Moral: “Başbakan, bakan ve milletvekili maaşlarının da tartışılacağı bir dönem gelecek”
Halkın Partisi Sözcüsü ve Çalışma Yaşamı Komitesi Başkanı Aral Moral, seçim sonrasında kurulacak hükümetin ciddi bir iç borç yüküyle karşılaşacağını belirterek, tasarruf tedbirlerinin önce ülkeyi yönetenlerden başlaması gerektiğini söyledi. Moral, başbakan, bakan ve milletvekili maaşlarının da tartışmaya açılabileceği bir döneme girileceğini kaydetti.
Moral: “Başbakan, bakan ve milletvekili maaşlarının da tartışılacağı bir dönem gelecek”
Halkın Partisi Sözcüsü ve Çalışma Yaşamı Komitesi Başkanı Aral Moral, seçim sonrasında kurulacak hükümetin ciddi bir iç borç yüküyle karşılaşacağını belirterek, tasarruf tedbirlerinin önce ülkeyi yönetenlerden başlaması gerektiğini söyledi. Moral, başbakan, bakan ve milletvekili maaşlarının da tartışmaya açılabileceği bir döneme girileceğini kaydetti.
Bugün Kıbrıs
Halkın Partisi Sözcüsü ve Çalışma Yaşamı Komitesi Başkanı Aral Moral, TV2020’de Melis Günel’in hazırlayıp sunduğu “Yüz Yüze” programında seçim takvimi, kamu borçları, ekonomik tasarruf, dijital dönüşüm, yolsuzluk iddiaları, sağlık sistemi ve kamudaki denetim eksikliklerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Seçim sonrasında iktidara gelecek yeni hükümetin ciddi boyutlara ulaşmış bir borç yüküyle karşılaşacağını belirten Moral, ekonomik tasarruf için atılacak adımların başbakan, bakan ve milletvekillerinin fedakarlığıyla başlaması gerektiğini söyledi.
“SEÇİM GAYRİ MEŞRU HÜKÜMET KURULDUĞUNDA YAPILMALIYDI”
Seçim tarihine ilişkin tartışmaları değerlendiren Moral, Halkın Partisi’nin mevcut hükümeti “gayri meşru” olarak nitelendirdiğini ve hükümetin kurulduğu dönemden itibaren halkın iradesinin yeniden sandığa yansıması gerektiğini savunduğunu hatırlattı.
Moral, “Ta o günden bir seçimin yapılması çağrısını yapmıştık” diyerek, gelinen aşamada erken genel seçimin ekim ayında, yerel yönetim seçimlerinin ise daha sonra yapılmasının doğru olacağını belirtti.
Yeni hükümetin yeni yıla kendi hazırlayacağı bütçeyle girmesi gerektiğini kaydeden Moral, Girne İlçe Başkanı Neşe Anibal’ın hizmet sektöründe kepenk indiren işletmelere ilişkin açıklamasını da hatırlattı:
“Yeni yıla yeni hükümet kendi bütçesiyle girmeli. Geçtiğimiz günlerde Girne İlçe Başkanımız Neşe Anibal, hizmet sektöründe kepenk indiren işletmelere dikkat çekmişti. Böyle bir ortamda, zaman kaybetme gibi lüksümüz olmamalı.”
Genel ve yerel seçimlerin aralık ayında yapılması halinde seçim yasakları, oy sayımı, hükümet kurma görüşmeleri, kabinenin oluşturulması, güven oylaması ve bütçe çalışmalarının önemli bir zaman kaybına yol açacağını belirten Moral, ekonomik koşullar nedeniyle böyle bir gecikmenin ciddi sonuçlar doğuracağını ifade etti:
“Her iki seçim Aralık’ta olacaksa, öncesinde seçim yasakları olacak. Sonrasında oy saymaydı, hükümet pazarlıklarıydı, kabine oluşumuydu, güven oyuydu, bütçe maratonu derken ciddi bir zaman kaybı yaşayacağız. Bu ekonomik ortamda ciddi bir durum.”
“YENİ HÜKÜMET KENDİNİ CİDDİ BİR İÇ BORCUN İÇİNDE BULACAK”
Moral, mevcut hükümetin “hesapsız ve kitapsız” adımlarının kamu maliyesinin giderlerini artırdığını ve iç borçlanma rakamlarının giderek yükseldiğini söyledi.
Devlet İç Borçlanma Senedi ihalelerinin bir bölümünün Merkez Bankası’nın internet sitesinde yayımlandığını, bazı iç borçlanmaların ise özel tertip yöntemiyle gerçekleştirildiğini belirten Moral, kamuoyuna açıklanan rakamların toplam borç miktarını tam olarak yansıtmadığını kaydetti:
“Bazı ihaleler Merkez Bankası web sitesinde çıkıyor. Bazıları da özel tertip şeklinde yapılıyor. O yüzden bilinen borçlanma rakamlarının yanı sıra bir de kamuoyuyla paylaşılmayanlar var.”
Seçim sonrasında göreve gelecek hükümetin ciddi bir borç yükü devralacağını belirten Moral, alınacak tasarruf kararlarının halka yüklenmesinden önce ülkeyi yönetenlerin fedakarlık yapması gerektiğini söyledi:
“Önümüzdeki süreçte yeni gelecek hükümetin bulacağı borç yükü ciddi boyutta olacak. Bu işin içinden çıkabilmek için de bir fedakarlık olacaksa, bu önce ülkeyi yönetenlerden başlamalı. Hatta belki de vekil maaşlarının da tartışılabileceği bir döneme gireceğiz diye düşünüyoruz.”
