29 Temmuz’da Kıbrıs’ta kritik üçlü görüşme: Eylüldeki 5+1’in zemini hazırlanıyor
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in 27-29 Temmuz tarihlerindeki Kıbrıs ziyaretinin ayrıntıları ortaya çıkıyor. Erhürman ve Hristodulidis ile ayrı ayrı görüşecek Guterres’in, 29 Temmuz’da iki lideri ara bölgede ortak toplantıda buluşturması planlanıyor. Diplomatik kaynaklar, temasların eylülde yapılabilecek sonuç odaklı bir 5+1 toplantısına zemin hazırlayacağını belirtiyor.
29 Temmuz’da Kıbrıs’ta kritik üçlü görüşme: Eylüldeki 5+1’in zemini hazırlanıyor
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in 27-29 Temmuz tarihlerindeki Kıbrıs ziyaretinin ayrıntıları ortaya çıkıyor. Erhürman ve Hristodulidis ile ayrı ayrı görüşecek Guterres’in, 29 Temmuz’da iki lideri ara bölgede ortak toplantıda buluşturması planlanıyor. Diplomatik kaynaklar, temasların eylülde yapılabilecek sonuç odaklı bir 5+1 toplantısına zemin hazırlayacağını belirtiyor.
Bugün Kıbrıs
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs sorununa yönelik yeni diplomatik girişim kapsamında 27-29 Temmuz tarihlerinde Ada’yı ziyaret edecek.
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, Guterres’in ziyaretini New York’taki BM Genel Merkezi’nde resmen açıkladı. Dujarric, ziyaretin Genel Sekreter’in Kıbrıs sorununa ilişkin İyi Niyet Misyonu ve sürece yönelik “güçlü ve somut bağlılığı” çerçevesinde gerçekleşeceğini belirtti.
Guterres, Ada’daki temasları kapsamında Kıbrıslı liderler Tufan Erhürman ve Nikos Hristodulidis ile süreçte rol alan diğer taraflarla görüşecek. Temaslarda barış sürecinin ilerletilmesi, Ada’daki istikrarın desteklenmesi ve BM Barış Gücü’nün faaliyetleri ele alınacak.
ÜÇLÜ GÖRÜŞME 29 TEMMUZ’DA
Reuters, Lefkoşa’daki diplomatik kaynaklara dayanarak Guterres’in iki liderle BM denetimindeki ara bölgede ortak görüşme yapacağını aktardı.
Politis gazetesinin diplomatik kaynaklardan edindiği bilgilere göre Guterres, Suriye ve Ürdün temaslarının ardından 27 Temmuz akşamı Kıbrıs’a gelecek.
BM Genel Sekreteri, 28 Temmuz’da Erhürman ve Hristodulidis ile ayrı ayrı görüşecek. Aynı gün iki tarafın müzakerecileri ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileriyle de temaslarda bulunması bekleniyor.
Guterres’in 29 Temmuz’da iki lideri, eski Lefkoşa Havalimanı’ndaki BM yerleşkesinde ortak toplantıda bir araya getirmesi planlanıyor. Görüşmenin ardından Guterres, Erhürman ve Hristodulidis’in ortak basın toplantısı düzenleyerek Kıbrıs sorunundaki sürece ilişkin açıklamalarda bulunabileceği belirtiliyor.
BM, ayrıntılı ziyaret programının önümüzdeki günlerde resmen açıklanacağını bildirdi.
HOLGUİN DE KIBRIS’TA OLACAK
Guterres’e BM Siyasi İşler ve Barış İnşasından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo ile Barış Operasyonlarından Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Jean-Pierre Lacroix’nın eşlik edeceği bildirildi.
RİK’in aktardığı bilgilere göre, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguín de aynı tarihlerde Ada’da olacak.
Guterres’in ziyareti, görevdeki bir BM Genel Sekreteri’nin 16 yıl aradan sonra Kıbrıs’a yapacağı ilk ziyaret olacak. Ada’yı ziyaret eden son BM Genel Sekreteri, 2010 yılında Kıbrıs’a gelen Ban Ki-moon’du.
HEDEF EYLÜLDE SONUÇ ODAKLI 5+1
Politis’e konuşan diplomatik kaynaklar, ziyaretin iki temel hedefi bulunduğunu belirtti.
