Ombudsman raporu yapısal çöküşü ifşa etti

Yüksek Yönetim Denetçisi İlkan Varol’un 40. Dönem raporu, kamu yönetimindeki denetimsizlik, kaçak yapılaşma ve sağlık alanındaki ağır iddialarla “yapısal çöküşü” gözler önüne serdi: Kurumlar ya işlem yapmadı ya da yurttaşın başvurularını yanıtsız bıraktı.

Bugün Kıbrıs

Yüksek Yönetim Denetçisi İlkan Varol tarafından yayımlanan Temmuz–Aralık 2025 dönemine ait rapor, kamu otoritesinin en temel işlevlerinden biri olan denetimin fiilen ortadan kalktığını ortaya koydu.

Yerel yönetimlerle ilgili tespitler, kaçak yapılaşmanın istisna değil, sistematik bir sorun haline geldiğini gösterdi.

Gazimağusa Belediyesi tarafından mühürlenen kaçak yapının yeniden açılması, Gönyeli-Alayköy Belediyesi’nin kaçak inşaatı durdurmaması, Lapta-Alsancak-Çamlıbel Belediyesi sınırlarında konut alanlarına uygunsuz yapılaşmaya izin verilmesi ve Yeniboğaziçi Belediyesi’nin vatandaşın ruhsat almasını engellemesi rapora giren somut vakalar arasında yer aldı.

Ülkede, aynı anda hem kaçak yapının korunması hem de yasal başvurunun engellenmesi, rapora göre idari çöküşün en açık göstergelerinden biri oldu.

SAĞLIKTA AĞIR İDDİA: “YANLIŞ TEDAVİYLE ÖLÜM”
Raporda yer alan en ağır başlıklardan biri ise sağlık sistemine ilişkin oldu.

Polis Genel Müdürlüğü üzerinden Ombudsman’a taşınan bir başvuruda, bir yurttaşın eşinin “ağır ihmal ve yanlış teşhis/tedavi sonucu hayatını kaybettiği” ileri sürüldü.

Bu iddianın rapora girmesi, sağlık sisteminde denetimin yalnızca zayıf değil, hayati sonuçlar doğuracak ölçüde yetersiz olduğunu ortaya koydu.

KURUMLAR YOK HÜKMÜNDE: DİLEKÇELER CEVAPSIZ
Raporda en yaygın sorun olarak öne çıkan başlık ise kamu kurumlarının vatandaşa cevap vermemesi oldu.

Başbakanlık, İçişleri, Maliye, Tarım ve diğer kurumlara yapılan başvuruların büyük bölümü yanıtsız bırakıldı.

Bu tablo, idarenin yalnızca hatalı işlem yapmadığını, aynı zamanda hiç işlem yapmadığını ortaya koydu.

Başvuru hakkının fiilen ortadan kalktığı bu durum, raporda ortaya konan çöküşün en çıplak hali olarak dikkat çekti.

TAPU, ARAZİ, HAK: HER ALANDA KRİZ
İçişleri Bakanlığı’na bağlı birimlerle ilgili başvurular, mülkiyet alanında da ciddi bir düzensizlik olduğunu gösterdi.

– Devlet arazisinin usulsüz şekilde başkasına katılması

– Dere yataklarına müdahale edilmesi

– Vatandaşın geçit hakkının sağlanmaması

– Yıllardır kullanılan evlerden çıkarılma kararları

Bu başlıklar, yalnızca bireysel mağduriyet değil, mülkiyet düzeninin dahi tartışmalı hale geldiğini ortaya koydu.

SOSYAL DEVLET İŞLEMİYOR
Sosyal Sigortalar Dairesi ile ilgili başvuruda, yurttaşa verilmesi gereken ödemenin eksik yapıldığı tespit edildi.

Yasa açık olmasına rağmen ödeme eksik yapıldı.

Bu durum, sosyal devlet mekanizmasının kağıt üzerinde kaldığını gösterdi.

EĞİTİMDE GÜVEN KRİZİ
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi hukuk diplomasının Türkiye tarafından “yetersiz ve niteliksiz” bulunması da rapora yansıdı.

Bu gelişme, yükseköğretimde denetim ve kalite mekanizmasının da sorgulanmasına neden oldu.

DENETLEYEN KURUM BİLE EKSİK KADROYLA ÇALIŞIYOR
Raporda ortaya çıkan bir diğer kritik gerçek ise denetim mekanizmasının kendisinin de zayıf olması.

– 6 denetçi kadrosu boş

– Kurumda hukukçu yok

Bu tablo, denetimin neden etkisiz kaldığını da açıklayan temel nedenlerden biri olarak öne çıktı.

SONUÇ: SİSTEM ÇALIŞMIYOR, ÇÖKMÜŞ DURUMDA
Raporun ortaya koyduğu tablo, münferit hatalardan ibaret değil.

Kaçak yapılaşmanın engellenememesi, sağlıkta ağır ihmal iddiaları, dilekçelere cevap verilmemesi ve hak ihlalleri bir araya geldiğinde ortaya çıkan gerçek şu:

Kamu yönetimi birçok alanda işlemiyor. Denetim yok, hesap sorulmuyor, kurallar uygulanmıyor.

Ombudsman raporu, bu tabloyu tek tek örneklerle ortaya koyarak, yapısal çöküşü belgeledi.

Raporun tamamına buradan ulaşılabilir.

DAUSEN

DAUSEN

Girne Belediyesi

Girne Belediyesi

Gönyeli Alayköy Belediyesi

Gönyeli Alayköy Belediyesi