Bugün Kıbrıs

Bitcoin’in sırrı çözülüyor mu? Oklar Adam Back’i gösteriyor

New York Times’ın kapsamlı araştırması, Bitcoin’in gizemli yaratıcısı Satoshi Nakamoto’nun kimliğiyle ilgili en güçlü adayın İngiliz kriptograf Adam Back olabileceğini öne sürdü. Dil analizi, teknik izler ve geçmiş yazışmalar dikkat çekici benzerlikler ortaya koyarken, 118 milyar dolarlık “kayıp servetin” sahibine dair tartışma yeniden alevlendi.

Bitcoin’in gizemli mimarı Satoshi Nakamoto’nun kimliğiyle ilgili sis perdesi aralanıyor: New York Times’ın kapsamlı araştırması, okları Bitcoin’in temelini oluşturan Hashcash’in mucidi İngiliz kriptograf Adam Back’e çevirdi. Yoksa Bitcoin’in yaratıcısı, yıllardır herkesin gözü önünde duran o ‘dağınık matematikçi’ mi?

Serbestiyet’te yer alan habere göre her şey 2024’ün bir sonbahar akşamında, bir podcast yayınıyla başladı. HBO’nun “Money Electric” belgeselinin Satoshi Nakamoto’yu deşifre ettiği iddiası, konuyu yıllar önce araştırıp pes eden muhabiri yeniden harekete geçirdi. Belgeselin ulaştığı sonuç (Peter Todd) ikna edici değildi, ancak bir sahne her şeyi değiştirdi: İngiliz kriptograf Adam Back’in Riga’da bir bankta otururken, adı geçtiğinde verdiği o gergin tepki.

Satoshi Nakamoto’nun geride bıraktığı metinler (makaleler ve e-postalar) üzerinde yapılan derinlemesine inceleme, Adam Back ile şaşırtıcı benzerlikler ortaya koydu:

•⁠ ⁠İngiliz-Amerikan Karışımı: Satoshi, hem İngiliz yazım kurallarını (“cheque”, “bloody”) hem de Amerikan ifadelerini kullanıyordu. Back, Londra doğumlu bir İngiliz olmasına rağmen uzun süre Kuzey Amerika’da yaşamıştı.
•⁠ ⁠Kelime Dağarcığı: Satoshi’nin sıkça kullandığı “dang”, “human friendly”, “on principle” ve “burning the money” gibi ifadelerin neredeyse tamamı Adam Back’in geçmişteki paylaşımlarında da aynen yer alıyordu.
•⁠ ⁠Ortak Takıntılar: Her ikisi de 90’lı yıllardan beri “spam” (istenmeyen e-posta) konusuna saplantılıydı. Bitcoin’in çalışma mantığının temelini, Back’in spam’le mücadele için icat ettiği Hashcash sistemi oluşturuyordu.

Araştırma, Back’in 1997-1999 yılları arasında Cypherpunks listesine yazdığı mesajların, Bitcoin’in adeta birer “taslağı” olduğunu gösteriyor. Bitcoin’in beş temel direği (gizlilik, dağıtık ağ, sınırlı arz, güven gerektirmeyen protokol ve halka açık doğrulama), Back tarafından Bitcoin’den tam on yıl önce önerilmişti.
Daha da çarpıcı olanı, Satoshi’nin 2008’de ortaya çıkıp 2011’de kaybolmasıyla, Back’in bu süreçteki sessizliğinin bir “ayna görüntüsü” oluşturmasıdır. Back, Bitcoin ilk çıktığında sessiz kalmış, ancak Satoshi veda ettikten hemen sonra topluluğun en etkili figürü olarak sahneye çıkmıştı.

Yapay zeka ve adli dilbilim uzmanlarıyla yapılan analizler, aday havuzunu 34.000 kişiden tek bir isme indirdi.
•⁠ ⁠Noktalama Hataları: Satoshi’nin kendine has 325 yazım ve noktalama hatası (örneğin “proof-of-work” terimini yanlış şekilde tirelemek), yüzlerce aday arasında en çok Adam Back ile örtüşüyordu.
•⁠ ⁠Üslup Benzerliği: Satoshi’nin bir e-postasında kullandığı “Kod yazmakta kelimelerden daha iyiyim” cümlesi, Back’in 1996’daki bir mesajıyla birebir aynıydı: “Bence ikna edici argümanlar kurmaktansa kod yazmakta daha iyiyim.”

Ocak 2026’da (güncel tarih) El Salvador’da düzenlenen bir Bitcoin konferansında, muhabir Adam Back ile otel odasında karşı karşıya geldi. Back, tüm iddiaları “tesadüf” olarak nitelendirse de, görüşme sırasında yaşanan bir an hafızalara kazındı.
Muhabir, Satoshi’nin “kod yazmak kelimelerden iyidir” alıntısını hatırlattığında, Back henüz kimin sözü olduğunu sormadan savunmaya geçti:

Yine de birileri için çok fazla konuştum… Yani kelimelerle aramın iyi olduğunu söylemiyorum ama bu listelerde çok yarenlik ettim aslında.”

Bu cümledeki “birileri” (somebody) ifadesi ve birinci tekil şahıs kullanımı, Back’in bir anlığına maskesinin düşmesine ve Satoshi rolüyle konuşmasına yol açmış olabilir.

Eğer Adam Back gerçekten Satoshi Nakamoto ise, bu onun yaklaşık 118 milyar dolarlık bir servetin üzerinde oturduğu, ancak idealleri uğruna bu paraya dokunmadığı anlamına geliyor. Back, “Açıkça ben Satoshi değilim, benim pozisyonum bu” dese de, teknolojik kanıtlar ve dilsel veriler aksini fısıldamaya devam ediyor.