Bugün Kıbrıs

Doğu Akdeniz’de kablo gerilimi: Türkiye itirazdan “izin bizden alındı” aşamasına geçti

Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilan ettiği EMC veri kablosu araştırmasına önce itiraz etti, ardından yeni NAVTEX’le çalışmanın Türk makamları tarafından “koordine edildiğini ve yetkilendirildiğini” duyurdu. Yunanistan ise karşı NAVTEX yayımlayarak Ankara’nın ilanını geçersiz saydı.

Bugün Kıbrıs

Türkiye, Doğu Akdeniz’de East to Med Data Corridor (EMC) denizaltı veri kablosu için S/V KOBI RUEGG gemisinin yürüteceği jeofizik araştırmalarla ilgili yeni NAVTEX yayımladı.

1032/26 numaralı NAVTEX’te araştırmaların 21 Ekim’den itibaren başlayacağı ve ikinci bir duyuruya kadar süreceği bildirildi.

Ancak yeni duyuruyu önemli hale getiren, Ankara’nın araştırmaya yalnızca itiraz etmekle kalmayıp çalışmanın “yetkili Türk makamlarıyla koordine edildiğini ve Türk makamları tarafından yetkilendirildiğini” ilan etmesi oldu.

Türkiye, araştırma güzergahının bir bölümünün kendi NAVTEX hizmet alanı ile Türk kıta sahanlığı içinde kaldığını savunuyor.

Ankara bu iddiasına dayanak olarak Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki kıta sahanlığı dış sınırlarını Birleşmiş Milletler’e bildirdiği 18 Mart 2020 tarihli mektuba atıfta bulundu.

İLK NAVTEX’TE İTİRAZ ETMİŞTİ
Türkiye, 16 Ekim’de yayımladığı 1020/26 numaralı NAVTEX ile Kıbrıs Cumhuriyeti tarafından ilan edilen araştırma faaliyetlerine itiraz etmişti.

Kıbrıs Cumhuriyeti’nin duyurusunda S/V KOBI RUEGG’un 21 Ekim-2 Kasım tarihleri arasında EMC kablosu için araştırma yapacağı açıklanmıştı.

Ankara ise söz konusu bölgenin Türk NAVTEX hizmet alanı ve Türkiye’nin kıta sahanlığı içerisinde kaldığını ileri sürerek Kıbrıs Cumhuriyeti’nin duyurusunu tanımadığını bildirmişti.

20 Ekim’de yayımlanan yeni NAVTEX ile Türkiye bu kez bir adım daha ileri giderek araştırmaların Türk makamları tarafından yetkilendirildiğini ilan etti.

YUNANİSTAN’DAN KARŞI NAVTEX
Türkiye’nin duyurusunun ardından Yunanistan’ın Iraklio NAVTEX istasyonu 1337/26 numaralı karşı NAVTEX yayımladı.

Atina, Türk NAVTEX’inde belirtilen araştırma koordinatlarının büyük bölümünün Yunan kıta sahanlığı içerisinde olduğunu savundu.

Yunanistan ayrıca araştırmaların 2 Ekim tarihli Yunan izni çerçevesinde gerçekleştirileceğini belirterek Türkiye’nin 1032/26 numaralı NAVTEX’ini “geçersiz” ilan etti.

Böylece aynı araştırma gemisi ve aynı veri kablosu güzergâhı üzerinden Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti arasında doğrudan yetki tartışması ortaya çıktı.

ELEKTRİK KABLOSU DEĞİL, VERİ KABLOSU
Araştırmanın Great Sea Interconnector elektrik kablosuyla ilgili olmadığı özellikle dikkat çekiyor.

Söz konusu proje East to Med Data Corridor adı verilen denizaltı fiber optik veri kablosu.

EMC, Asya ve Avrupa arasında Suudi Arabistan, Kıbrıs ve Yunanistan üzerinden yüksek kapasiteli dijital veri bağlantısı kurulmasını hedefliyor.

Araştırmayı yapan KOBI RUEGG gemisinin iki ayrı güzergahta çalışacağı, araştırma koridorlarının güzergahların her iki yanında beşer deniz mili olmak üzere toplam 10 deniz mili genişliğinde olacağı açıklandı.

DOĞU AKDENİZ’DE YENİ YETKİ KRİZİ
Son gelişmeler, Doğu Akdeniz’de denizaltı altyapılarının da deniz yetki alanları tartışmasının yeni başlıklarından biri haline geldiğini gösteriyor.

Türkiye, Kıbrıs Cumhuriyeti ve Yunanistan’ın aynı çalışma için farklı izin ve NAVTEX’lere dayanması, EMC araştırmasını yalnızca teknik bir kablo çalışması olmaktan çıkararak bölgedeki kıta sahanlığı ve yetki tartışmasının parçası haline getirdi.