Guterres Şam’dan Kıbrıs’a geliyor: Mesajı egemenlik, diyalog ve uluslararası destek
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs ziyareti öncesinde Ürdün ve Suriye’yi kapsayan bölgesel temaslarda bulundu. Şam’da İsrail’in Suriye topraklarındaki faaliyetlerini egemenlik ihlali olarak nitelendiren Guterres, yaptırımların kaldırılması ve ülkenin yeniden inşası için uluslararası destek çağrısı yaptı.
Guterres Şam’dan Kıbrıs’a geliyor: Mesajı egemenlik, diyalog ve uluslararası destek
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs ziyareti öncesinde Ürdün ve Suriye’yi kapsayan bölgesel temaslarda bulundu. Şam’da İsrail’in Suriye topraklarındaki faaliyetlerini egemenlik ihlali olarak nitelendiren Guterres, yaptırımların kaldırılması ve ülkenin yeniden inşası için uluslararası destek çağrısı yaptı.
Bugün Kıbrıs
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres’in Kıbrıs ziyaretinden önceki bölgesel güzergâhı Ürdün ve Suriye oldu.
Guterres, 24 Temmuz Cuma günü Ürdün’ün başkenti Amman’a geçti; ertesi gün Şam’a gitti. BM’nin açıkladığı programda Ürdün ziyareti “resmî seyahat” olarak yer alırken, Amman’daki temasların içeriğine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
Genel Sekreter’in bölgesel turunun asıl siyasi ağırlığını ise Suriye ziyareti oluşturdu.
17 YIL SONRA İLK ÜST DÜZEY BM ZİYARETİ
Guterres’in Şam ziyareti, görevdeki bir BM Genel Sekreteri’nin Suriye’ye 2009’dan bu yana gerçekleştirdiği ilk ziyaret oldu.
Guterres, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ve Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani ile görüştü. Temaslarda ülkenin yeniden inşası, ekonomik yaptırımlar, yerinden edilenlerin dönüşü, mülteci kamplarının kapatılması ve siyasi geçiş süreci ele alındı.
“Hiçbir ülke böylesine ağır bir çatışmadan tek başına çıkıp yeniden yapılanamaz” diyen Guterres, uluslararası toplumu Suriye halkına destek vermeye çağırdı.
YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASINI İSTEDİ
Guterres, Suriye’ye uygulanan bütün yaptırımların kaldırılması çağrısında bulundu. Yeniden yapılanmanın başlayabilmesi için yatırımın, temel hizmetlerin ve altyapının yeniden işler hale getirilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
Dünya Bankası’nın hesaplamalarına göre Suriye’nin yeniden yapılanmasının maliyeti yaklaşık 216 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Esad yönetiminin devrilmesinden sonra yaklaşık 1,7 milyon Suriyelinin ülkeye döndüğü belirtilirken, 5,5 milyon kişi hâlâ ülke içinde yerinden edilmiş durumda. Yaklaşık 6 milyon Suriyeli ise ülke dışında yaşamayı sürdürüyor.
GOLAN: SURİYE TOPRAĞIDIR
Guterres’in Şam’daki en güçlü siyasi mesajlarından biri İsrail’e yönelik oldu.
İşgal altındaki Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunu vurgulayan Guterres, İsrail’in Suriye’nin güneyindeki saldırı ve ilerleyişlerinin ülkenin egemenliğini ihlal ettiğini söyledi.
İsrail’in eylemlerinin 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na da aykırı olduğunu belirten Guterres, Suriye’nin bağımsızlığına, egemenliğine, birliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesini istedi.
Guterres’in ziyareti devam ederken İsrail birliklerinin Dera’nın batısındaki bazı köylere yeniden girdiği ve bölgede kontrol noktası oluşturduğu bildirildi.
SEDNAYA CEZAEVİ’Nİ ZİYARET ETTİ
Guterres, Esad döneminde işkence, zorla kaybetme ve yargısız infazlarla anılan Sednaya Askerî Cezaevi’ni de ziyaret etti.
Ziyaretin ardından geçmişte işlenen ağır insan hakları ihlallerinin aydınlatılması, sorumluların hesap vermesi ve kayıp kişilerin akıbetinin belirlenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Guterres ayrıca sivil toplum, kadın ve gençlik örgütleri ile farklı toplumsal kesimlerin temsilcileriyle bir araya geldi. Yeni Suriye’nin bütün toplulukları kapsayan, güvenli ve katılımcı bir siyasi düzen kurması gerektiğini vurguladı.
ŞARA’DAN İSRAİL’LE GÜVENLİK ANLAŞMASI MESAJI
Guterres’in ziyareti sırasında açıklama yapan Ahmed eş-Şara, Suriye’nin İsrail’le bir güvenlik anlaşmasına ulaşmak istediğini söyledi.
Şara, böyle bir anlaşmanın ileride daha geniş bir barış sürecine kapı açabileceğini ancak Suriye’nin Golan Tepeleri üzerindeki hakkından vazgeçmeyeceğini belirtti. İsrail’le doğrudan çatışma yerine diplomatik çözüm aradıklarını ifade etti.
Şara ayrıca Suriye’nin Lübnan’a askerî müdahalede bulunmayı düşünmediğini açıkladı.
ŞAM’DAN KIBRIS’A
Guterres’in Ürdün ve Suriye temaslarının ardından Kıbrıs’a gelmesi, ziyaretin bölgesel siyasi boyutunu güçlendiriyor.
Genel Sekreter’in Şam’da egemenlik, toprak bütünlüğü, uluslararası hukuk ve diyalog üzerinde durması; Kıbrıs’ta iki liderle yapacağı görüşmeler öncesinde dikkat çekici bir çerçeve oluşturuyor.
Ancak Guterres, Suriye’de devam eden açık çatışmaların ve İsrail’in askerî faaliyetlerinin aksine, Kıbrıs sorununda tarafları yeniden müzakere masasına taşıyacak ortak zemini bulmaya çalışacak.
Kıbrıs ziyaretinde vereceği temel mesajın, statükonun kalıcı olmadığı ve ilerleme sağlanabilmesi için tarafların siyasi irade ortaya koyması gerektiği yönünde olması bekleniyor.
Kaynaklar: Birleşmiş Milletler, Reuters, Euronews, Associated Press
SON EKLENENLER