Moral, ekonomik tasarruf tartışmalarının yalnızca milletvekili maaşlarıyla sınırlı kalmayabileceğini, başbakan ve bakan maaşlarının da gündeme gelebileceğini belirtti.
“DİJİTAL DÖNÜŞÜMDEN BAHSEDERKEN BİR TEMELE VE GERÇEKLİĞE İŞARET EDİYORUZ”
Kıbrıs’ın kuzeyindeki dijital dönüşüm sürecine ilişkin bir soruyu da yanıtlayan Moral, Halkın Partisi’nin bu konuda daha önce hükümette bulunduğu dönemde attığı adımları hatırlattı.
Dijital dönüşüm konusunda Halkın Partisi’ne yönelik zaman zaman eleştiriler ve espriler yapıldığını belirten Moral, partinin devlet kurumlarında hayata geçirdiği bazı uygulamaların “devrimsel nitelikte” olduğunu savundu.
“SEYRÜSEFER ÖDEMELERİNİN ÇEVRİM İÇİ YAPILMASI BİR DEVRİMDİ”
Halkın Partisi’nin hükümette bulunduğu dönemde milletvekili ve Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı olan Tolga Atakan’ın seyrüsefer ödemelerinin çevrim içi yapılmasına imkan sağlayan sistemi hayata geçirdiğini belirten Moral, söz konusu uygulamanın yurttaşlara büyük kolaylık sağladığını ifade etti:
“O dönem milletvekilimiz olan, Bayındırlık ve Ulaştırma eski Bakanı Sayın Tolga Atakan, bu ülkede devrimsel nitelikli bir adım attı ve hayata geçirdi. O da seyrüsefer ödemelerinin online olarak ödenebilmesidir. Bu hepimize ciddi bir kolaylık sağladı.”
İçişleri Bakanlığı bünyesindeki öğrenci kayıt işlemlerinin çevrim içi yapılmasının önünün de Halkın Partisi döneminde açıldığını kaydeden Moral, tapudaki “search” işlemlerinin ilgili kazaya gitmeden bulunulan ilçeden yapılabilmesine imkan sağlandığını belirtti.
Moral, dijital dönüşümün hem yurttaşların işlemlerini kolaylaştıracağını hem de kamu yönetimini hızlandıracağını belirterek, “Dijital dönüşümün hem insanlarımıza kolaylık sağlayacağını hem de devlet yönetimini hızlandıracağını biliyoruz. Bunu da sürdürmeye kararlıyız” dedi.
“BU DÖNEM YOLSUZLUKLARIN, KARA PARANIN VE ASAYİŞ OLAYLARININ ARTIŞIYLA ANILDI”
Mevcut hükümet döneminde kara para, kurşunlama, yolsuzluk ve asayiş olaylarının arttığını belirten Moral, kamuoyunda çok sayıda iddia ve belgenin dolaşıma girdiğini söyledi.
Moral, “Bu denli kara para ve kurşunlama olayı daha önce olmadı. Ortada birçok iddia ve belge dolanıyor. Yolsuzluk ve asayiş olaylarında bu dönemdeki artış, dikkat çeken bir olgu olarak önümüzde duruyor” dedi.
“GENEL SAĞLIK SİGORTASI BİZİM İÇİN ÖNEMLİ”
Kamu hizmetlerinin güçlendirilmesinin Halkın Partisi açısından önem taşıdığını belirten Moral, sağlık alanındaki sorunların ve altyapı eksikliklerinin bilindiğini ifade etti.
Doktorların ve hastanelerin ihtiyaç duyduğu altyapının tamamlanmasının ardından genel sağlık sigortasının hayata geçirilmesi gerektiğini söyleyen Moral, Halkın Partisi’nin bu konuda ciddi bir hazırlık yürüttüğünü kaydetti.
“AFLAR DENETİMSİZLİĞİN GÖSTERGESİ”
Belirli aralıklarla çıkarılan afların kamudaki denetim zafiyetinin göstergesi olduğunu belirten Moral, denetim mekanizmalarının yeterli biçimde çalışmamasının nedenlerinden birinin personel eksikliği olduğunu söyledi.
Denetleme görevini yerine getirecek personel sayısının artırılması ve kamu dairelerinin teşkilat yapılarının güncellenmesi gerektiğini belirten Moral, sağlıklı bir kamu hizmeti planlaması için nüfusun bilinmesinin zorunlu olduğunu ifade etti:
“Aflar denetim zafiyetinin bir göstergesi. Denetlemede sıkıntılar var. Bir neden de yeterli personel olmayışıdır. Denetleme yapacak personel sayısı artırılmalı. Bunun için dairelerin teşkilat yapısı güçlendirilmeli.”
Nüfus sayımı yapılması gerektiğini belirten Moral, kamunun kaç kişiye hizmet verdiğinin ancak doğru ve güncel verilerle belirlenebileceğini kaydetti:
“Elbette kaç kişiye hizmet vereceğinizi bilmek için de nüfus sayımı yapılmalı. Tüm bunlar için dataya, veriye ihtiyaç var. Yani nüfusu bilmeniz gerekmektedir.”
Moral, Halkın Partisi’nin ülkeye giriş ve çıkışlar, çalışma izinleri ve vatandaşlık politikalarına ilişkin görüşlerini yakın zamanda kamuoyuyla paylaşacağını da açıkladı.













