Bugün Kıbrıs

“İsrailli köy satın aldı” iddiasına Philenews’ten dosya: Trozena tartışmasının perde arkası

Güney Kıbrıs’ta Trozena köyü, İsrail kökenli yatırımcı Uriel Curtis’in projesiyle gündeme geldi. Philenews, köyün “kapalı Yahudi yerleşimine” dönüştürüleceği iddialarının doğrulanmadığını yazarken, tartışmanın çevre izinleri, Natura 2000 statüsü ve izinsiz çalışma iddiaları üzerinde yoğunlaştığını aktardı.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıs’ta son haftalarda kamuoyunun gündemine gelen Trozena köyüyle ilgili tartışmada, ilk iddiaların aksine “İsraillilerin köyü satın aldığı” ve bölgede kapalı bir yerleşim kurulacağı yönündeki anlatının şu aşamada doğrulanmadığı belirtildi. Philenews’in haberine göre, asıl tartışma yatırımcının kimliğinden çok, terk edilmiş köyde başlatılan çalışmaların gerekli izinler ve çevresel denetimler tamamlanmadan yapılıp yapılmadığı üzerinde yoğunlaşıyor.

TERK EDİLMİŞ KÖY GÜNDEME OTURDU
Philenews, kamuoyunda geniş kesimlerce bilinmeyen Trozena’nın son haftalarda sosyal medya paylaşımlarıyla gündeme geldiğini yazdı. İlk paylaşımlarda, köyün İsrailliler tarafından satın alındığı, bölgenin gettolaştırılacağı ve Yahudilerin toplu yerleşimi için kullanılacağı yönünde iddialar ortaya atıldı. Habere göre bu iddialar kısa sürede medyanın da gündemine taşındı; ancak yürütülen tartışmaların ardından “İsrail çıkarması” anlatısının şu an için temelsiz olduğu görüldü.

YATIRIMCI MACARİSTAN DOĞUMLU, İSRAİL KÖKENLİ
Habere göre projeyi hayata geçirmek isteyen yatırımcının adı Uriel Curtis. İsrail kökenli olan Curtis’in Macaristan’da doğup büyüdüğü, hem Macar hem de İsrail pasaportuna sahip olduğu belirtildi. Curtis’in Trozena’ya beş yıl önce geldiği ve bölgeyi “ilk görüşte sevdiğini” söylediği aktarıldı.
Curtis, amacının köyü yeniden canlandırmak olduğunu savunuyor. Yatırımcı, kiliseyi satın almadığını, kilisenin satışta olmadığını ve hiçbir zaman satışa çıkmamasını dilediğini söyledi. Ayrıca planının “evler” değil, dinlenmek ve sakinleşmek isteyenlere yönelik yaklaşık 60 odalı bir alan yaratmak olduğunu belirtti.

64 KONUT, ŞARAPHANE VE DOĞA TURİZMİ PLANI
Philenews’e göre projenin merkezinde, Trozena’nın eski yerleşim dokusunun yedi yapı grubu üzerinden canlandırılması bulunuyor. Plan kapsamında 48 yeni geleneksel konut inşa edilmesi, 16 yıkık yapının restore edilmesi ve toplam 64 konutluk bir düzenleme yapılması öngörülüyor.
Yapıların yerel taş ve kiremit kullanılarak geleneksel mimariye uygun şekilde inşa edilmesi planlanıyor. Projede ayrıca küçük ölçekli bir şaraphane, bağ alanları, 100 kişilik restoran, karşılama alanları, ofisler, spor salonu, spa ve kamp alanları da yer alıyor.

NATURA 2000 ALANINDA İZİNSİZ ÇALIŞMA İDDİASI
Haberde, terk edilmiş Trozena yerleşiminin yeniden inşası ve canlandırılmasına ilişkin genel planın Çevre Otoritesi’nin incelemesinde olduğu belirtildi. Bunun nedeni olarak, proje alanında izinsiz müdahaleler ve yasa dışı çalışmalar tespit edilmesi gösterildi.
Philenews’e göre söz konusu çalışmalar, gerekli Özel Ekolojik Değerlendirme Çalışması sunulup incelenmeden yapıldı. Proje alanının tamamen Natura 2000 ağı içinde yer alan Ha-Potami Özel Koruma Bölgesi’nde bulunduğu vurgulandı.

“SORUN YATIRIM DEĞİL, İZİN SÜRECİ”
Çevre uzmanı Dr. Kostas Papastavrou, eski yerleşimin Natura 2000 alanı içinde bulunmasının bölgede her türlü faaliyetin yasak olduğu anlamına gelmediğini söyledi. Papastavrou’ya göre tarım, arıcılık, hafif turizm, küçük ölçekli gelişmeler ve geleneksel faaliyetler bu alanlarda mümkün; ancak temel şart, doğaya ve koruma altındaki türlere zarar verilmemesi.
Papastavrou, Trozena’daki meselenin bir yatırımcının terk edilmiş köye dokunması değil, gerekli izinler ve kontroller tamamlanmadan bazı çalışmaların yapılması olduğunu vurguladı.

KÖY MUHTARI: DEVLET BÖLGEYİ YILLARCA TERK ETTİ
Arsos Muhtarı Yiannakis Yiannaki ise bölgenin onlarca yıldır devlet tarafından “suç teşkil eder şekilde” terk edildiğini savundu. Trozena ve kırsal bölgelerin nüfus kaybettiğini belirten Yiannaki, Arsos’un bir dönem yaklaşık bin 200 nüfusa sahipken bugün yalnızca 100 kişiye düştüğünü söyledi.
Yiannaki, bölgeyi canlandıracak her türlü yatırımı olumlu karşıladıklarını belirterek, devam eden yatırım sayesinde şimdiden 10 yerel ailenin çalıştığını, proje tamamlandığında bu sayının artacağını ifade etti.

“TROZENA RUM KÖYÜDÜR”
Yiannaki, yatırımın siyasileştirildiğini ve yatırımcının Yahudi kimliği nedeniyle hedef alındığını savundu. “Yatırımcı Yahudi değil de Rus, Alman ya da Yunan olsaydı aynı tepki olur muydu?” diye soran Yiannaki, bölgeden geçişin veya erişimin hiçbir yatırımcı ya da özel kişi tarafından engellenmesine izin vermeyeceklerini söyledi.
Muhtar ayrıca Türk basınında yer alan “Kıbrıslı Türk toprağına el konulduğu” yönündeki iddiaların tamamen temelsiz olduğunu savundu. Trozena’nın Rum köyü olduğunu belirten Yiannaki, bölgedeki Kıbrıslı Türk köyünün Gerovasa olduğunu ve Trozena’nın Türk nüfusla bağlantısı bulunmadığını söyledi.

THEOPEMPTOU: BÜYÜK YATIRIMLARDA CİDDİ SORUNLAR VAR
Ekologlar Milletvekili Haralambos Theopemptou ise Kıbrıs’ta büyük yatırımların hükümetler tarafından aşırı olumlu bir yaklaşımla ele alındığını savundu. Theopemptou, yıllardır büyük projelerde çevresel süreçlerin zayıflatıldığını, vatandaşların yeterince bilgilendirilmediğini ve kamuoyu istişaresinin sağlıklı yürütülmediğini söyledi.
Theopemptou’ya göre Trozena örneğinde de sorun, çevre mevzuatına uyulmadan ve gerekli kontroller tamamlanmadan çalışmalara başlanmış olması.