Bugün Kıbrıs

Konutta yabancıya yüzde 80 kapısı

Resmi Gazete’de yayımlanan yeni kararname, yabancıya taşınmaz satışında kayıt, harç, süre, güvenlik araştırması, kullanım belgesi ve lisanslı aracı sistemiyle piyasayı yeniden düzenliyor. “Sınırlama” söylemine rağmen yüzde 80 satış sınırı ve geçmiş fazla satışlara harçlı uyum yolu, yabancı alıcıya dayalı konut piyasasının yeni kurallarla süreceğini gösteriyor.

Bugün Kıbrıs

UBP-DP-YDP hükümetinin yasa gücünde kararnamesi, yabancıların taşınmaz edinimine sınırlama görüntüsü verirken, geçmişte yapılan fazla satışlara harçlı uyum yolu açtı. Kararnameyle “lisanslı ara yatırımcı” modeli oluşturuldu; yabancılara konut pazarlama sistemi yasal zemine taşındı.

YÜZDE 80’İ YABANCIYA SATILABİLECEK
Kararnamede en dikkat çeken düzenlemelerden biri, imara açık alanlardaki konut projelerinin en çok yüzde 80’inin yabancılara satılabilmesine izin verilmesi oldu. Böylece “yabancıya sınırlama” söylemine rağmen, konut piyasasında yabancı alıcının ana unsur olarak korunacağı görüldü.

ARA YATIRIMCI MODELİ GELİYOR
Kararnameyle “lisanslı ara yatırımcı” adı altında yeni bir sistem kuruldu. Buna göre lisanslı ara yatırımcılar, yılda en az 10 konutu mülkiyetini almadan yazılı anlaşmayla tasarrufuna alabilecek, bu konutları yurt içinde veya yurt dışında yabancı gerçek ya da tüzel kişilere pazarlayabilecek. Lisans yıllık verilecek ve lisans almak isteyenlerden brüt asgari ücretin iki katı tutarında harç alınacak.

FAZLA SATIŞA HARÇLI ÇIKIŞ
Kararname, 39/2024 sayılı değişiklik yasasından önce yapılan satış sözleşmeleri için de geçiş rejimi oluşturdu. Yabancı alıcılar, kararname yürürlüğe girdikten sonra 6 ay içinde tapuya giderek edinim hakkı kadar satış sözleşmesini kaydettirmek ve satın alma izni için başvurmak zorunda olacak. Edinim hakkından fazla sözleşme yapanlara ise satış bedelinin yüzde 1’i oranında harçla bildirim yolu açıldı. Süresi içinde bildirim yapmayanlar için bu oran yüzde 3’e çıkacak.

10 YILLIK KULLANIM BELGESİ FORMÜLÜ
Edinim hakkını aşan konutlar için “10 yıllık kullanım belgesi” düzenlemesi getirildi. Buna göre mülkiyet satıcıda kalacak, yabancı alıcıya ise kullanım ve yararlanma hakkı tanınacak. Tatil Evleri mevzuatı kapsamına girenler için ise iptal edilmediği sürece süresiz kullanım belgesi verilmesi öngörülüyor. Kullanım belgesinin mülkiyet hakkı kazandırmayacağı belirtilse de, alıcıya satış hakkı dışında kullanım ve yararlanma hakkı tanınması dikkat çekti.

3 DAİRE SINIRI VE TANIMA AYRICALIĞI
Kararnameye göre yabancı gerçek veya tüzel kişiler, Bakanlar Kurulu izniyle en fazla 3 apartman dairesi satın alabilecek. Ancak KKTC’yi tanıyan ve aynı hakkı KKTC yurttaşlarına veren devletlerin uyruğunda olanlar için bu sayı 6’ya çıkacak. Müstakil evlerde arazi sınırı 3 bin 300 metrekare, arazi alımında ise 1338 metrekare olarak belirlendi.

TÜRKİYE YURTTAŞLARINA DAHA GENİŞ ALAN
Kararnamede yer alan “KKTC’yi tanıyan ve aynı hakkı KKTC yurttaşlarına veren devletler” ifadesi, uygulamada Türkiye Cumhuriyeti yurttaşları için daha geniş edinim hakkı anlamına geliyor. Bu düzenleme, yabancıya satışta genel sınırlama getirilirken Türkiye yurttaşlarına ayrıcalıklı bir kanal bırakıldığı yorumlarına yol açacak nitelikte.

İSRAİL’E ÖZEL MADDE YOK
Kararnamede İsrailli alıcılara özel bir düzenleme yer almadı. Ancak “yabancı gerçek veya tüzel kişiler” başlığı altında getirilen hükümler, Kuzey Kıbrıs’ta taşınmaz alımlarıyla gündeme gelen İsrailli yatırımcıları da kapsıyor. Projelerin yüzde 80’ine kadarının yabancılara satılabilmesi ve geçmiş fazla satışlara harçlı uyum yolu açılması, ülke adı verilmeden yabancı alıcıya dayalı konut piyasasının korunacağını gösteriyor.

YAP-SATTA ORTAKLIK KAPISI
Metinde, normalde yatırım sayılmayan yap-sat faaliyetleri için de özel bir istisna tanındı. KKTC’yi tanıyan ve aynı hakkı KKTC yurttaşlarına veren devletlerin uyruğundaki gerçek veya tüzel kişiler, yerel müteahhitlerle ortaklık kurarak yap-sat amaçlı inşaat yapabilecek. Bu ortaklıklarda yabancı hisse oranı yüzde 49’u aşamayacak.

VERGİ VE HARÇ ÖDENMEZSE SU-ELEKTRİK YOK
Kararname, vergi ve harç tahsilatını da sıkılaştırıyor. Tapu devir harçları belirlenen sürelerde ödenmezse Bakanlar Kurulu’nun satın alma izni kendiliğinden iptal olacak. Ayrıca tüm vergi ve harçlar ödenmediği takdirde taşınmaza kalıcı veya geçici su bağlantısı yapılamayacak, Kıb-Tek tarafından da geçici veya kalıcı elektrik bağlantısı verilmeyecek. Şantiye elektriği ve geçici su bağlantısı ise bu kapsamın dışında tutuldu.

GÜVENLİK ARAŞTIRMASI ŞARTI
Yabancı alıcılar için apostilli sabıka kaydı ve güvenlik araştırması şartı da kararnameye girdi. Bakanlık, satın alınmak istenen taşınmazın askeri maksatlar bakımından sakıncalı olup olmadığını araştıracak. Sonradan güvenlik araştırması olumsuz gelen yabancılar için mevcut yasadaki yaptırımlar uygulanacak.

Kararnameye buradan ulaşabilirsiniz.