Bugün Kıbrıs

Putin ve Şi’den Trump’ın “Altın Kubbe” planına ortak kınama

Pekin’de bir araya gelen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Jinping, Donald Trump’ın ABD için öngördüğü “Altın Kubbe” füze kalkanı projesini “küresel stratejik istikrara tehdit” olarak nitelendirdi. İki lider ekonomi, enerji ve ulaştırma dahil 20 anlaşma imzalarken, “bağımsız ve egemen” dış politika vurgusu yaptı.

Resmi ziyaret kapsamında Çin’de bulunan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Şi Jinping, ortak bir açıklamayla Donald Trump’ın Altın Kubbe isimli füze kalkanı planını kınadı.

Aynı açıklamada Washington’ın nükleer politikası için “sorumsuz” ifadesi de kullanıldı.

Altın Kubbe projesi, ABD’nin savunulması için kara, deniz ve uzayda “yeni nesil” teknolojilerden oluşan bir ağ oluşturmayı içeriyor.

Şi ve Putin’in ortak açıklamasında, Trump’ın kalkan planının küresel stratejik istikrara tehdit oluşturduğu savunuldu.

20 Mayıs Çarşamba günü Pekin’de biraraya gelen iki lider işbirliği anlaşmaları da imzalarken iki ülkenin “bağımsız ve egemen” bir dış politika izleyeceğini söyledi.

Rus medyasının yayımladığı görüntülerde Putin, “En önemlisi, Rusya ve Çin bağımsız ve egemen bir dış politikaya bağlı, yakın stratejik işbirliği için birlikte çalışıyorlar ve küresel sahnede önemli bir istikrar rolü oynuyorlar” dedi.

İki ülke arasında ekonomi, enerji, ulaşım ve küresel işbirliği gibi konularda 20 anlaşma imzalandı.

Putin ayrıca Rusya’nın Çin’e enerji tedarik etmeyi sürdürmeye hazır olduğunu söyledi ve Şi ile yaptığı görüşmeleri “dostane ve yapıcı” olarak nitelendirdi.

Şi Jinping ise Çin-Rusya ilişkilerinin “yeni bir zirveye ulaştığını” ve “yeni bir döneme girdiğini” söyledi.

İki lider ayrıca bu yıl 25’inci yılını dolduran dostluk anlaşmasını güçlendirme konusunda taahhütte bulundu.

Ancak Putin’in yüksek profilli Pekin ziyaretine rağmen, Sibirya’dan Çin’e doğal gaz taşıması planlanan büyük boru hattı anlaşması hâlâ sonuçlandırılamadı.

Reuters’ın aktardığına göre, Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov, Rusya ile Çin arasında “Sibirya’nın Gücü 2” doğal gaz boru hattı konusunda genel bir anlayış bulunduğunu ancak ayrıntılar üzerinde hâlâ anlaşmaya varılması gerektiğini söyledi.

Peskov, proje için net bir takvimin ise henüz belirlenmediğini ifade etti.

Bu hat Rusya’dan başlayıp Moğolistan üzerinden Çin’e uzanıyor ve Ortadoğu’dan deniz yoluyla ithal edilen ham petrole kara yolu alternatifi olarak görülüyor.

Putin’in ziyareti, ABD Başkanı Donald Trump’ın ziyaretinden birkaç gün sonraya denk geldi.

2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana Putin, ülkesinin dünya sahnesinde diplomatik olarak izole olması nedeniyle her yıl Pekin’i ziyaret ediyor.

Çin, yaptırım uygulanan Rus petrolünün ana alıcısı konumunda. Bu durum Moskova’nın ekonomik olarak Pekin’e büyük ölçüde bağımlı olması anlamına geliyor.

Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun salı günü “Çin ile Rusya arasındaki kalıcı dostluğu” övdü.

Putin de Çin halkına yönelik yayımladığı bir video mesajında, ilişkilerin “eşi benzeri görülmemiş bir düzeye” ulaştığını ve “Rusya ile Çin arasındaki ticaretin büyümeye devam ettiğini” söyledi.

Putin, “Rusya ile Çin arasındaki yakın stratejik ilişki, küresel ölçekte önemli ve istikrar sağlayıcı bir rol oynuyor. Kimseye karşı ittifak kurmadan barış ve evrensel refah peşindeyiz” dedi.

Trump, 13-15 Mayıs tarihleri arasındaki ziyaretini “çok başarılı” ve “unutulmaz” olarak nitelendirmişti.

Trump, ziyaret sırasında Fox News’e verdiği demeçte, Pekin’in “doymak bilmez” enerji iştahını beslemek için ABD petrolü satın almayı kabul ettiğini söylemişti.

Putin ise Çin’in bu konuda Moskova’ya olan bağlılığını derinleştirmeyi amaçlıyor.

Fransız AFP ajansına konuşan Asia Society’den Lyle Morris’e göre, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı sürdürmek için Çin’e yaptığı petrol satışlarına bağımlı olması nedeniyle, “Putin bu desteği kaybetmek istemiyor”.

Morris, “Trump, Pekin’in lider bir rol oynamasını umduğunu açıkça işaret ettikten sonra, Putin muhtemelen Şi’den Çin’in Ortadoğu’daki bir sonraki adımı hakkında bilgi almak isteyecektir” dedi.

Pekin, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için düzenli olarak görüşme çağrısında bulunsa da Rusya’yı hiçbir zaman kınamadı ve tarafsız kaldı.

Ancak ABD-İsrail’in İran’a karşı savaşında, Çin ve Rusya’nın öncelikleri farklı olabilir.

Singapur’daki Nanyang Teknoloji Üniversitesi’nden James Char, AFP’ye konuştu ve “(Çin) ekonomik faaliyetlerini sürdürmek için dünyanın başlıca su yollarının serbestliğine güveniyor ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerginliğin bir an önce sona ermesini tercih eder” dedi.

Moskova ise “Rus enerji kaynaklarına yönelik yaptırımların gevşetilmesi nedeniyle İran’daki çatışmalardan ekonomik olarak fayda sağlıyor; bu nedenle farklı bir bakış açısına sahip olabilir”.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, nisan ayında Şi ile yaptığı görüşmenin ardından, Ortadoğu’daki savaşın küresel arzı etkilemesi durumunda Rusya’nın Çin’in enerji kıtlığını “telafi edebileceğini” söyledi.

BBC Türkçe