Gizliliği kaldırılan belgeler 20 Temmuz öncesini anlatıyor: Herkes biliyordu, müdahale engellenmedi

ABD, İngiltere ve BM arşivlerine dayandırılan dosya, 15 Temmuz Yunan darbesinden Türk askeri harekatının başladığı 20 Temmuz sabahına uzanan diplomatik trafiği ortaya koyuyor. Belgelerde Ankara’nın müdahale uyarıları yaptığı, Washington ile Londra’nın ise önceliğini olası bir Türkiye-Yunanistan savaşını önlemeye ve vatandaşlarını tahliye etmeye verdiği belirtiliyor.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıs’ta 15 Temmuz 1974’te gerçekleştirilen Yunan Cuntasının darbesi ile 20 Temmuz’daki Türk askeri harekatı arasında geçen kritik beş güne ilişkin diplomatik yazışmalar, büyük güçlerin yaklaşan tehlikenin farkında olduğunu ancak gelişmeleri önleyemediğini gösteriyor.

AlphaNews’in gizliliği kaldırılan ABD belgeleri ile İngiltere Avam Kamarası ve Birleşmiş Milletler kayıtlarına dayandırdığı dosyaya göre, darbenin ardından Ankara olası bir askerî müdahalenin işaretlerini açık biçimde verdi.

Türkiye Başbakanı Bülent Ecevit, Cumhurbaşkanı Makarios’a karşı yapılan darbenin ardından Kıbrıs’taki anayasal düzenin yeniden kurulmasını istedi. Ankara, bunun gerçekleşmemesi halinde askerî müdahale seçeneğinin gündeme geleceği uyarısında bulundu.

WASHINGTON VE LONDRA’NIN ÖNCELİĞİ TÜRKİYE–YUNANİSTAN SAVAŞINI ÖNLEMEKTİ
Dosyada, ABD ve İngiltere’nin temel kaygısının Kıbrıs’taki anayasal düzenin yeniden kurulmasından çok, iki NATO üyesi Türkiye ile Yunanistan arasında doğrudan bir savaş çıkmasını engellemek olduğu belirtiliyor.

Washington ve Londra’nın aynı zamanda Ada’daki vatandaşlarının güvenliğini ve olası tahliye planlarını değerlendirdiği, ancak askerî müdahaleyi önlemeye yönelik diplomatik girişimlerin sonuç vermediği kaydediliyor.

Belgelerde, darbe sonrasında Ada’dan ayrılan Makarios’un güvenliği, kullandığı uçak ve kendisine yönelik tehditlere ilişkin diplomatik yazışmaların da bulunduğu aktarılıyor.

TÜRK FİLOSU 19 TEMMUZ GECESİ YOLA ÇIKTI
Arşiv kayıtlarına göre 19 Temmuz gecesine gelindiğinde diplomatik girişimler sonuçsuz kalmış, Türk çıkarma filosu Kıbrıs’ın kuzey kıyılarına doğru hareket etmişti.

20 Temmuz 1974 sabahı başlayan askeri harekat, Kıbrıs’ın yakın tarihindeki en büyük kırılmalardan birini yarattı. Savaşın ardından Ada fiilen bölünürken, her iki toplumdan insanlar hayatını kaybetti, yüz binlerce kişi yerinden edildi ve çok sayıda insan kayboldu.

AlphaNews’in arşivlere dayandırdığı dosya, uluslararası aktörlerin gelişmeleri önceden izlediğini; buna rağmen darbe ile savaş arasında hızla büyüyen krizin önüne geçilemediğini ortaya koyuyor.

DAUSEN

DAUSEN

Girne Belediyesi

Girne Belediyesi

Gönyeli Alayköy Belediyesi

Gönyeli Alayköy Belediyesi