRISLI TÜRK MÜLK SAHİPLERİNİN TAZMİNAT TALEPLERİ ARTIYOR
31 Ekim tarihli risk raporunda dikkat çeken bir başka başlık, Kıbrıslı Türk mülk sahiplerinin tazminat talepleri.

Rapora göre son üç yılda bu taleplerde artış yaşandı.

Başvurular yalnızca Kıbrıslı Rumların Kıbrıslı Türk taşınmazlarını kullanmasıyla sınırlı değil.

Kamu altyapısı projeleri için yapılan kamulaştırmalar da tazminat taleplerinin nedenleri arasında bulunuyor.

Daire, bu başlıkları yüksek risk kategorisinde değerlendiriyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti’nde İçişleri Bakanı, devlet yönetimine alınan Kıbrıslı Türk taşınmazlarının kayyımı sıfatıyla görev yapıyor.

Raporda, taşınmazlarla ilgili hukuki süreçlerin eksiksiz izlenememesinin kayyımın yükümlülüklerini yerine getirmesinde sorun yaratabileceği belirtiliyor.

2027’DE YAKLAŞIK 17 MİLYON EURO HARCANACAK
Kıbrıslı Türk Taşınmazları Fonu’nun 2027 bütçesine göre yönetim giderleri 16 milyon 829 bin 939 euro olarak öngörülüyor.

Fonun taşınmaz kiralarından 8 milyon 767 bin 800 euro gelir elde etmesi bekleniyor.

Bütçede konutların bakım ve onarımına 4 milyon euro, bakım işlerinde çalışan saatlik ücretli personele yaklaşık 4,28 milyon euro ve yönetim personelinin maaşlarına yaklaşık 3,22 milyon euro ayrıldı.

Bilgi sistemlerinin geliştirilmesine yönelik 360 bin euroluk ödenek de bütçede yer alıyor.

Bütçe açığının yaklaşık 812 bin euro olması bekleniyor.

BAZI BİNALAR CAN GÜVENLİĞİ AÇISINDAN RİSK TAŞIYOR
Yönetim Dairesi’nin risk değerlendirmesinde taşınmazların fiziksel durumu da önemli bir sorun olarak gösterildi.

Yapılan kontrollerde bazı binaların ayrıntılı yapısal incelemeye ihtiyaç duyduğu, bazılarının ise tehlikeli durumda olabileceği belirlendi.

Daire, bakımsız binaların yaralanmalara veya can kayıplarına neden olabileceği uyarısında bulundu.

Bu durumun kamu açısından yeni tazminat ve hukuki sorumluluklar doğurabileceği de belirtildi.

DİJİTAL SİSTEM MÜLK SAHİPLERİNE AÇIK OLACAK MI?
Yeni dijital sistemin hangi bilgileri içereceği henüz ayrıntılı biçimde açıklanmadı.

Özellikle Kıbrıslı Türk mülk sahiplerinin kendi taşınmazlarına ilişkin kira sözleşmelerini, kullanım durumunu, tahsil edilen bedelleri ve yürütülen hukuki işlemleri sistem üzerinden görüp göremeyecekleri bilinmiyor.

Sistemin yalnızca kamu kurumlarının iç denetimi için mi kullanılacağı, yoksa mülk sahiplerine de doğrudan erişim sağlayıp sağlamayacağı açıklığa kavuşmuş değil.

Kıbrıslı Türk taşınmazlarının yönetiminde yıllardır tartışılan şeffaflık ve hesap verebilirlik sorunları dikkate alındığında, yeni sistemin kapsamı ve mülk sahiplerine sağlayacağı haklar belirleyici olacak.