Ankara’dan AB’ye SAFE mesajı: “Türkiye Avrupa güvenlik mimarisinden dışlanmamalı”

Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu’nun 82’nci toplantısında Ankara, Avrupa’nın yeniden şekillenen güvenlik ve savunma mimarisinde Türkiye’ye yer verilmesini istedi. KPK Eş Başkanı İsmail Emrah Karayel, Türkiye’nin SAFE dahil AB savunma girişimlerine katılmasının Avrupa’nın güvenliğini güçlendireceğini savunarak, “Türkiye gibi kritik öneme sahip bir ülkenin dışlanmaması gerekir” dedi.

Bugün Kıbrıs

Türkiye, Avrupa Birliği’nin yeni savunma yapılanmasına dahil olma talebini yeniden gündeme taşıdı.

Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu’nun 82’nci toplantısında konuşan KPK Eş Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili İsmail Emrah Karayel, Avrupa güvenlik mimarisinin yeniden şekillendiği bir dönemde Türkiye’nin dışarıda bırakılmasının doğru olmadığını söyledi.

Karayel, Türkiye’nin NATO içindeki askeri kapasitesi, savunma sanayisi ve üretim kabiliyetinin Avrupa güvenliği için önemli olduğunu savundu.

SAFE’E KATILIM TALEBİ AÇIKÇA DİLE GETİRİLDİ
Ankara’nın özellikle üzerinde durduğu başlıklardan biri AB’nin SAFE mekanizması oldu.

Karayel, Türkiye’nin aday ülke statüsüne dikkat çekerek SAFE gibi AB güvenlik ve savunma girişimleri, projeleri ve programlarına dahil edilmesinin AB’nin kendi güvenliğini de güçlendireceğini söyledi.

Türkiye’nin yüksek teknoloji savunma ürünleri, yerli üretim kapasitesi ve hızlı tedarik imkanlarıyla AB ülkelerinin ihtiyaçlarına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

SAFE NEDİR?
SAFE, Avrupa Birliği’nin ortak savunma yatırımlarını ve ortak silah tedarikini desteklemek amacıyla oluşturduğu mali mekanizma.

SAFE kapsamında kredileri yalnızca AB üyesi ülkeler kullanabiliyor.

Ancak AB’ye aday ülkeler, belirlenen koşullar çerçevesinde üye devletlerle ortak savunma tedarik projelerine katılabiliyor.

Dolayısıyla Türkiye’nin tartıştığı konu doğrudan SAFE kredisi almak değil; Türkiye’deki savunma sanayisi şirketlerinin ve ortak projelerin SAFE destekli Avrupa tedarik zincirinin içinde yer alabilmesi.

ANKARA: TÜRKİYE NET GÜVENLİK SAĞLAYICISI
Karayel, Türkiye’yi Avrupa açısından “net güvenlik sağlayıcısı” olarak tanımladı.

Türkiye’nin NATO’nun büyük askeri güçlerinden biri olduğunu, Karadeniz’den Akdeniz’e kadar Avrupa güvenliğine katkı verdiğini söyleyen Karayel, Avrupa’nın yeni güvenlik düzeninin Türkiye dışlanarak kurulamayacağını savundu.

Bu yaklaşım Türkiye tarafından ilk kez dile getirilmiyor.

Ankara son dönemde Avrupa’nın savunma harcamalarını artırması ve yeni ortak tedarik mekanizmaları oluşturmasının ardından, Türkiye’nin savunma sanayisinin bu sistemin dışında bırakılmaması gerektiğini farklı platformlarda gündeme getiriyor.

KIBRIS DOSYASI TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİNİN TEMEL ENGELLERİNDEN
Türkiye’nin AB savunma sistemlerine daha fazla dahil olma talebi, daha geniş Türkiye-AB ilişkilerinden bağımsız ilerlemiyor.

Avrupa Komisyonu’nun resmi Türkiye sayfasında da Türkiye’nin halen aday ülke olduğu ancak üyelik müzakerelerinin 2018’den beri fiilen durmuş durumda bulunduğu belirtiliyor.

Kıbrıs meselesi de ilişkilerin temel siyasi başlıklarından biri olmaya devam ediyor. Türkiye’nin Ankara Anlaşması Ek Protokolü’nü Kıbrıs Cumhuriyeti’ne uygulamaması nedeniyle sekiz müzakere başlığı açılamıyor ve hiçbir başlık geçici olarak kapatılamıyor.

Bu nedenle savunma iş birliğinin genişletilmesi talebi, yalnızca teknik ve askeri değil aynı zamanda siyasi bir dosya niteliği taşıyor.

GÜMRÜK BİRLİĞİ VE VİZE SERBESTİSİ DE MASADA
Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu toplantısında savunma iş birliği dışında Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, vize serbestisi ve üyelik süreci de gündeme geldi.

Karayel, uluslararası güvenlik risklerinin arttığı mevcut koşullarda Türkiye ile AB’nin daha yakın hareket etmesi gerektiğini savundu.

Avrupa Parlamentosu tarafının KPK Eş Başkanı Manolis Kefalogiannis ise Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu toplantılarının katılım sürecinin parlamenter boyutunun parçası olduğunu ve düzenli yapılması gerektiğini söyledi.

YENİ PAZARLIK ALANI SAVUNMA
Türkiye-AB ilişkilerinde yıllardır üyelik, Gümrük Birliği, göç ve vize serbestisi öne çıkarken, son dönemde bunlara savunma sanayisi ve Avrupa güvenliği de eklendi.

Ankara’nın SAFE’e dahil olma talebi, bu yeni pazarlık alanının en somut başlıklarından biri haline geldi.

Önümüzdeki dönemde tartışmanın, Türkiye’nin Avrupa savunma tedarik zincirine hangi koşullarla ve ne ölçüde dahil edileceği üzerinden sürmesi bekleniyor.