Maria Hadjipavlou ve Yücel Vural’ın araştırması: İki toplum çözüm öncesi adımlarda sanılandan yakın
Kıbrıs sorununa ilişkin yeni bir çalışmada, Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum katılımcıların gündelik yaşamı kolaylaştıracak karşılıklı adımlar konusunda beklenenden daha fazla ortaklaştığı ortaya kondu. Çalışmada bankacılık, geçişler, eğitim, Maraş, mülkiyet, iki dilli kamu hizmetleri ve yeni geçiş kapıları öne çıktı.
Maria Hadjipavlou ve Yücel Vural’ın araştırması: İki toplum çözüm öncesi adımlarda sanılandan yakın
Kıbrıs sorununa ilişkin yeni bir çalışmada, Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum katılımcıların gündelik yaşamı kolaylaştıracak karşılıklı adımlar konusunda beklenenden daha fazla ortaklaştığı ortaya kondu. Çalışmada bankacılık, geçişler, eğitim, Maraş, mülkiyet, iki dilli kamu hizmetleri ve yeni geçiş kapıları öne çıktı.
Bugün Kıbrıs
Kıbrıslı Türkler ile Kıbrıslı Rumların Kıbrıs sorununun çözümünden önce gündelik hayatı kolaylaştıracak adımlar konusunda “beklenenden fazla örtüşme” gösterdiği belirtildi. İngiltere Yüksek Komiserliği siyasi bölüm başkanı Rich Calver, araştırma sonuçlarını bu ifadeyle değerlendirdi. Çalışma, Maria Hadjipavlou ve Yücel Vural tarafından yürütüldü.
“Çözümsüzlük koşullarının Kıbrıs’taki günlük olumsuz etkilerinin hafifletilmesi: Diğer taraftan talepler ve beklentiler” başlıklı çalışma kapsamında iki toplumdan odak gruplarıyla toplantılar yapıldı. Toplam altı toplantının ikisi Lefkoşa’da, diğerleri Mağusa, Lefke, Paralimni ve Güzelyurt’un güneyindeki Astromeritis’te gerçekleştirildi. İlk toplantıların ardından Lefkoşa ve Mağusa’da iki toplumlu iki değerlendirme toplantısı daha yapıldı.
Cyprus Mail’in aktardığı çalışmada öneriler sekiz başlık altında toplandı: ekonomi, emek ve çalışma yaşamı; barış inşası ve toplumlararası iş birliği; dil, eğitim ve kültür; geçişler ve mobil iletişim; bürokratik süreçler; insan hakları ve anayasal hakların restorasyonu; sanat ve spor; güvenlik.
KIBRISLI TÜRKLERDEN 70 ÖNERİ
Araştırmaya katılan Kıbrıslı Türkler toplam 70 öneri sundu. Bu önerilerin en büyük bölümü ekonomi, emek ve çalışma yaşamı başlığı altında toplandı. Kıbrıslı Türklerin öne çıkan talepleri arasında, kuzeyde yaşayan Kıbrıslı Türklerin Kıbrıs Cumhuriyeti’nde banka hesabı açabilmesi, gerçek anlamda iki toplumlu bir yayıncılık iş birliğinin kurulması, tarih kitaplarının birlikte yeniden yazılması, araç sigortası ve yol vergisi işlemlerinin yalnızca geçiş kapılarında değil çevrim içi yapılabilmesi yer aldı.
KIBRISLI RUMLARDAN 40 ÖNERİ
Kıbrıslı Rum katılımcılar ise 40 öneri sundu. Bu önerilerin çoğu barış inşası ve toplumlararası iş birliği başlığında toplandı. Kıbrıslı Rumların önerileri arasında Kıbrıs sorununa çözüm için özlü müzakerelerin yeniden başlaması, kuzeydeki kamu hizmetlerinde Yunanca bilen personel bulunması, karma istihdamlı iki toplumlu işletmeler kurulması ve ara bölgedeki evlerin yasal sahipleriyle yeniden iskâna açılması yer aldı.
