BM’nin yakınlaşmalar belgesi taraflara verilmeyecek: Gözler yeni geçiş noktalarında

BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin, geçmiş müzakerelerde varılan yakınlaşmaları içeren belgenin müzakereler yeniden başlamadan taraflara verilmemesine karar verdi. Politis’in araştırmasına göre kararda Kıbrıslı Türk tarafının itirazı etkili oldu. Öte yandan yeni geçiş noktaları konusunda anlaşma olasılığı güçlenirken, son anlaşmazlığın güzergahtan çok kaç kapının açılacağı ve karşılıklılık ilkesi üzerinde yoğunlaştığı belirtiliyor.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıs sorununda müzakerelerin yeniden başlamasına yönelik diplomatik temaslar sürerken, Birleşmiş Milletler’in hazırladığı yakınlaşmalar belgesinin geleceği ve yeni geçiş noktaları konusunda önemli ayrıntılar ortaya çıktı.

Politis’e göre, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin, geçmiş müzakere süreçlerinde varılan yakınlaşmaları kayda geçiren belgenin taraflara şimdilik sunulmamasına karar verdi.

Gazetenin aktardığı bilgilere göre bu karar, Kıbrıslı Türk tarafının belgenin müzakereler başlamadan paylaşılmasına yönelik itirazının ardından alındı.

BELGE CRANS-MONTANA’YI KAPSAMIYOR
Politis’in kaynaklarına göre BM tarafından hazırlanan belge, 2015 yılından 2017 yılının başlarına kadar yapılan müzakerelerde varılan yakınlaşmaları içeriyor.

Ancak 2017’deki Crans-Montana Konferansı’nda oluşan müzakere müktesebatı belgede yer almıyor.

Bu nedenle olası yeni müzakere sürecinde Crans-Montana’da ele alınan konuların ayrıca değerlendirilmesi gerekecek.

Kıbrıslı Rum tarafı, yakınlaşmaların yazılı olarak kayda geçirilip iki tarafa da sunulmasını, müzakerelerin kaldığı yerden başlaması açısından önemli görüyor.

Kıbrıslı Türk tarafı ise geçmiş yakınlaşmaların müzakereler başlamadan resmî belge olarak taraflara sunulmasına karşı çıkıyor.

BM’nin, taraflardan birinin itiraz ettiği belgeyi müzakereler başlamadan dayatmak istemediği belirtiliyor.

HRİSTODULİDİS AYRINTI VERMEKTEN KAÇINDI
Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis, Holguin ile yaptığı görüşmenin ardından yakınlaşmalar belgesine ilişkin sorulara ayrıntılı yanıt vermedi.

Hristodulidis, sürecin kritik bir aşamada bulunduğunu belirterek müzakerelerin içeriğine ilişkin açıklama yapmaktan kaçındı.

Kıbrıs Cumhuriyeti Hükümet Sözcüsü Konstantinos Letimbiotis ise Kıbrıslı Rum tarafının tutumunun değişmediğini söyledi.

Letimbiotis, geçmiş yakınlaşmaların kayıt altına alınmasının ve taraflarla paylaşılmasının müzakerelerin yeniden başlamasına katkı sağlayacağını savundu.

YENİ GEÇİŞ NOKTALARINDA ANLAŞMA İHTİMALİ
Politis’in diplomatik kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre tarafların önümüzdeki günlerde yeni geçiş noktaları konusunda anlaşmaya varması ihtimali bulunuyor.

Görüşmelerde özellikle Kiracıköy–Beyköy–Aglanciya güzergâhı ile Haspolat geçiş noktası öne çıkıyor.

Kiracıköy üzerinden planlanan güzergâha ilişkin teknik sorunun büyük ölçüde aşıldığı belirtiliyor.

Ancak son anlaşmazlığın geçiş noktalarının sayısı ve karşılıklılık ilkesi üzerinde yoğunlaştığı aktarılıyor.

LURUCİNA VE ERENKÖY DÜĞÜMÜ
Görüşmelerde Lurucina–Limbiya geçişinin de pakete dahil edilmesi halinde Erenköy meselesi yeniden gündeme geliyor.

Kıbrıslı Rum tarafı, Erenköy üzerinden de geçiş düzenlemesi yapılmasını istiyor.

Hristodulidis’in bölge sakinlerinin geçişlerini kolaylaştıracak özel düzenlemeler önerdiği belirtilirken, Kıbrıslı Türk tarafının bu önerilere nasıl karşılık vereceği henüz netleşmedi.

Politis’e konuşan kaynaklar, Erenköy konusunda yakın zamanda anlaşma sağlanmasını düşük ihtimal olarak değerlendiriyor.

YENİ KAPILAR BEŞLİ KONFERANSIN ÖNÜNÜ AÇABİLİR
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bilgi ise yeni geçiş noktalarında sağlanabilecek uzlaşmanın diplomatik sürece etkisi.

Politis’in Kıbrıslı Rum kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre, yeni geçiş noktaları konusunda anlaşmaya varılması halinde, müzakerelerin yöntemi ve esasına ilişkin somut ilerleme sağlanmasa bile BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in genişletilmiş konferans toplaması ihtimali bulunuyor.

Ancak bu değerlendirme henüz BM tarafından alınmış bir konferans kararı anlamına gelmiyor.

Holguin, 2 Kasım Pazartesi günü Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman ile görüşecek. Erhürman, Hristodulidis ve Holguin’in katılacağı üçlü görüşme ise 9 Kasım’da yapılacak.

BM temsilcisi, yıl sonundan önce genişletilmiş bir konferans düzenlenebilmesi için güven artırıcı önlemlerde, müzakere yönteminde ve esaslı konularda ilerleme sağlanması gerektiğini açıklamıştı.