Bugün Kıbrıs

TMK üzerinden ödenen tazminat 776 milyon euroya ulaştı

Taşınmaz Mal Komisyonu’na yapılan başvurular 8 bin 715’e yükselirken, bugüne kadar karara bağlanan dosyalar için 662 milyon 933 bin sterlin tazminat verildi. Güneyde ise bu ödemelerin vergilendirilmesi, satılan malların tapu kayıtlarında görünmeye devam etmesi ve bu taşınmazlar üzerinden kredi kullanılması tartışılıyor.

Bugün Kıbrıs

Kuzeydeki Taşınmaz Mal Komisyonu’nun Kıbrıslı Rum mal sahiplerine verdiği tazminatların toplamı, 17 Temmuz 2026 itibarıyla yaklaşık 776 milyon euroya ulaştı.

Politis’in aktardığı verilere göre Komisyon tarafından bugüne kadar karara bağlanan tazminatların toplamı 662 milyon 933 bin 62 sterlin oldu. Bu rakam güncel kurla yaklaşık 775,9 milyon euroya karşılık geliyor.

Komisyonun internet sitesindeki verilere göre toplam 8 bin 715 başvuru yapılırken, bunların 3 bin 288’i sonuçlandırıldı. Kararlar arasında iki dosyada takas ve tazminat, yedi dosyada iade, sekiz dosyada iade ve tazminat, bir dosyada Kıbrıs sorununun çözümünden sonra iade ve bir dosyada kısmi iade bulunuyor.

SON BİLİNEN DOSYADA 9 MİLYON EURO ÖDENDİ
Kamuoyuna yansıyan son büyük dosyada, Mağusalı göçmen Hristos Saveriadis’in mirasçılarına, mülkün dostane çözüm yoluyla devredilmesi karşılığında 9 milyon euro ödendi. Süreç, avukat Ahilleas Dimitriadis tarafından yürütüldü.

Taşınmaz Mal Komisyonu, 2005 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının ardından kuruldu. AİHM, Komisyonu kuzeydeki mülkler bakımından Kıbrıslı Rum başvurucular için “etkili iç hukuk yolu” olarak kabul etmişti.

GÜNEYDEKİ YETKİLİLER BAŞVURANLARI BİLİYOR
Politis’in haberine göre Kıbrıs Cumhuriyeti makamları, TMK’ya başvurarak kuzeydeki mülklerini devreden kişilerin kimler olduğunu biliyor.

Başvurucuların tespit edilebilmesinin temel nedeni, tazminatların banka hesapları üzerinden ödenmesi. Paranın Güney’deki bir banka hesabına yatırılması halinde Merkez Bankası ve ilgili denetim mekanizmaları da işlemden haberdar oluyor. Ancak ödemenin yurt dışındaki bir hesaba aktarılması halinde izleme daha zor hale gelebiliyor.

Konu geçen mart ayında Rum Meclisi Göçmenler Komitesi’nde de gündeme geldi. Mağusa Göçmen Toplumları Birliği Başkanı Mihalis Tziortas, Nikos Hristodulidis’in işgal altındaki bölgelerden gelen toplum temsilcilerine, yetkililerin TMK’ya kimlerin başvurduğunu bildiğini söylediğini aktardı.

TAZMİNATLAR VERGİLENDİRİLECEK Mİ?
Haberde, TMK’dan alınan tazminatların vergilendirilip vergilendirilmeyeceğinin de tartışıldığı belirtildi.

Geçmişte bazı kişilerin aldığı ödemeler vergilendirildi ancak Vergi Dairesi daha sonra bu uygulamayı durdurdu. Dairenin şimdi konu hakkında Hukuk Dairesi’nden görüş istemeye hazırlandığı bildirildi.

Mevcut mevzuata göre taşınmaz mal satışından elde edilen gelir normal şartlarda vergiye tabi. Ancak tartışmanın siyasi boyutunda, söz konusu kişilerin 52 yıldır erişemedikleri mülklerinden vazgeçmek zorunda kalan göçmenler olduğu vurgulanıyor.

Bu nedenle Güneydeki makamlar, yıllarca kullanılamayan malların devri karşılığında alınan tazminatların vergilendirilmesinin adil olup olmadığını değerlendiriyor.

SATILAN MALLAR TAPUDA HÂLÂ ESKİ SAHİPLERİNİN ÜZERİNDE
Dosyanın en ciddi başlıklarından biri, TMK üzerinden devredilen malların Güneydeki Tapu Dairesi kayıtlarında görünmeye devam etmesi.

TMK’ya başvurarak mülkünü devreden kişiler, bu işlemi Kıbrıs Cumhuriyeti Tapu Dairesi’ne bildirmiyor. Bu nedenle söz konusu taşınmazlar, resmi kayıtlarda hâlâ eski sahiplerinin üzerine kayıtlı görünüyor.

Bu durumun ciddi bir hukuki boşluk yarattığı belirtiliyor. Çünkü devredilmiş bir taşınmazın tapusu, Eşit Yük Paylaşımı Kurumu’ndan düşük faizli kredi almak için teminat olarak kullanılabiliyor.

Göçmenler için onaylanabilecek kredi miktarı, kuzeydeki veya erişilemeyen mülkün değerinin yüzde 80’ine kadar çıkabiliyor. İlk konut kredilerinde üst sınır 130 bin euro olarak uygulanıyor.

FAİZ SÜBVANSİYONLARI GERİ İSTENEBİLİR
Eşit Yük Paylaşımı Kurumu mevzuatına göre, faiz sübvansiyonundan yararlandıktan sonra kuzeydeki malını devreden kişinin aldığı sübvansiyonu geri ödemesi gerekiyor.

Düzenlemeler, teminat gösterilen taşınmazın kredi süresi öncesinde veya sırasında elden çıkarılması halinde, taşınmazın devredildiği tarihten itibaren ödenen faiz desteğinin derhal kuruma iade edilmesini öngörüyor.

Yanlış beyanda bulunarak kredi veya faiz desteği aldığı belirlenen kişilerin cezai sorumluluğunun da gündeme gelebileceği ifade ediliyor.

İPOTEKLİ MALLARA TMK TAZMİNAT ÖDEMİYOR
Habere göre TMK, Eşit Yük Paylaşımı Kurumu lehine ipotekli olan taşınmazlar için tazminat ödemiyor.

Bu nedenle bazı göçmenlerin, önce Güneydeki kuruma başvurarak belirli parseller üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını istediği, ardından TMK’ya başvurmayı planladığı bildirildi. Kurumun bu yöndeki talepleri incelemekte olduğu belirtildi.

BAŞVURUCULAR GEÇİŞ KAPILARINDAN ALINIYOR
Kuzeyde faaliyet gösteren bazı hukuk bürolarının, Güneydeki bürolarla iş birliği yaparak TMK başvurularına aracılık ettiği de kaydedildi.

Bazı bürolar, kuzeye hiç geçmeyen veya araç kullanmayan Kıbrıslı Rumları geçiş noktalarından alarak görüşmelere götürdüklerini internet sitelerinde duyuruyor. Politis, kuzeyde faaliyet gösteren bir hukuk bürosunun başvuru süreci hakkında bilgi almak isteyenler için Kıbrıs Cumhuriyeti’ne ait bir cep telefonu numarası yayımladığını da aktardı.