Bugün Kıbrıs

Guterres: “Hedefim, çözümün önünü açacak başarılı bir 5+1 toplantısı düzenlemek”

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, iki taraf ile garantörlerin yeni bir 5+1 toplantısı için uzlaştığını açıkladı; güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve müzakerelerin özü konusunda yeterli hazırlığın ardından çözümün önünü açacak başarılı bir toplantı hedeflediğini belirtti.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ve Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis ile gerçekleştirdiği üçlü görüşmenin ardından basının karşısına çıktı. Kıbrıs’a yaptığı ilk ziyaret sırasında bütün Kıbrıslılardan sıcak bir karşılama gördüğünü belirten Guterres, adayı olağanüstü bir tarihe, zengin bir kültüre ve güçlü bir dirence sahip bir yer olarak tanımladı.

Guterres, Kıbrıs’ın bugünkü güzelliği ve potansiyeliyle acı dolu geçmişinin izlerini bir arada taşıdığını belirterek, “Ziyaretim sırasında her ikisini de gördüm. Ancak her şeyden önemlisi, Kıbrıslıların daha barışçıl ve ortak bir gelecek kurma yönündeki güçlü arzusuna tanıklık ettim” dedi.

“BU, GÜVENİ YENİDEN İNŞA ETMEK İÇİN BÜTÜN ÇABALARIN ORTAYA KONULMASI GEREKEN ANDIR”
Görev süresinin ilk günlerinden itibaren BM parametreleri doğrultusunda hareket ettiğini kaydeden Guterres, iyi niyet misyonu aracılığıyla Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumların kapsamlı ve sürdürülebilir bir çözüme ulaşma çabalarına destek verdiğini anlattı.

Bu hedef doğrultusunda 2017’de Cenevre ve Crans-Montana’da, 2019’da Berlin’de, 2021’de Cenevre’de, 2024 ve 2025 yıllarında ise New York ve Cenevre’de gerçekleştirilen temasları hatırlatan Guterres, Kıbrıs’a gelişini çözüm arayışındaki Kıbrıslılarla dayanışma görevi olarak tanımladı.

Guterres, “Bu, güveni yeniden inşa etmek için bütün çabaların ortaya konulması gereken andır. Bu amaçla, bütün Kıbrıslıların günlük yaşamlarında fark yaratabilecek güven yaratıcı önlemlerin belirlenmesi ve uygulanması için çabaların iki katına çıkarılması büyük önem taşımaktadır. İki lidere bu çabaları yoğunlaştırmaları çağrısında bulunuyorum” dedi.

“KIBRISLILAR LİDERLERİNİN UZLAŞMASINI TALEP ETTİ”
BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in geçmiş BM çalışmalarını ve doğrudan Kıbrıslılardan dinlediklerini temel alarak taraflarla çalıştığını belirten Guterres, ziyareti sırasında birçok Kıbrıslıyla görüşme fırsatı bulduğunu aktardı.

Guterres, Kıbrıslılardan aldığı mesajı şu sözlerle anlattı:

“Mesajları açıktı: İlerleme talep ettiler. Liderlerinin uzlaşmasını ve Kıbrıs sorununun çözümüne ulaşmak için kalan son mesafeyi katetmesini talep ettiler. Bu adanın bölünmeyle değil; iş birliği, fırsatlar ve barışla tanımlandığı bir gelecek istediler.”

Tufan Erhürman ve Nikos Hristodulidis ile hem ayrı ayrı hem de birlikte yaptığı görüşmeleri açık ve yapıcı olarak nitelendiren Guterres, iki liderin de Holguin ile ciddi biçimde çalışmaya devam etme kararlılığını kendisine ilettiğini söyledi.

YENİ 5+1 TOPLANTISI KARARI
Guterres, ileriye dönük yol konusunda yapılan görüşmelerin ardından yeni bir 5+1 toplantısı düzenleme kararı aldığını açıkladı:

“Güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve müzakerelerin özü konusunda yeterli hazırlıkların yapılmasının ardından ve bugüne kadar sağlanan yakınlaşmaları dikkate alarak, toplantının başarılı olması için gerekli koşulları oluşturmak amacıyla iki taraf ve garantörlerle istişare içinde çalışacağız.”

