Bugün Kıbrıs

Kombos Orta Asya turuna çıkıyor: Hedef KKTC’nin tanınmasını engelleyen hattı güçlendirmek

Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos, Kazakistan temaslarının ardından Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan’a gidiyor. Rum diplomasisinin Orta Asya hamlesi, KKTC’nin Türk Devletleri Teşkilatı üzerinden görünürlük kazanma arayışına karşı BM Güvenlik Konseyi’nin 541 ve 550 sayılı kararlarına dayalı tanınmama hattını güçlendirmeyi hedefliyor.

Bugün Kıbrıs

Kıbrıs Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Konstantinos Kombos, Kazakistan temaslarının ardından Orta Asya’da diplomatik trafiği genişletiyor. Cyprus Mail’in aktardığına göre Kombos’un sıradaki durakları Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan olacak. Ziyaretlerin ana siyasi arka planında, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerini güçlendirme ve KKTC’nin uluslararası tanınma arayışına karşı diplomatik hattı sağlamlaştırma hedefi bulunuyor.

ORTA ASYA HATTI NEDEN ÖNEMLİ?
Orta Asya ülkeleri, Türkiye’nin etkili olduğu Türk Devletleri Teşkilatı ekseninde KKTC açısından sembolik ve diplomatik önem taşıyor. Özellikle Ersin Tatar döneminde savunulan “iki devletli çözüm” politikası, Ankara’nın da desteğiyle KKTC’nin Türk dünyasında görünürlüğünü artırma hedefiyle birlikte yürütülüyordu. Ancak Kıbrıs Cumhuriyeti ve Avrupa Birliği, bu hattı BM Güvenlik Konseyi kararları üzerinden sınırlamaya çalışıyor. Cyprus Mail’e göre Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan geçen yıl AB ile birlikte yayımlanan ortak deklarasyonda, BM Güvenlik Konseyi’nin 541 ve 550 sayılı kararlarına bağlılıklarını teyit etti.

541 VE 550 SAYILI KARARLAR MASADA
BM Güvenlik Konseyi’nin 541 sayılı kararı, Kıbrıslı Türk makamlarının 1983’teki bağımsızlık ilanını “hukuken geçersiz” sayıyor ve devletlere Kıbrıs Cumhuriyeti dışında başka bir Kıbrıs devletini tanımama çağrısı yapıyor. 550 sayılı karar ise devletlere “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” olarak kurulan yapıyı tanımama ve bu ayrılıkçı yapıya yardım etmeme çağrısını yineliyor.

Bu nedenle Kombos’un Orta Asya turu, sadece ikili ilişkiler değil; Kıbrıs sorununun tanınma diplomasisi boyutu açısından da kritik görülüyor.

KAZAKİSTAN ZİYARETİYLE BAŞLAYAN TRAFİK
Kombos’un Orta Asya temasları, Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis’in Kazakistan ziyareti ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Astana’daki diplomatik görünürlüğünü artırma adımlarıyla aynı döneme denk geldi. Cyprus Mail, Kombos’un Kazak mevkidaşı Yermek Kosherbayev ile temasının ardından Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan’a gideceğini yazdı.

Bu diplomatik trafik, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Orta Asya’da “sadece AB üyesi bir devlet” olarak değil, egemenlik ve toprak bütünlüğü tezini bölgesel düzeyde kabul ettiren aktör olarak konumlanma çabası şeklinde okunuyor.

TÜRK DÜNYASINDA KIBRIS GERİLİMİ
Kıbrıs Cumhuriyeti açısından Orta Asya dosyasının hassasiyeti, bu ülkelerin aynı zamanda Türk Devletleri Teşkilatı çevresinde yer almalarından kaynaklanıyor. KKTC’nin Türk Devletleri Teşkilatı’ndaki gözlemci statüsü, Ankara tarafından siyasi kazanım olarak sunulurken, Kıbrıs Cumhuriyeti ve AB bunu “tanınma yönünde fiili adım” olarak değerlendiriyor.

Cyprus Mail’in haberinde, Orta Asya ülkelerinin AB ile imzaladığı deklarasyonun, Tatar’ın iki devletli çözüm söylemini savunduğu dönemde geldiği hatırlatıldı. Bu deklarasyonda 541 ve 550 sayılı kararlara yapılan vurgu, Rum tarafı açısından KKTC’nin Türk dünyasında tanınma ihtimaline karşı diplomatik güvence olarak görülüyor.

KIRGIZİSTAN, ÖZBEKİSTAN VE TACİKİSTAN TEMASLARI
Kombos’un Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan ziyaretlerinde ikili ilişkiler, diplomatik temsil, ekonomik işbirliği ve bölgesel temasların ele alınması bekleniyor. Ancak Kıbrıs açısından ziyaretlerin asıl siyasi değeri, bu ülkelerin Kıbrıs Cumhuriyeti’nin egemenliği ve toprak bütünlüğü çizgisinde tutulması olacak.

Özellikle Özbekistan, AB-Orta Asya zirvesine ev sahipliği yapan ülke olması nedeniyle önemli. Kırgızistan ise Kıbrıs Cumhuriyeti ile diplomatik temaslarını artıran ülkeler arasında yer alıyor. Daha önce Kırgızistan ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında diplomatik pasaport sahiplerine vize muafiyeti anlaşması imzalandığı da bölgesel analizlerde hatırlatılmıştı.

ANKARA AÇISINDAN MESAJ
Bu ziyaretlerin Ankara’ya verdiği mesaj açık: Kıbrıs Cumhuriyeti, KKTC’nin Türk dünyası üzerinden meşruiyet kazanmasını engellemek için Orta Asya başkentlerinde aktif diplomasi yürütüyor. Bu hat, yalnızca Rum tarafının değil, AB’nin de desteklediği bir zemin üzerinde ilerliyor.

Özellikle AB-Orta Asya ilişkilerinin enerji, kritik hammaddeler, ticaret koridorları ve Rusya-Çin dengesi nedeniyle güçlendiği bir dönemde, Kıbrıs Cumhuriyeti bu geniş diplomatik çerçevenin içine Kıbrıs sorununu da yerleştiriyor. Bu, KKTC açısından “tanınma diplomasisi”nin önüne güçlü bir AB bariyeri koyma çabası anlamına geliyor.