Guterres’in Kıbrıs’a bıraktığı ev ödevi: Taraflar süreci farklı okuyor
BM Genel Sekreteri António Guterres’in yeni 5+1 toplantısı öncesinde güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve müzakerelerin özüne ilişkin yeterli hazırlık istemesi, taraflarca farklı yorumlanıyor. Rum yönetimi yakınlaşmaların teyidine, Kıbrıs Türk tarafı ise aynı yöntemlerle yeniden başarısız olunmasını önleyecek yeni bir sürece ağırlık veriyor.
Guterres’in Kıbrıs’a bıraktığı ev ödevi: Taraflar süreci farklı okuyor
BM Genel Sekreteri António Guterres’in yeni 5+1 toplantısı öncesinde güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve müzakerelerin özüne ilişkin yeterli hazırlık istemesi, taraflarca farklı yorumlanıyor. Rum yönetimi yakınlaşmaların teyidine, Kıbrıs Türk tarafı ise aynı yöntemlerle yeniden başarısız olunmasını önleyecek yeni bir sürece ağırlık veriyor.
Bugün Kıbrıs
BM Genel Sekreteri António Guterres’in Kıbrıs ziyareti sonrasında taraflara bıraktığı “ev ödevinin” ne anlama geldiğine ilişkin farklı değerlendirmeler sürüyor.
Philenews, Guterres’in açıklamalarının Rum yönetimi, Kıbrıs Türk tarafı ve iki eski müzakereci tarafından nasıl yorumlandığını ele aldı.
Habere göre Rum yönetiminde, Guterres’in BM Güvenlik Konseyi kararlarında belirlenen çözüm çerçevesinin dışına çıkmaması rahatlama yarattı. Basında yer alan ve Rum tarafının federasyon, Kıbrıs Türk tarafının ise konfederasyon olarak tanımlayabileceği “alışılmışın dışında” bir model gündeme gelmedi.
RUM TARAFI YAKINLAŞMALARA ODAKLANDI
Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis, Guterres’in müzakerelerin özü ve geçmişte sağlanan yakınlaşmalar temelinde yeterli hazırlık yapılmasına yönelik açıklamalarına ağırlık verdi.
BM’nin yakınlaşmaları kayda geçirmek ve güncellemek amacıyla bir uzman görevlendirmesi de Rum yönetimi tarafından kendi yaklaşımının teyidi olarak değerlendirildi.
Rum Yönetimi Başkan Yardımcısı Sözcüsü Yiannis Antoniu, iç konulara ilişkin yakınlaşmalar belgesinin iki tarafa, dış konulara ilişkin belgenin ise garantör ülkelere de sunulacağını açıkladı.
Tarafların belgeler üzerinde görüşlerini bildirmesinin ardından yakınlaşmaların yeniden teyit edileceğini belirten Antoniu, bu işlemin tamamlanmasıyla genişletilmiş toplantının önünün açılacağını ve müzakerelerin yeniden başlayabileceğini söyledi.
Antoniu, güven yaratıcı önlemlerde ilerleme arandığını ancak bunun 5+1 toplantısının yapılması için ön koşul olmadığını savundu.
KIBRIS TÜRK TARAFI ÜÇ ALANDA İLERLEME BEKLİYOR
Kıbrıs Türk tarafı ise Guterres’in açıklamalarını, yeni sürecin geçmiştekilerden farklı olması ve olası bir başarısızlığın ardından mevcut statükoya geri dönülmemesi gerektiği yönündeki yaklaşımının teyidi olarak yorumluyor.
Bu değerlendirme, Guterres’in yeni 5+1 toplantısının güven yaratıcı önlemler, metodoloji ve müzakerelerin özüne ilişkin yeterli hazırlıktan sonra yapılacağını açıklamasına dayanıyor.
Kıbrıs Türk tarafı, bu üç alandaki ilerlemeyi genişletilmiş toplantı öncesinde yerine getirilmesi gereken koşullar olarak görüyor.
“YAPICI BELİRSİZLİK” YORUMU
Philenews, güven yaratıcı önlemlerin gerçekten ön koşul olup olmadığına yalnızca Guterres ve yakın çalışma arkadaşlarının kesin yanıt verebileceğini belirtti.
Genel Sekreter’in adadan ayrılırken bu konuyu açıklığa kavuşturmamasının tesadüf olmayabileceği savunulan haberde, bunun tarafların ayrıntılara takılmadan ilerleyebilmesini sağlayan diplomatik bir “yapıcı belirsizlik” örneği olduğu değerlendirmesi yapıldı.
Guterres’in iki liderin uzlaşma iradesini gösterecek bazı güven yaratıcı önlemler üzerinde anlaşmasını istediği ancak aylardır ilerleme sağlanamaması üzerine bu engeli aşarak doğrudan müzakerelerin özüne yönelmiş olabileceği kaydedildi.
ÖZDİL NAMİ: ASIL MESELE SÜRECİN NASIL TASARLANACAĞI
Eski Kıbrıslı Türk müzakereci Özdil Nami, Kıbrıs sorununda müzakerelerin içeriği kadar sürecin nasıl yürütüleceğinin de önemli olduğunu vurguladı.
Nami, Guterres’in yeni bir 5+1 toplantısı düzenlemeden önce metodoloji, güven yaratıcı önlemler ve geçmiş yakınlaşmaları dikkate alan özlü konularda somut ilerleme beklediğini söyledi.
Crans-Montana’da garantör ülkelerin, AB’nin ve BM’nin desteğine rağmen sonuca ulaşılamadığını hatırlatan Nami, aynı koşulları yeniden oluşturmanın artık yeterli olmayacağını belirtti.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın dört maddelik önerisinin uzun zamandır eksik bırakılan süreç tasarımını gündeme getirdiğini ifade eden Nami, yanıtlanması gereken üç temel soruyu şöyle sıraladı:
• Müzakerelerin takvimi ne olacak?
• Taraflar farklılıklarını gideremezse tıkanıklığı aşacak bir mekanizma bulunacak mı?
• Hangi temel seçenekler halkın önüne getirilecek?
Nami, “Asıl mesele yalnızca yeniden müzakere etmek değil, farklı biçimde müzakere etmektir” dedi.
ÇELEPİS: GUTERRES GYÖ AŞAMASINI AŞTI
Eski Rum müzakere heyeti üyesi Tumazos Çelepis ise Guterres’in güven yaratıcı önlemler aşamasını aşarak doğrudan müzakerelerin özüne yönelmeye karar verdiğini savundu.
Tarafların daha kolay olması gereken geçiş noktaları konusunda dahi anlaşamadığını belirten Çelepis, Guterres’in yakınlaşmaları BM uzmanına kaydettirmesini olumlu bir gelişme olarak değerlendirdi.
Çelepis’e göre yakınlaşmalar yeniden teyit edilir ve Guterres Crans-Montana’daki altı başlığa dayanan bir çerçeve sunarsa süreç “son kilometreye” girebilir.
Erhürman ile Hristodulidis’in 26 Ağustos’ta yapacağı görüşmenin de yeni genişletilmiş toplantı öncesindeki hazırlıkların bir parçası olması bekleniyor.
SON EKLENENLER
