Çavuş: “Şap virüsü rüzgarla yüzlerce kilometre taşınabiliyor, sınırda önlemler artırıldı”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, şap virüsünün rüzgârla yüzlerce kilometre taşınabildiğini belirterek sınır kapılarında dezenfeksiyon ve kontrol önlemlerinin artırıldığını açıkladı; Güney Kıbrıs’ta 30 binin üzerinde büyükbaşta ileri vaka bulunduğunu söyledi.
Çavuş: “Şap virüsü rüzgarla yüzlerce kilometre taşınabiliyor, sınırda önlemler artırıldı”
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, şap virüsünün rüzgârla yüzlerce kilometre taşınabildiğini belirterek sınır kapılarında dezenfeksiyon ve kontrol önlemlerinin artırıldığını açıkladı; Güney Kıbrıs’ta 30 binin üzerinde büyükbaşta ileri vaka bulunduğunu söyledi.
Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, BRT’de katıldığı programda şap hastalığından narenciye üretimine, arpa tedarikinden küçükbaş desteklerine kadar birçok başlıkta değerlendirmelerde bulundu. Çavuş, üretimin korunmasının öncelikleri olduğunu vurguladı.
ŞAPTA SON DURUM VE AŞI TEDARİKİ
Kıbrıs’ın kuzeyinde ilk vakanın 13 Aralık 2025’te görüldüğünü belirten Çavuş, Güney Kıbrıs’ta yayılımın daha geniş olduğunu, resmi açıklamalarda yaklaşık 13 bin büyükbaşın etkilendiğinin belirtildiğini ancak sahadan gelen bilgilerin sayının 30 binin üzerinde olabileceğine işaret ettiğini söyledi. Küçükbaşta yaklaşık 15 bin hayvanda semptom görüldüğüne dair bilgiler bulunduğunu, hastalığın ada genelinde yayılmış olabileceğini dile getirdi.
Çavuş, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a aşı tedariki konusunda teşekkür ederek, 250 bin doz aşının 48 saat içinde getirildiğini, ardından Avrupa Birliği’nden 500 bin doz aşı alındığını belirtti. Büyükbaşta ikinci dozun tamamlandığını, küçükbaşta 150 bin doz uygulandığını, küçükbaşta vaka tespit edilmediğini kaydetti.
2025 Aralık’ta Mağusa’da Güney Kıbrıs’tan hayvan kaçakçılığı tespit edildiğini ve testlerde şap virüsü görüldüğünü anımsatan Çavuş, Rum yetkililere hastalığın saklanmaması gerektiği yönünde iki kez uyarı yapıldığını söyledi. Hastalığın Güney Kıbrıs’tan geçtiğine inandıklarını, ithal edilen etlerle gelmiş olabileceğini ifade etti. Vatandaşları Güney Kıbrıs’tan et alımı konusunda dikkatli olmaya çağırdı.
ARPA TEDARİKİ VE SEKTÖRÜN BÜYÜMESİ
Arpa eksikliğinin denizdeki hava koşullarından kaynaklandığını belirten Çavuş, ikinci geminin geldiğini, üçüncü geminin Pazartesi beklendiğini söyledi. Yıllık arpa ihtiyacının 180-200 bin ton olduğunu, en verimli yılda bile hasadın yetmeyebileceğini dile getirdi.
Aylık arpa tüketiminin üç yılda 10-12 bin tondan 18-20 bin tona çıktığını belirten Çavuş, bunun sektörün büyüdüğünü ve yatırım kapasitesinin arttığını gösterdiğini ifade etti.
TARIM BÜTÇESİ VE DESTEKLER
Çavuş, 2019’da 157 dolar olan Valencia fiyatının 438 dolara yükseldiğini, Doğrudan Gelir Desteği’nin yılda tek seferden iki sefere çıkarıldığını belirtti. “Yüzde 6 olan tarım bütçesindeki payı yüzde 20’ye çıkarttık” dedi. Örtülü üretimde 1300 dönüm büyüme sağlandığını, açığa ekilen ürünlerin sigorta kapsamına alındığını, DGD ödemelerinin gübre faturası esas alınarak yapıldığını kaydetti.
Domates ithalatının 2022’de 2800 ton, 2023’te 2200 ton olduğunu; 2024’te 600 tona, 2025’te 200 tona düştüğünü söyledi. Küçükbaş süt üretiminin 146 milyon litreden 2025’te 181 milyon litreye yükseldiğini, kulak numarası desteğinin 9 dolardan 59 dolara çıkarıldığını belirtti.
KURUMLARIN MALİ DURUMU
SÜTEK’in 80 milyon TL borçla devralındığını, bugün 70-80 milyon TL kaynağı bulunduğunu; CYPFRUVEX’in 2 milyon dolarla devralındığını, 60 milyon TL yatırım yapıldığını ve 3 milyon dolar kaynağa ulaşıldığını söyledi. Genel Tarım Sigortası Fonu’nun 2025’te 1 milyar TL tazminat ödediğini, Toprak Ürünleri Kurumu’nun finansal sorunlarının büyük ölçüde çözüldüğünü ifade etti.
BİYOLOJİK MÜCADELE: BABUTSA VE YEŞİLLEME
Babutsada büyük tahribata yol açan kaktüs koşnili için biyolojik mücadele başlatıldığını, Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün avcı böcekleri çoğaltmaya başladığını ve ilk etapta 1500 böceğin doğaya bırakılacağını söyledi. Güney Kıbrıs’tan da böcek talebi geldiğini aktardı.
Narenciyede yeşilleme hastalığını yayan böceğe karşı yurt dışından getirilen avcı böceklerden 10 bininin doğaya salındığını, saha çalışmalarında popülasyonda düşüş gözlemlendiğini kaydetti.
ÇAM KESE BÖCEĞİ VE ORTAK MÜCADELE
Çam kese böceğine karşı biyolojik mücadelede ilerleme sağlandığını, havadan bölgesel ilaçlama projelerinin bulunduğunu belirten Çavuş, Güney Kıbrıs’a 60 bin doz aşı verildiğini, talep gelmesi halinde daha fazlasının sağlanabileceğini söyledi. “Bu tip hastalıklarda ortak mücadele etmemiz gerektiğini düşünüyorum” dedi.
Çavuş, önümüzdeki 3-4 ayın dikkatle geçirilmesi gerektiğini, havaların ısınmasıyla hastalığın gerileyeceğini ifade etti.
SON EKLENENLER
