Bugün Kıbrıs

Kıbrıs için “İsviçre modeli” çağrısı: Federal yapı ve tarafsızlık birlikte düşünülmeli

Alper Ali Rıza’ya göre, Doğu Akdeniz’deki gerilimler karşısında Kıbrıs’ın güvenli yolu federal sistem ve dengeli tarafsızlıktan geçiyor

Bugün Kıbrıs

İngiltere’de seçkin avukatlara verilen King’s Counsel (KC) unvanına sahip Alper Ali Rıza, Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin Cyprus Mail‘de kaleme aldığı analizde, Doğu Akdeniz’de artan jeopolitik gerilimler karşısında adanın güvenli bir rotaya yönelmesi için güçlü ve vizyoner bir liderliğe ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Rıza’ya göre, bu noktada İsviçre’nin federal yapısı ve tarafsızlık politikası önemli dersler içeriyor. İsviçre’nin Almanca, Fransızca ve İtalyanca konuşan kantonlara rağmen iki dünya savaşında tarafsız kalmayı başardığını hatırlatan Rıza, bu modelin Kıbrıs için de ilham verici olabileceğini belirtti.

İsviçre’nin 1815’te tarafsızlığının uluslararası alanda tanındığını ve kantonlar arası güçlü bir federatif yapıyla bu politikanın sürdürüldüğünü aktaran Rıza, tarafsızlık ile federalizmin birbirini tamamlayan unsurlar olduğuna dikkat çekti.

Kıbrıs için önerilen modelde, federal hükümetin dış ilişkilerde yetkili olması ancak kurucu devletler arasında geniş bir uzlaşı mekanizmasının bulunması gerektiği ifade edildi. Bu çerçevede, askeri ittifaklardan uzak durmanın ve dengeli bir dış politika izlemenin önemine vurgu yapıldı.

Rıza, Kıbrıs’ın Avrupa Birliği üyeliğinin tarafsızlıkla çelişmediğini savunurken, NATO üyeliğinin ise sorun yaratabileceğini ve özellikle Rusya ve Çin ile ilişkileri zorlayabileceğini ileri sürdü.

Yazıda ayrıca, Kıbrıs’ın Yunanistan ve Türkiye ile olan tarihsel bağlarının tarafsızlık açısından ciddi bir zorluk oluşturduğu, buna karşılık İsviçre’de farklı dil gruplarının komşu ülkeleri “anavatan” olarak görmemesinin önemli bir fark yarattığı belirtildi.

Rıza, bölgesel güçler arasındaki rekabete dikkat çekerek, Kıbrıs’ın bu çekişmenin sahası haline gelmemesi gerektiğini vurguladı ve eski Dışişleri Bakanı Nikos Rolandis’in sözünü hatırlattı: “İki fil kavga ettiğinde zarar gören çimenler olur.”

Rıza, Kıbrıs’ta kalıcı istikrar için İsviçre tipi federal yapı ile dikkatli bir tarafsızlık politikasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu.