Dosya: 1915’te Britanya Kıbrıs’ı Yunanistan’a teklif etti, Atina kabul etmedi
Britanya hükümeti, Birinci Dünya Savaşı sırasında Yunanistan’ın İtilaf Devletleri safında savaşa girmesi ve Sırbistan’a askeri yardım göndermesi karşılığında Kıbrıs’ı Yunanistan’a bırakmayı teklif etti. Atina, askeri koşulların ülkeyi felakete sürükleyebileceği gerekçesiyle 1915’te bu teklifi reddetti.
Dosya: 1915’te Britanya Kıbrıs’ı Yunanistan’a teklif etti, Atina kabul etmedi
Britanya hükümeti, Birinci Dünya Savaşı sırasında Yunanistan’ın İtilaf Devletleri safında savaşa girmesi ve Sırbistan’a askeri yardım göndermesi karşılığında Kıbrıs’ı Yunanistan’a bırakmayı teklif etti. Atina, askeri koşulların ülkeyi felakete sürükleyebileceği gerekçesiyle 1915’te bu teklifi reddetti.
Bugün Kıbrıs
Birinci Dünya Savaşı’nın en kritik dönemlerinden birinde Britanya, Kıbrıs’ın geleceğini doğrudan etkileyebilecek tarihi bir teklif yaptı.
16 Ekim 1915’te Britanya Dışişleri Bakanı Sir Edward Grey tarafından Atina’ya gönderilen telgrafta, Yunanistan’ın tarafsızlığını terk ederek Sırbistan’a askeri destek vermesi halinde Kıbrıs’ın Yunanistan’a bırakılabileceği bildirildi.
Teklifin temel şartı, Yunan ordusunun Sırbistan’a “tam ve derhal” destek vermesiydi.
ATİNA TEKLİFİ REDDETTİ
Dönemin Yunanistan Başbakanı Aleksandros Zaimis, Genelkurmayın değerlendirmelerini aldıktan sonra Britanya’nın teklifini kabul etmedi.
Atina yönetimi, Yunanistan’ın o dönemde Birinci Dünya Savaşı’na katılmasının ciddi bir askeri yenilgi ve yeni kazanılmış toprakların kaybedilmesi riskini taşıdığı görüşündeydi.
Yunanistan’ın resmi yanıtı 21 Ekim 1915 tarihini taşıdı ve karar ertesi gün Londra’ya iletildi.
Bunun üzerine Britanya Kıbrıs teklifini geri çekti.
NEDEN REDDEDİLDİ?
1915 sonbaharında Balkanlar’daki askeri tablo Yunanistan açısından son derece belirsizdi.
Sırbistan, Almanya ve Avusturya-Macaristan kuvvetlerinin saldırısı altındaydı. Bulgaristan da savaşa girerek Sırbistan’a doğudan saldırmıştı.
Yunan askeri yönetimi, ülkenin İtilaf Devletleri safında savaşa girmesi halinde Bulgaristan ve diğer Merkezi Güçler karşısında yeterli askeri desteği alamayabileceğinden endişe ediyordu.
VENİZELOS-KONSTANTİNOS ÇATIŞMASI
Yunanistan’da savaş konusunda ciddi bir siyasi bölünme de yaşanıyordu.
Eleftherios Venizelos, ülkenin Britanya, Fransa ve Rusya’nın oluşturduğu İtilaf Devletleri safında savaşa girmesini destekliyordu.
Kral I. Konstantinos ise tarafsız kalınması gerektiğini savunuyordu.
Bu anlaşmazlık daha sonra Yunan siyasi tarihine “Ulusal Bölünme” olarak geçecek derin siyasi krizin temelini oluşturdu.
KIBRIS 1914’TE BRİTANYA TARAFINDAN İLHAK EDİLMİŞTİ
Kıbrıs, 1878’den itibaren Britanya tarafından yönetiliyordu ancak hukuken Osmanlı toprağı statüsünü koruyordu.
Osmanlı İmparatorluğu’nun Birinci Dünya Savaşı’na Almanya’nın yanında girmesinin ardından Britanya, 5 Kasım 1914’te Kıbrıs’ı tek taraflı olarak ilhak etti.
Bundan yaklaşık bir yıl sonra yapılan 1915 teklifi, Britanya’nın Kıbrıs’ı Yunanistan’a bırakmayı resmen önerdiği en dikkat çekici tarihsel dönemeçlerden biri oldu.
Kaynak: Kathimerini.gr















