Güneyde Kıbrıslı Türk mallarında kira krizi: 200 euroluk dükkan 1000 euroluk emsale bağlandı

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yönetimindeki Kıbrıslı Türk taşınmazlarında uygulanan kira sistemi Meclis’te tartışma yarattı. Yabancıların çevrede yüksek fiyatlarla taşınmaz satın alması veya kiralaması, Kıbrıslı Türk mallarında kiraların da yükselmesine yol açıyor. Limasol’da aylık 150 eurodan 2 bin 800 euroya çıkan ticari kira örnekleri Meclis gündemine taşındı.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kontrolündeki Kıbrıslı Türk taşınmazlarının yönetimi ve kiralanmasına ilişkin sistemde ciddi sorunlar olduğu Meclis Mülteciler Komitesi’nde gündeme geldi.

Komite Başkanı Nikos Kettiros, Kıbrıslı Türk Malları İdaresi’nin gelecek yıl bütçesinin görüşülmesi sırasında kira belirleme yönteminde “çarpıklıklar” bulunduğunu söyledi.

Cyprus Mail’in haberine göre sorunun merkezinde, Kıbrıslı Türk mallarının kira bedelinin çevredeki piyasa fiyatlarına göre hesaplanması bulunuyor.

YABANCI ALIYOR, KİRALAR YÜKSELİYOR
Kettiros’a göre özellikle yabancıların yoğun taşınmaz satın aldığı bölgelerde piyasa fiyatları hızla yükseliyor ve bu artış Kıbrıslı Türk taşınmazlarının kiralarına da yansıyor.

Sorunun Limasol Marina çevresinde, Baf Kalesi yakınlarında ve son olarak Larnaka merkezinde görüldüğü belirtildi.

Kıbrıslı Türk mallarında kiralar, bölgedeki piyasa kira değerinin yüzde 25 ile yüzde 60’ı arasında belirleniyor.

Ancak piyasa değerinin yabancı yatırımlar nedeniyle hızla yükselmesi mevcut kiracıların ödeyeceği bedelleri de artırıyor.

200 EURO ÖDEYEN DÜKKÂNIN YANINA 1000 EUROLUK EMSAL
Komite Başkanı Kettiros, sistemi anlatmak için dikkat çekici bir örnek verdi.

Kıbrıslı Türk malı olan bir dükkânda aylık 200 euro kira ödeyen bir kişinin hemen yanındaki taşınmazın üçüncü ülke vatandaşı tarafından satın alınarak aylık 1000 euroya kiralanması halinde, Kıbrıslı Türk Malları İdaresi’nin yeni kira hesabında 1000 euroluk rakamı piyasa emsali olarak dikkate aldığını söyledi.

Kettiros, bunun gerçek piyasa koşullarını bozduğunu ve bazı kiracıların işletmelerini kapatmak zorunda kaldığını belirtti.

150 EURODAN 2 BİN 800 EUROYA
Komisyonun şubat ayındaki toplantılarında Limasol’da bazı ticari Kıbrıslı Türk mallarının aylık kiralarının 150 eurodan 2 bin 800 euroya kadar yükseldiği de gündeme gelmişti.

Komite bunun üzerine yeni kriterler belirlenene kadar kira değerlendirmelerinin dondurulmasını istemişti.

7,5 MİLYAR EUROLUK MAL, YILLIK 5 MİLYON EURO KİRA
Kıbrıslı Türk Malları İdaresi’nin yönetimindeki taşınmazların toplam değerinin 7,5 milyar euronun üzerinde olduğu belirtiliyor.

Buna karşılık yıllık tahsil edilen toplam kira gelirinin yaklaşık 5 milyon euro seviyesinde olduğu ifade edildi.

İdarenin gelecek yılki bütçesi ise 16 milyon euro.

Bunun yaklaşık 6 milyon eurosu devlet bütçesinden karşılanırken yaklaşık 8,7 milyon euroluk gelirin ağırlıklı olarak ticari işletmeler ile tarım arazilerinin kiralarından elde edilmesi bekleniyor.

YENİ DÜZENLEME 2027’DE
Komitede mevcut kira sisteminin değiştirilmesi için yeni düzenlemelerin 2027 yılının başlarında yürürlüğe girmesinin beklendiği açıklandı.

Milletvekilleri ayrıca tamir bütçesindeki azalma, taşınmazların onarımındaki gecikmeler ve kullanılan malların hak sahiplerine geri verilmesi süreçlerine ilişkin de açıklama istedi.

Yangınlarda zarar gören Kıbrıslı Türk evlerinin tamiri için ayrıca 750 bin euro ayrıldığı belirtildi.

Komite, Kıbrıslı Türk Malları İdaresi’nden kira kriterleri ve diğer sorunlarla ilgili yazılı açıklama istedi. Konu önümüzdeki hafta yeniden ele alınacak.