MARAŞ ÖNERİSİ: BM YÖNETİMİNDE ESKİ SAHİPLERİNE AÇILMASI
Çalışmada en dikkat çekici başlıklardan biri Maraş oldu. Kıbrıslı Rum katılımcıların Maraş’ın Birleşmiş Milletler yönetiminde eski sahiplerinin yerleşimine açılması önerisi, Kıbrıslı Türk katılımcıların büyük çoğunluğu tarafından tamamen ya da şartlı olarak kabul edilebilir bulundu. Kıbrıslı Türk katılımcıların çoğu bu öneriyi koşulsuz kabul ederken, bazıları Kıbrıslı Türklerin Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’ndan kaynaklanan temel haklarının da iade edilmesi şartını dile getirdi.
MÜLKİYETTE KARŞILIKLILIK VURGUSU
Kıbrıslı Türk katılımcıların, 1974 sonrasında adanın güneyinde kalan ve kuzeye geçtiklerinde eşdeğer mal almayan Kıbrıslı Türklere ait mülklerin iade edilmesi önerisi de Kıbrıslı Rum katılımcılar tarafından şartlı olarak kabul edilebilir bulundu. Rum katılımcılar, aynı ilkenin kuzeyde mal bırakan Kıbrıslı Rumlar için de uygulanması gerektiğini söyledi.
Buna karşılık, güneyde yaşayan Kıbrıslı Türklere terk edilmiş Kıbrıs Türk mülklerinin kiralanmasında öncelik verilmesi önerisi Kıbrıslı Rum katılımcıların tümü ya da büyük çoğunluğu tarafından kabul edilemez bulundu. Rum katılımcılar, önceliğin yerinden edilmiş Kıbrıslı Rumlara verilmesi gerektiğini savundu.
KARŞI TOPLUMUN SORUNLARINA İLGİ
Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de iki toplumdaki katılımcıların, karşı toplumun sosyopolitik sorunlarına yüksek düzeyde ilgi göstermesi oldu. Örneğin Kıbrıslı Rum katılımcılar, Kıbrıslı Türk toplumunun “Kıbrıslı Türk kimliğini” ve ortak kültürel değerlerini koruması gerektiğini ifade etti. Kıbrıslı Türk katılımcılar ise Kıbrıslı Rum toplumunun askerlik yasalarını değiştirerek gençlerin yükseköğrenimlerini tamamladıktan sonra askerlik yapabilmesine olanak tanımasını önerdi.
KARAR VERİCİLERE ÖNERİLER
Hadjipavlou ve Vural, çalışma sonrasında karar vericilere bir dizi öneride bulundu. Bunlar arasında siyasi aktörlerin karşı toplumun genel kamuoyuyla doğrudan temas kuracağı toplumlararası diyalog mekanizmalarının oluşturulması, Ercan Havalimanı ve Mağusa Limanı üzerindeki kısıtlamalar ile Maraş’ın statüsü gibi uzun süredir devam eden sorunlara çözüm öncesinde ara formüller bulunması, kamusal alanlardaki bilgilendirme tabelalarının Türkçe ve Yunanca hazırlanması yer aldı.
Araştırmacılar ayrıca iki tarafın güvenlik güçlerinin ateşkes hattından daha fazla geri çekilmesi, her iki toplumun okullarında diğer toplumun dilinin öğretilmesi, yeni geçiş kapılarının açılması, iki tarafın yeni geçişleri gecikmeden kolaylaştırmaya hazır olması ve Kıbrıs Rum tarafının Kıbrıslı Türklere verilen kamu hizmetlerinde yeterli sayıda Türkçe bilen personel bulundurması gerektiğini belirtti.
AVRUPA PARLAMENTOSU VE ANAYASAL TEMSİL ÖNERİSİ
Çalışmada ayrıca, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Avrupa Parlamentosu’ndaki altı sandalyesinden ikisinin adanın kuzeyinde yaşayan Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşları tarafından doğrudan seçilmesi önerisi de gündeme geldi. Bunun yanında, kuzeyde yaşayan Kıbrıslı Türklerin Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’nda öngörülen 24 Kıbrıslı Türk milletvekilini seçebilmesi önerisine de dikkat çekildi.
SON EKLENENLER
