Bugün Kıbrıs

KTMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Başkanı Prof. Dr. Mehmet Toycan, enerji politikalarında yaşanan yapısal sorunlara ve gelinen noktaya ilişkin kapsamlı bir basın açıklaması yaptı. Açıklamada, uzun süredir kamuoyuyla paylaşılan uyarılar doğrultusunda, alınan kritik kararların kamuoyuna duyurulmasının zorunlu hâle geldiği belirtildi.

KIB-TEK’TE YÖNETİM KRİZİ VE BAŞBAKANLIK VURGUSU
Toycan açıklamasında, ülkede enerji üretimi ve yönetiminden sorumlu bir Enerji Bakanlığı bulunmasına rağmen, KIB-TEK’e ilişkin tüm yetkilerin fiilen Başbakanlık bünyesinde toplanmasının ciddi bir yönetsel krize yol açtığı ifade etti. Toycan, bu süreçte özellikle AKSA ile imzalanan sözleşme başta olmak üzere, KIB-TEK’in rant odaklarına açıldığının ve kurumsal yapısının zayıflatıldığının açıkça görüldüğünü kaydetti.

Enerji ve KIB-TEK konularında çalışmak üzere Bakanlar Kurulu kararıyla kurulan ve EMO’nun da temsil edildiği Enerji Komitesi’nin onaylanmış olmasına rağmen işlevsiz hâle getirildiği belirtilen Başkan Toycan, “Başbakanlık bünyesinde yaşanan üst düzey yönetim zaafiyetleri ve toplum güvenini sarsan uygulamalar dikkate alındığında, Enerji ve KIB-TEK’in ivedilikle ilgili Bakanlığa devredilmesi artık bir zorunluluktur” dedi.

YEK KURULU PASİFİZE EDİLDİ, MEVZUATSIZ İZİNLER VERİLDİ
EMO Başkanı Toycan açıklamasında, 47/2011 sayılı Yasa kapsamında kurulan Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kurulu’nun (YEK), 2022 yılına kadar Enerji Bakanlığı bünyesinde aktif biçimde çalıştığı ve yenilenebilir enerjinin hayata geçirilmesine önemli katkılar sağladığı hatırlattı. Ancak 2022 sonrasında bu kurulun bilinçli şekilde pasifize edildiği, YEK izinleri ve mevzuatın keyfi, popülist ve teknik temelden yoksun kararlarla şekillendirildiği vurguladı.

Bu yaklaşımın, KIB-TEK şebekesinde ciddi teknik ve işletme sorunlarına yol açtığı ifade eden EMO Başkanı Toycan, 2022’den bugüne kadar bütüncül bir planlama yapılmaksızın çok büyük kapasiteli YEK izinleri verildiğine dikkat çekti. Açıklamada, yenilenebilir enerjide kapasite artışının temel unsurlarından biri olan enerji depolama sistemlerine ilişkin herhangi bir mevzuatın hâlâ oluşturulmadığı da vurguladı.

Toycan, mevzuatı bulunmamasına rağmen ülkede çok sayıda depolamalı GES sisteminin kurulduğuna dair güçlü bilgiler olduğuna işaret etti. Ayrıca, SAN-HO adlı şirkete devlet eliyle 50 MW depolamalı üretim izni verildiği, ancak bu iznin yürürlükteki hangi mevzuata dayanılarak verildiğinin kamuoyuna açıklanmadığı ifade eden Toycan, bu durumu, “önce karar alıp sonra mevzuatı uydurma anlayışının yeni bir örneği” olarak nitelendirdi.

ENTERKONNEKTE VE AKSA ELEŞTİRİSİ
Açıklamada, kamuoyunun uzun süredir enterkonnekte bağlantı başlığı altında oyalandığı savunularak, bu konunun sorunları çözümsüzlüğe terk etmenin bir aracı hâline getirildiği belirtildi. EMO Başkanı, bu noktada net bir tanım yaparak şu ifadeye yer verdi:
“Doğrudan ülke şebekesine bağlı olmayan ve serbest piyasa üzerinden enerji alışverişi sağlamayan bir sistem, enterkonnekte bağlantı olarak adlandırılamaz. Bu tür girişimler ancak yeni bir rant aracı olarak değerlendirilebilir.”

KIB-TEK İÇİN BAĞIMSIZLIK ÇAĞRISI
Toycan, KIBTEK’in Fasıl 170 ve 171 çerçevesinde gerekli düzenlemeler yapılarak bağımsız bir yapıya kavuşturulmasının şart olduğunu vurguladı. Açıklamada, “Bağımsız ve hesap verebilir bir enerji kurumu oluşturulmadan, ülkedeki enerji sorunlarının ve KIBTEK odaklı rant ilişkilerinin çözülmesi mümkün değildir” denildi.

EMO: TEMSİLCİLERİMİZİ GERİ ÇEKİYORUZ
Açıklamanın sonunda, EMO’nun kurumsal tutumuna ilişkin önemli bir karar kamuoyuyla paylaşıldı. Buna göre, belirtilen sorunların çözümü yönünde somut ve samimi adımlar atılana kadar, enerji alanında devlet bünyesinde faaliyet gösteren tüm kurum ve kurullardaki EMO temsilcileri geri çekilecek.

EMO, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“KTMMOB Elektrik Mühendisleri Odası olarak, kamusal yararı, teknik doğruları ve toplumun geleceğini savunmaya devam edeceğimizi bir kez daha vurgularız.”