İlk hedefin, iki liderle yapılacak üst düzey görüşmeler aracılığıyla eylül ayında düzenlenmesi gündemde olan yeni 5+1 toplantısının içeriğini belirlemek olduğu kaydedildi. Guterres’in geçmişteki sonuçsuz tartışmaların tekrarlanmasını istemediği ve olası yeni toplantının somut sonuçlara yönelmesini amaçladığı ileri sürüldü.
Genel Sekreter’in, doğrudan müzakerelerin yeniden başlaması halinde izlenecek süreç için belirli bir takvim oluşturmayı da hedeflediği bildirildi.
Ziyaretin ikinci hedefinin ise iki toplumdaki sivil toplum örgütlerini sürece daha etkin biçimde dahil etmek olduğu belirtildi.
BM tarafından henüz 5+1 toplantısına ilişkin resmî bir tarih açıklanmadı ve taraflara davet gönderildiğine ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor. Bu nedenle Guterres’in Kıbrıs ziyareti, yeni bir 5+1 toplantısından çok olası genişletilmiş buluşmanın hazırlık aşaması olarak değerlendiriliyor.
GÜVEN ARTIRICI ÖNLEMLERDE SINIRLI İLERLEME
Guterres’in son İyi Niyet Misyonu raporu, liderler arasındaki görüşme trafiğinin artmasına rağmen güven artırıcı önlemlerin uygulanmasında sınırlı ilerleme sağlandığını ortaya koydu.
Rapora göre, 2025 yılında üzerinde uzlaşılan 10 güven artırıcı önlemin yalnızca üçünde ilerleme kaydedildi. Bunlar, sivil toplum danışma mekanizmasının oluşturulması, mezarlıkların restorasyonu ve iki toplumlu Gençlik Teknik Komitesi’nin kurulması oldu.
Yeni geçiş noktalarının açılması, mayınların temizlenmesi, ara bölgede ortak güneş enerjisi tesisi kurulması, çevre girişimleri ve sanat eserleri ile tarihî belgelerin karşılıklı iadesi konularında ise kayda değer ilerleme sağlanamadı.
Guterres raporunda, mevcut “fırsat penceresinin” kalıcı olmadığını vurgulayarak tarafları açıklık, esneklik ve uzlaşma anlayışıyla hareket etmeye çağırdı.
“YENİ ÇÖZÜM PLANI” RESMİYET KAZANMADI
Guterres’in ziyareti, İngiliz The Independent gazetesinin Holguín’in yeni bir çözüm çerçevesi üzerinde çalıştığı yönündeki haberinin ardından geldi.
Gazete; iki kurucu devlet, ortak yönetimin yetkilerinin azaltılması, dönüşümlü başkanlık konseyi, bazı bölgelerin iadesi, Kıbrıs Türk tarafına doğrudan ticaret, doğrudan uçuş ve doğrudan temas olanağı sağlanması ile NATO bağlantılı bir güvenlik mekanizmasını içeren fikirlerin değerlendirildiğini ileri sürdü.
Ancak Holguín, kendisine ait yazılı bir plan bulunmadığını ve kamuoyunda dolaşan iddiaların söylenti ve yanlış anlamalardan kaynaklandığını açıkladı. Cumhurbaşkanı Erhürman da ortada bir plan değil, üzerinde konuşulan çeşitli fikirler bulunduğunu belirtmişti.
BM Sözcülüğü de The Independent’ın haberindeki unsurları doğrulamadı. Taraflara sunulmuş resmî bir BM çözüm planı bulunmuyor.
AB DE SÜRECE DAHİL OLUYOR
Guterres’in temaslarıyla eş zamanlı olarak Avrupa Birliği de Kıbrıs sorunundaki rolünü artırıyor.
Guterres ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesinin ardından Komisyon, Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto’yu Kıbrıs Özel Temsilcisi olarak görevlendirdi.
Avrupa Komisyonu, Fitto’nun BM çerçevesindeki çözüm çabalarını destekleyeceğini ve taraflarla temaslarda bulunacağını açıkladı. Fitto’nun önümüzdeki dönemde Kıbrıs ile bölgede görüşmeler gerçekleştirmesi bekleniyor.
SON EKLENENLER
