Athalassa Hastanesi’nin unutulan kurbanları: 52 yıl sonra ortaya çıkan gerçekler
20 Temmuz 1974’te bombalanan Athalassa Psikiyatri Hastanesi’nde 31 hasta ve iki hemşire yaşamını yitirdi. Kurbanların üçü Kıbrıslı Türk’tü. Yıllar sonra gerçekleştirilen kazılarda toplu halde gömülen hastaların kalıntılarına ulaşıldı.
Athalassa Hastanesi’nin unutulan kurbanları: 52 yıl sonra ortaya çıkan gerçekler
20 Temmuz 1974’te bombalanan Athalassa Psikiyatri Hastanesi’nde 31 hasta ve iki hemşire yaşamını yitirdi. Kurbanların üçü Kıbrıslı Türk’tü. Yıllar sonra gerçekleştirilen kazılarda toplu halde gömülen hastaların kalıntılarına ulaşıldı.
Bugün Kıbrıs
Lefkoşa’daki Athalassa Psikiyatri Hastanesi’nin 20 Temmuz 1974’te bombalanması sırasında yaşamını yitiren hastaların bulunması için 2017 yılında gerçekleştirilen kazının ayrıntıları açıklandı.
Kazı çalışmalarında görev alan arkeolog Michalis Iacovides, hastanenin bombalanmasının ardından yapılan geçici definleri ve onlarca yıl sonra ulaşılan bulguları Kıbrıs Haber Ajansına anlattı.
Habere göre bombardımanda 31 hasta ile görev başındaki iki hemşire yaşamını yitirdi. Ölen hastalardan üçünün Kıbrıslı Türk olduğu belirtildi.
İki kurbanın cenazesi olayın ardından ailelerine teslim edilerek köylerinde toprağa verildi.
BOMBARDIMAN DÖRT BUÇUK SAAT SÜRDÜ
Hastanenin 1 ve 2 numaralı koğuşları 20 Temmuz 1974 sabahı saat 09.00’dan 13.30’a kadar bombalandı.
Asıl hedefin, hastanenin yakınındaki ve mühimmat deposu olarak kullanılan askerî kamp olduğu değerlendiriliyor. En büyük can kaybı, mühimmat depolarına en yakın binalar olan iki koğuşta yaşandı.
Yaklaşık 227 kilogram ağırlığındaki bombalardan biri 1 numaralı koğuşu vurdu ve binanın neredeyse yarısını içine alan büyük bir çukur oluşturdu.
Bombardıman sona erdiğinde 1 numaralı koğuş tamamen yıkılmış, 2 numaralı koğuştaki çok sayıda hasta da yaralanmıştı.
KURBANLAR BATTANİYE VE ÇARŞAFLARA SARILDI
Hastane görevlileri, bombardımanda yaşamını yitiren 33 kişinin kayıtlarını tuttu.
Kurbanlar önce kahverengi yün battaniyelere, ardından çarşaflara sarıldı. Temmuz sıcağı nedeniyle cenazelerin hızla bozulmaya başlaması üzerine resmî defin işlemleri beklenmeden geçici mezarlara gömüldüler.
Yaklaşık 10 veya 11 kurban, günümüzde Lefkoşa Genel Hastanesi morgunun bulunduğu bölgenin arkasındaki bomba çukuruna birlikte defnedildi.
Diğer bazı hastaların ise bombardımanda yaralandıktan sonra 23–25 Temmuz tarihleri arasında veya takip eden aylarda yaşamını yitirdiği değerlendiriliyor.
KAZI 2017’DE BAŞLADI
Bölgedeki ilk araştırma hendeği 3 Ağustos 2017 tarihinde açıldı. Tanıkların anlattığı yerlerde battaniyelere ve insan kalıntılarına ulaşılmasının ardından geniş çaplı kazı yapılmasına karar verildi.
Asıl kazı 1 Kasım’da başladı ve kalıntıların elle çıkarılması 16 Kasım’da tamamlandı.
Arkeologlar, bazı kurbanların üzerinde cam parçaları ile hastanede kullanılan ilaç ampulleri buldu. Bir kadın hastanın naylondan yapılmış kırmızı elbisesinin aradan geçen yıllara rağmen bozulmadığı belirtildi.
Bomba çukurunda en az 10 kişiye ait kalıntılara ulaşıldı. Bulunan kafatasları ve diğer parçalar dikkate alındığında sayının 11 olabileceği; kesin sonucun antropolojik incelemelerin tamamlanmasıyla belirleneceği kaydedildi.
PSİKİYATRİ HASTALARINA YÖNELİK DAMGALAMA
Iacovides, hastaların bombardımanda öldüğünün bilinmesine rağmen kurbanların onlarca yıl boyunca ciddi biçimde aranmadığını söyledi.
Bu ihmalin nedenlerinden birinin, o dönemde psikiyatrik hastalıklara ve hastalara yönelik toplumsal damgalama olduğu belirtildi.
Kazıların başlamasında, kayıpların bulunması için yıllarca mücadele eden Xenophon Kallis’in çabalarının belirleyici olduğu ifade edildi.
Kurbanların isimlerini taşıyan anıt, ancak Şubat 2023’te eski hastane koğuşlarının bulunduğu bölgeye dikildi. Dönemin İnsani Konular Komiseri Fotis Fotiou da ailelere yıllar önce verilmesi gereken yanıtların gecikmesi nedeniyle kamuoyu önünde özür diledi.
SON EKLENENLER