Basın mensuplarının sorularını da yanıtlayan Guterres, iki taraf ile garantör ülkelerin 5+1 toplantısına geçilmesi konusunda uzlaşmaya vardığını belirtti. Ancak toplantının yeterli hazırlık yapılmadan gerçekleştirilmemesi gerektiğinin altını çizdi:

“İki tarafın ve garantörlerin 5+1 toplantısına geçilmesi konusunda uzlaşısına sahip olduğumu söylemeliyim. Ancak bunun yeterli biçimde hazırlanması gerekiyor. Güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve müzakerelerin özü konusunda hazırlık yapılmalı. Çünkü sonuç getirmeyen daha fazla 5+1 toplantısı istemiyorum. Bir çözüme ulaşılmasının önünü açacak başarılı bir 5+1 toplantısı istiyorum. Herhangi bir tarih belirlenmedi. Mümkün olduğu kadar hızlı ve etkili biçimde birlikte çalışacağız.”

TAKVİM BELİRLENMEDİ
Yeni toplantının ne zaman düzenleneceğine ilişkin bir takvim belirlenmediğini açıklayan Guterres, taraflarla mümkün olduğunca hızlı ve etkili biçimde çalışılacağını söyledi.

Eylül ayında düzenlenecek BM Genel Kurulu Yüksek Düzeyli Haftası sırasında yeni bir Kıbrıs toplantısı yapılıp yapılmayacağı sorusuna Guterres şu yanıtı verdi:

“Yüksek Düzeyli Hafta kapsamında Kıbrıs konusunda planlanmış bir toplantı bulunmamaktadır. Şu anda, kararlı biçimde çözüme doğru ilerleyebilmek için Kıbrıs’taki iki taraf ve garantörlerle yürüttüğümüz ortak çalışmalara odaklandık.”

UNFICYP’İN YETKİ VE GÖREVİNE SAYGI ÇAĞRISI
Guterres, sahadaki duruma ilişkin değerlendirmesinde BM Barış Gücü’nün hem ara bölgedeki hem de BM tarafından belirlenen ateşkes hatlarındaki görev ve yetkisine saygı gösterilmesi gerektiğini belirtti.

UNFICYP’in 60 yılı aşkın süredir hassas bir ortamda sükunet ve istikrarın korunmasına yardımcı olduğunu kaydeden Guterres, misyonun etkinliğini sürdürebilmesinin bütün tarafların iş birliğine bağlı olduğunu söyledi.

Kayıp Şahıslar Komitesi’nin çalışmalarından ve kayıp yakınlarının acısına yanıt vermek amacıyla yürütülen iki toplumlu çabalardan etkilendiğini belirten Guterres, iki toplumlu teknik komitelerin siyasi süreç ile yurttaşların günlük yaşamı arasındaki mesafeyi azaltarak pratik çözümler ürettiğini kaydetti. Guterres, sivil toplum temsilcileriyle de yapıcı görüşmeler gerçekleştirdiğini aktardı.

“ÇÖZÜM BÖLGESEL İSTİKRAR AÇISINDAN DA KRİTİK”
Kıbrıs’taki olası bir çözümün bölge açısından taşıdığı öneme ilişkin soruyu da yanıtlayan Guterres, Doğu Akdeniz ve çevresinde önemli jeopolitik hareketliliklerin yaşandığını, sona ermeyen çatışmaların devam ettiğini ve çatışmaların genişleme tehlikesi taşıdığını belirtti.

Guterres, “Kıbrıs’ta bir çözüm yalnızca Kıbrıs halkının çıkarlarını ve barışını korumak için değil, tehlikeli biçimde istikrarsız hale gelen bir bölgede istikrar unsuru olması bakımından da kesinlikle kritik önemdedir. Kıbrıs’taki çözüm çabalarının başarıyla sonuçlanmasının bölgede önemli bir istikrar etkisi yaratacağına inanıyorum” dedi.

Çözümsüzlüğün taşıdığı riske de işaret eden Guterres, “Öte yandan Kıbrıs kendi sorunlarına çözüm bulamazsa, büyük ölçüde alevler içinde bulunan bölgede tanıklık ettiğimiz risklere karşı çok daha kırılgan hale gelir” değerlendirmesinde bulundu.

GARANTÖR ÜLKELERİN DESTEĞİNE VURGU
Uluslararası toplumun Kıbrıs sorununda önemli bir role sahip olduğunu belirten Guterres, üç garantör ülke olan Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’ın desteğinin devam etmesini beklediğini söyledi.

BM personeli, UNFICYP ve iyi niyet misyonunun barış, istikrar ve çözüm olasılığının güçlendirilmesi açısından kritik görevler üstlendiğini belirten Guterres, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Birleşmiş Milletler barışı dayatamaz. Ancak çok açık ifade etmeme izin verin: Birleşmiş Milletler, ada ve daha geniş bölge açısından kritik olan bu dönemde Kıbrıs halkına destek vermeye tamamen bağlıdır.”