Bugün Kıbrıs

Makine mühendislerinden elektrik faturalarına karşı 11 maddelik hesaplaşma listesi

KTMMOB Makina Mühendisleri Odası Başkanı Ayer Yarkıner, elektrik zamlarının değil denetlenmeyen AKSA faturalarının sorun olduğunu belirterek, aylık milyonlarca dolarlık kamu zararına dikkat çekti ve 11 maddelik “hesaplaşma listesi” açıkladı.

KTMMOB Makina Mühendisleri Odası Başkanı Ayer Yarkıner, yaptığı açıklamada “Ülkemizin sürdürülebilir enerji arz güvenliği hedefine ulaşmasının önündeki en büyük engel AKSA’cı yönetimlerdir” dedi. Elektriğe savaş gerekçesiyle zam yapılmasının tartışılmasından önce, AKSA’ya yapılan ödemelerin denetlenmesi gerektiğini vurgulayan Yarkıner, “Savaş gerekçesi ile elektriğe zam yapma niyetinden önce ‘AKSA’ya’ KIB-TEK Yönetimi tarafından kontrolsüz ödenen faturaların teftişi ve denetimi yapılmalıdır” ifadelerini kullandı. Oda olarak teknik destek vermeye hazır olduklarını da belirtti.

“TEK BİR AYDA 2 MİLYON DOLARIN ÜZERİNDE FAZLA ÖDEME”
Yarkıner, Oda tarafından incelenen güncel bir fatura üzerinden yapılan hesaplamayı ayrıntılarıyla paylaşarak, “Ödenen fatura toplamı (KDV dahil): 12,215,307 USD. Gerçek maliyet esas alınarak olması gereken tutar (KDV hariç): 9,256,911 USD. Gerçek maliyet KDV dahil: 10,182,602.1 USD. Her durumda tek bir ayda yaklaşık 2 milyon USD’den fazla ödeme yapılmaktadır. Bu 2 milyon USD’dan fazla ödeme vahşi karın üzerine ilavedir” dedi.

“OSCİLASYON FORMÜLÜNÜN GEREKÇESİ YOK”
Kalecik III sözleşmesinde yer alan yakıt oscilasyon formülüne de dikkat çeken Yarkıner, “Baz değer olarak alınan 250 USD/Ton seviyesinin teknik ve ekonomik bir gerekçesi bulunmamaktadır” dedi. Bu yöntemin yakıt maliyetini gerçekte olması gerekenin üzerine çıkardığını belirten Yarkıner, “AKSA lehine sistematik bir gelir artışı yaratmaktadır. Bu gelir her yakıt fiyatı arttığında çarpan etkisiyle de artmaktadır” ifadelerini kullandı.

“FAHİŞ KİRA VE MÜKERRER TAHSİLAT VAR”
Santraller için ödenen kira bedellerine değinen Yarkıner, “20 yılı aşmış santraller için ödenen kira bedelleri rayiç değerlerin çok üzerindedir” dedi. Aynı yatırım için birden fazla ödeme yapıldığını belirten Yarkıner, “Kurulum maliyetleri her yeni sözleşmede yeniden maliyetlendirilerek aynı yatırım için birden fazla ödeme yapılmaktadır” ifadelerini kullandı. Ayrıca, “Aynı miktar enerji daha sonra yeniden kira + yakıt bedelleri ile faturalandırılmaktadır. Bu uygulama açıkça mükerrer tahsilat / çifte faturalama niteliğindedir” dedi.

“KDV KAMUYA DEĞİL, AKSA’YA GİDİYOR”
Denetim eksikliğine işaret eden Yarkıner, “AKSA faturaları etkin ve bağımsız bir teftiş mekanizmasından geçirilmemektedir” dedi. Bunun sonucu olarak “Hatalı veya şişirilmiş kalemler denetlenmeden ödenmekte, faturalara eklenen %10 KDV, kamuya gelir olarak yansımamakta, AKSA lehine ek kazanca dönüşmektedir” ifadelerini kullandı.

“AYLIK 5 MİLYON DOLARLIK KAMU ZARARI”
Meclis’te yapılan resmi bilgilendirmeyi hatırlatan Yarkıner, “KIB-TEK üretim maliyeti: 10 Cent/kWh ve AKSA üretim maliyeti: 16 Cent/kWh olarak ifade edilmiştir” dedi. Aynı üretim miktarı üzerinden yapılan hesaplamaya göre, “KIB-TEK’in üretim tutarının 7,133,300 USD olacağı görülmektedir. Halbuki aynı ay AKSA faturasının 12,215,307.16 USD olduğu görülmektedir. Fark: 5 milyon USD / aylık fazladır” diyerek kamu zararının boyutuna dikkat çekti. Bu farkın öncelikle rayiç ve yasal seviyeye çekilmesi gerektiğini belirtti.

“EL-SEN İLE AYNI NOKTADAYIZ”
Yarkıner, EL-SEN’in savaş maliyetlerinin halka yansıtılmaması yönündeki değerlendirmesine katıldıklarını belirterek, “Artan savaş maliyetinin KIB-TEK’e ve vatandaşa yansıtılmaması konusunda aynı fikirdeyiz” dedi.

11 MADDELİK “HESAPLAŞMA LİSTESİ”
Makina Mühendisleri Odası’nın çözüm önerileri ise şöyle:

“KIB-TEK Yönetim Kurulu, mesleki gelişimini tamamlamış makina, elektrik mühendisleri ve ekonomi uzmanlarınca yeniden oluşturulmalıdır.
Arızalı KIB-TEK santralleri, 90 gün içerisinde hizmete amade hale getirilmelidir.
AKSA faturaları derhal bağımsız denetime açılmalıdır.
Yakıt maliyetleri gerçek tüketim üzerinden hesaplanmalıdır.
Oscilasyon formülü revize edilmeli veya kaldırılmalıdır.
Kira bedelleri rayiç seviyeye çekilmelidir.
Mükerrer tahsilata derhal son verilmelidir.
Fazla ödemeler KIB-TEK’e aktarılmalıdır.
EÜAŞ santralleri için yeni kamu yararı politikası oluşturulmalıdır.
KDV uygulaması kamu lehine yeniden düzenlenmelidir.
AKSA’dan yüksek kazanç vergisi alınmalıdır.”