Grev bitti, AKSA büyüyor: KIB-TEK’te uzlaşı sağlanırken özel santrale 35 megavat daha
Bugünkü gazetelerin önemli bölümü EL-SEN grevinin sona ermesini, Ünal Üstel’in yeni sosyal destek vaatlerini ve liderlerin Pile’de festivale katılacak olmasını manşete taşıdı. Ancak enerji cephesindeki kritik bağlantı geri planda kaldı: KIB-TEK ile EL-SEN dokuz günlük grevi bitiren protokolü imzalarken, aynı günlerde KIB-TEK’in 2038’e kadar ABD doları bazlı sözleşmeyle bağlı olduğu AKSA Enerji, Kalecik Santrali’ne 35 megavat daha ekleyerek kurulu gücünü 223 megavata çıkaracağını duyurdu. Böylece özel üreticinin kuzeyin elektrik sistemindeki ağırlığı daha da büyüyor.
Grev bitti, AKSA büyüyor: KIB-TEK’te uzlaşı sağlanırken özel santrale 35 megavat daha
Bugünkü gazetelerin önemli bölümü EL-SEN grevinin sona ermesini, Ünal Üstel’in yeni sosyal destek vaatlerini ve liderlerin Pile’de festivale katılacak olmasını manşete taşıdı. Ancak enerji cephesindeki kritik bağlantı geri planda kaldı: KIB-TEK ile EL-SEN dokuz günlük grevi bitiren protokolü imzalarken, aynı günlerde KIB-TEK’in 2038’e kadar ABD doları bazlı sözleşmeyle bağlı olduğu AKSA Enerji, Kalecik Santrali’ne 35 megavat daha ekleyerek kurulu gücünü 223 megavata çıkaracağını duyurdu. Böylece özel üreticinin kuzeyin elektrik sistemindeki ağırlığı daha da büyüyor.
Bugün Kıbrıs
Bugünkü gazetelerin manşetlerinde üç ana başlık öne çıktı.
Birincisi, KIB-TEK ile EL-SEN arasında varılan uzlaşı ve dokuz gündür devam eden grevin sona ermesi.
İkincisi, UBP Genel Başkanı ve Başbakan Ünal Üstel’in çocuklu aileler ve kadınlara yönelik yeni sosyal destek projeleri.
Üçüncüsü ise Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile Nikos Hristodulidis’in görüşmesi ve iki liderin cumartesi günü Pile’deki festivale birlikte katılacak olması.
Ancak gazetelerde parçalar halinde yer alan enerji gelişmeleri birlikte okunduğunda başka bir tablo ortaya çıkıyor.
KIB-TEK’TE GREV BİTTİ
KIB-TEK yönetimi ile EL-SEN arasında dün gece protokol imzalandı ve dokuz gündür devam eden grev kaldırıldı.
Sendikanın iş sağlığı ve güvenliği, personel sorunları, istihdam ve terfi süreçlerine ilişkin taleplerinde uzlaşı sağlandığı açıklandı. KIB-TEK Yönetim Kurulu Başkanı Gürsel Uzun, önceliklerinin kurumda yaşanan sorunların çözülmesi ve halkın mağduriyetinin giderilmesi olduğunu söyledi.
Vatan bunu “EL-SEN grevi sonlandırdı”, Diyalog “Grev sona erdi”, Halkın Sesi ise “KIB-TEK’te uzlaşı” başlığıyla verdi.
Ancak aynı enerji sisteminin diğer tarafında çok daha uzun vadeli bir gelişme yaşanıyor.
AKSA’YA 35 MEGAVAT DAHA
AKSA Enerji, 12 Ekim’de Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yaptığı bildirimde Kalecik Santrali’nde 35 megavatlık yeni kapasite artışı yapılacağını açıkladı.
Santralin mevcut 188 megavatlık kurulu gücü böylece 223 megavata çıkacak. Şirket, Kalecik Santrali’nin kuzeyin elektrik ihtiyacının yaklaşık yarısını karşıladığını belirtiyor.
Kıbrıs ve Güneş gazeteleri bu kapasite artışını bugün sayfalarına taşıdı.
Ancak asıl dikkat çekici nokta, yeni yatırımın hangi sözleşme çerçevesinde yapılacağı.
SÖZLEŞME 2038’E KADAR, ÖDEME DOLAR BAZLI
AKSA ile KIB-TEK arasında 19 Temmuz 2023’te imzalanan sözleşmeyle Kalecik Santrali için 15 yıllık kiralama ve işletme düzenlemesi yapıldı.
Sözleşmenin süresi 2038’e kadar uzanıyor ve elektrik satış tarifesi ABD doları bazında belirleniyor. Şirketin 2024 faaliyet raporuna göre AKSA, ürettiği elektriğin tamamını alım garantisi kapsamında KIB-TEK’e satıyor. Aksa Enerji
Üstelik bu ilk kapasite artışı da değil.
2023 sözleşmesi sonrasında 35 megavatlık ek kapasite iki aşamada devreye sokulmuş; Kalecik’in gücü 170,5 megavattan 188 megavata çıkarılmıştı. Şimdi açıklanan yeni 35 megavatlık yatırımla kapasite 223 megavata yükselecek.
ÖZEL ÜRETİCİNİN PAYI DAHA DA BÜYÜYOR
Bir tarafta kamu kurumu KIB-TEK’te çalışanların iş güvenliği, personel ve kurum içi sorunlar nedeniyle dokuz gün süren grevi var.
Diğer tarafta ise KIB-TEK’in 2038’e kadar sözleşmeyle bağlı olduğu özel üreticinin kapasitesi yeniden artırılıyor.
AKSA’nın kendi verilerine göre Kalecik Santrali halihazırda elektrik ihtiyacının yaklaşık yarısını karşılıyor. Yeni 35 megavatlık ek yatırımla özel üreticinin sistem içindeki üretim kapasitesi daha da artacak.
Bu nedenle meselenin yalnızca “enerji arz güvenliği” başlığıyla değil, KIB-TEK’in uzun vadeli üretim kapasitesi ve özel üreticiye bağımlılığın seyri açısından da tartışılması gerekiyor.
2025 PROGRAMINDA KIB-TEK İÇİN DE 35 MEGAVAT VARDI
Buradaki bir başka önemli ayrıntı ise hükümetin daha önce açıkladığı ekonomik programda bulunuyor.
2025 programında, KIB-TEK’in kendi üretim kapasitesini desteklemek amacıyla Türkiye’den hibe edilecek iki mobil treyler tipi santralle toplam 35 megavat ilave kapasite sağlanması hedeflenmişti.
Dolayısıyla enerji sisteminde aynı anda iki farklı hat ilerliyor:
Kamu üretim kapasitesinin artırılması hedefleniyor.
Ama aynı zamanda AKSA’nın kurulu gücü de yeni bir 35 megavatlık yatırımla genişliyor.
Mevcut kamuya açık açıklamalarda bu yeni ek protokolün mali karşılığı, yeni alım miktarı ve KIB-TEK’e yıllık ek maliyeti açıklanmış değil. AKSA’nın KAP bildirimi kapasite artışını duyuruyor ancak bu rakamları vermiyor.
KIB-TEK’te grev sona ererken, özel üretici AKSA’nın enerji sistemindeki ağırlığı bir kez daha büyüyor; ancak bunun kamuya maliyeti hala açıklanmıyor.
Günün gazetelerine buradan ulaşabilirsiniz…
Not: Haber görseli, temsili olarak hazırlanmış bir illüstrasyondur.
SON EKLENENLER
