Bugün Kıbrıs

Mavroyiannis açıkladı I Crans-Montana’dan Berlin’e: Çözüm süreci nerede kaldı?

Eski Rum müzakereci Andreas Mavroyiannis, Crans-Montana’dan Berlin’e uzanan süreçte hangi başlıklarda uzlaşı sağlandığını ve çözüm masasının tam olarak nerede dağıldığını açıkladı. Garantiler, dönüşümlü başkanlık ve karar mekanizmaları… Masada kalan dosyalar yeniden gündemde.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıslı Rum eski müzakereci Andreas Mavroyiannis, Kıbrıs müzakere sürecinin Crans-Montana ve Berlin görüşmelerinde tam olarak hangi noktada kaldığını ve o aşamaya kadar üzerinde uzlaşı sağlanan temel başlıkları kamuoyuyla paylaştı.

Kathimerini’ye konuşan Mavroyiannis’in açıklamaları, müzakerelerin neden sonuçsuz kaldığına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

POLİTİK EŞİTLİK VE BAŞKANLIK MODELİ
Mavroyiannis’e göre, iki toplumlu ve iki kesimli federasyon temelinde yürütülen müzakerelerde politik eşitlik konusunda önemli yakınlaşmalar sağlanmıştı.

Başkan ve başkan yardımcısının farklı toplumlardan seçilmesi, beş yıllık görev süresi ve dönüşümlü başkanlık modeli üzerinde mutabakata varıldığını belirtti. Görev süresinin 20’şer aylık dönemlere bölünmesi ve başkanlık görevlerinin dönüşümlü olarak yürütülmesi formülü üzerinde anlaşma zemini oluştuğunu ifade etti.

Çapraz oy, ağırlıklı oy ve ortak liste gibi öneriler de masaya geldi. Ancak ortak liste önerisinin Türk tarafınca kabul edilmediğini söyledi.

BERLİN GÖRÜŞMESİNDE KALAN AÇIK BAŞLIKLAR
Crans-Montana sonrasında Berlin’de yapılan temaslarda iki önemli konunun açık kaldığını belirtti.

Birincisi, başkan ile başkan yardımcısı arasında çıkabilecek anlaşmazlıklarda uygulanacak çözüm mekanizması.

İkincisi ise kararların oy birliğiyle alınması talebiydi.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin arabuluculuğunda bu konularda ilerleme sağlandığını ancak nihai uzlaşmaya ulaşılamadığını kaydetti.

GARANTİLER VE TÜRK ASKERİ VARLIĞI
Güvenlik ve garantiler başlığında ise Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in garantilerin ve müdahale haklarının kaldırılmasını önerdiğini aktardı.

Türkiye’nin ise müdahale hakkının tamamen kaldırılması yerine belirli bir süre sonra gözden geçirilmesini savunduğunu belirtti.

Askeri varlık konusunda Türkiye’nin çözüm sonrasında da asker bulundurmak istediğini söyledi.

CRANS-MONTANA’YA KADAR SAĞLANAN YAKINLAŞMALAR
Mavroyiannis’in aktardığına göre o aşamaya kadar üzerinde yakınlaşma sağlanan başlıca unsurlar şunlardı:

Kıbrıs birleşik bir devlet olarak Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği üyesi olmaya devam edecek ve tek uluslararası kişiliğe sahip olacaktı.

Yürütme organı 7 Rum ve 4 Türk bakandan oluşacak bir Bakanlar Kurulu şeklinde düzenlenecekti.

Yasama organı iki meclisli olacaktı. Temsilciler Meclisi nüfus oranına göre, Senato ise iki toplum arasında eşit temsile dayalı olacaktı.

Yüksek Mahkeme’de iki toplumdan eşit sayıda yargıç yer alacaktı.

Mülkiyet konusunda bireysel haklar tanınacak, iade, takas ve tazminat seçeneklerini içeren bir mekanizma oluşturulacaktı.

Toprak düzenlemeleri konusunda ise karşılıklı öneriler üzerinden müzakere yürütülüyordu.

Mavroyiannis’in açıklamaları, müzakere sürecinde hangi başlıklarda yakınlaşma sağlandığına ve hangi konuların çözümsüz kaldığına dair detaylı bir tablo ortaya koyuyor.