Güneyde “gölge ağ”, kuzeyde tam denetimsizlik: Kıbrıs’ta yabancı işçi alımı kontrolden çıkıyor
Kathimerini’nin ortaya koyduğu yasa dışı aracı ağı Güney’de lisanslı ajansları geride bırakırken, Kuzey Kıbrıs’ta ise denetim mekanizmalarının zayıflığı sorunu daha da derinleştiriyor. Kayıt dışı işe alım, ücret kesintileri ve işçi sömürüsü ada genelinde büyüyen bir yapısal krize işaret ediyor.
Güneyde “gölge ağ”, kuzeyde tam denetimsizlik: Kıbrıs’ta yabancı işçi alımı kontrolden çıkıyor
Kathimerini’nin ortaya koyduğu yasa dışı aracı ağı Güney’de lisanslı ajansları geride bırakırken, Kuzey Kıbrıs’ta ise denetim mekanizmalarının zayıflığı sorunu daha da derinleştiriyor. Kayıt dışı işe alım, ücret kesintileri ve işçi sömürüsü ada genelinde büyüyen bir yapısal krize işaret ediyor.
Bugün Kıbrıs
Ada genelinde yabancı işçi istihdamı giderek daha tartışmalı bir alan haline geliyor. Güney Kıbrıs’ta lisanssız aracıların oluşturduğu “gölge ağ” resmi sistemi zorlarken, Kuzey Kıbrıs’ta ise daha zayıf denetim mekanizmaları ve şeffaflık eksikliği nedeniyle tablo daha da karmaşık bir görünüm sergiliyor. Çalışma izinleri, aracı firmalar ve ücret kesintileri konusunda etkili bir kontrol sistemi bulunmaması, kayıt dışı istihdam ve işçi hakları ihlallerini daha görünür ve daha derin bir yapısal sorun haline getiriyor. Bu çerçevede Güney’de ortaya çıkan yasa dışı ağ tartışması, Kuzey’deki uygulamaları da yeniden gündeme taşıyor.
Kathimerini’nin haberine göre Kıbrıs’ın güneyinde yabancı işçi istihdamında lisanslı aracı kurumların dışında faaliyet gösteren yasa dışı bir “gölge ağ”ın hızla büyüdüğü ve resmi ajansları geride bıraktığı ortaya çıktı. Sistem, özellikle inşaat, tarım ve turizm gibi emek yoğun sektörlerde yaygın biçimde kullanılıyor.
(Güney) Kıbrıs Özel İstihdam Ajansları Federasyonu verilerine göre ülkede yaklaşık 250 lisanslı aracı ajans bulunuyor. Ancak yasa dışı faaliyet gösteren aracıların sayısının bunun yaklaşık iki katına ulaştığı tahmin ediliyor. Bu durum hem adil rekabeti bozuyor hem de yabancı işçilerin sömürülmesine zemin hazırlıyor.
Federasyon temsilcileri, lisanslı ajansların sıkı mevzuat, denetim ve uygunluk şartlarına tabi olduğunu; buna karşılık yasa dışı aracıların hiçbir yasal yükümlülük olmadan faaliyet gösterdiğini belirtiyor. Bu nedenle birçok işverenin, daha hızlı ve esnek işlem yapabildiği için kayıt dışı ağları tercih ettiği ifade ediliyor.
1400 EURO YERİNE ELİNE 500 EURO GEÇİYOR
Haberde yer alan bilgilere göre en ciddi sorunlardan biri ücret kesintileri. İş sözleşmelerinde örneğin aylık 1.400 euro brüt ücret yazmasına rağmen, bazı işçilerin eline yaklaşık 500 euro geçtiği belirtiliyor. Aradaki farkın konaklama, ulaşım, kıyafet ve çeşitli “hizmet bedelleri” adı altında yapılan yüksek kesintilerden kaynaklandığı aktarılıyor. Bu uygulamaların şeffaf olmadığı ve işçilerin çoğu zaman sözleşme şartlarını tam olarak bilmeden sürece dahil edildiği vurgulanıyor.
Turizm sektörü ise en kırılgan alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Sektör temsilcileri, düzensiz ve denetimsiz işe alımların hizmet kalitesini olumsuz etkilediğini, bunun da ülkenin turizm imajına zarar verebileceğini ifade ediyor. Niteliksiz veya yeterli eğitimi olmayan personelin sistem dışı yollarla istihdam edilmesinin uzun vadede rekabet gücünü düşürebileceği belirtiliyor.
HAK İHLALLERİ
Haberde ayrıca denetim mekanizmalarındaki zafiyetlere dikkat çekiliyor. Çalışma Bakanlığı ve ilgili göç birimlerinin kontrollerinin yetersiz kaldığı, şikâyet süreçlerinin ise ağır işlediği ifade ediliyor. Bu durum, yasa dışı aracıların faaliyetlerini sürdürmesini kolaylaştırıyor.
Uzmanlar, mevcut tabloya müdahale edilmemesi halinde kayıt dışı ağın daha da büyüyebileceği ve üçüncü ülkelerden gelen işçilerin hak ihlallerinin artabileceği uyarısında bulunuyor. Yasal istihdam ajansları ise daha sıkı denetim, etkin yaptırım ve eşit rekabet koşulları talep ediyor.
Kathimerini’ye göre, yabancı iş gücüne yüksek derecede bağımlı olan Kıbrıs ekonomisi için bu “gölge sistem”, yalnızca bir çalışma hayatı sorunu değil; aynı zamanda ekonomik sürdürülebilirlik ve ülkenin uluslararası itibarı açısından da ciddi bir risk oluşturuyor.
SON EKLENENLER
