Hasta Hakları Derneği: Hiç kimsenin bedeni, kendi rızası dışında başkalarının karar alanı değildir

Evrensel Hasta Hakları Derneği, interseks çocuklara yönelik tıbben gerekli olmayan ve geri dönüşü bulunmayan müdahalelerin ertelenmesi çağrısı yaptı. Dernek, bedensel bütünlük, bilgilendirilmiş onam, mahremiyet ve ayrımcılığa uğramadan sağlık hizmetlerine erişimin temel insan hakları olduğunu belirtti.

Evrensel Hasta Hakları Derneği, 8 Kasım İnterseks Dayanışma Günü dolayısıyla yayımladığı açıklamada, interseks bireylerin bedenleri üzerinde özgürce karar verebilme hakkının korunmasını istedi. İnterseks olmanın bir hastalık veya düzeltilmesi gereken durum değil, insan bedeninin doğal çeşitliliğinin parçası olduğunu belirten dernek, özellikle çocukluk döneminde gerçekleştirilen tıbben gereksiz müdahalelerin ciddi hak ihlallerine yol açabildiğini kaydetti.

ÇOCUKLARA YÖNELİK GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN MÜDAHALELER
Dernek, interseks bireylerin kromozom, hormon, üreme anatomisi veya cinsiyet özelliklerinin kadın ve erkek bedenlerine ilişkin yaygın tanımlardan farklılık gösterebildiğini belirtti. Buna karşın dünyanın birçok yerinde çocukların kendi bedenlerine ilişkin karar verebilecek yaşa ulaşmadan cerrahi ve hormonal müdahalelere maruz bırakıldıklarına dikkat çekti.

Açıklamada, bu müdahalelerin kişinin özgür ve bilgilendirilmiş onamı olmadan gerçekleştirilmesinin bedensel bütünlük, özerklik ve insan onurunun ihlali olduğu belirtildi. Müdahalelerin kalıcı ağrı, duyusal kayıplar, üreme sağlığı sorunları ve psikolojik travma gibi uzun vadeli sonuçlar doğurabileceği ifade edildi.

“BİR ÇOCUĞUN BEDENİ TOPLUMSAL NORMLARA UYDURULACAK BİR PROJE DEĞİLDİR”
Evrensel Hasta Hakları Derneği, açıklamasında şu çağrıyı yaptı: “Acil ve gerçek bir tıbbi zorunluluk bulunmadığı sürece, interseks çocukların bedenlerine yönelik gereksiz, geri dönüşü olmayan müdahaleler, kişinin karar sürecine özgürce ve bilgilendirilmiş biçimde katılabileceği zamana kadar ertelenmelidir.”

Dernek, çocukların gelişen karar verme kapasitelerinin dikkate alınmasını, ailelere tarafsız ve bilimsel bilgilendirme ile psikososyal destek sunulmasını istedi.

KUZEYDEKİ SAĞLIK POLİTİKALARININ GÖZDEN GEÇİRİLMESİ İSTENDİ
Kıbrıs’ın kuzeyindeki sağlık politikalarının ve klinik uygulamaların da bu ilkeler doğrultusunda değerlendirilmesini isteyen dernek, interseks bireylerin sağlık hizmetlerine ayrımcılığa uğramadan erişebilmesi, mahremiyetlerinin korunması ve kendi sağlık kayıtlarına ulaşabilmesi gerektiğini belirtti.

Hak ihlallerine karşı etkili başvuru mekanizmalarının oluşturulmasını talep eden dernek, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Sağlık hizmetinin amacı bedenleri toplumsal beklentilere uydurmak değil, insanların sağlığını, haklarını ve özerkliğini korumaktır. Hiç kimsenin bedeni, kendi rızası dışında başkalarının karar alanı değildir.”