Bugün Kıbrıs

EL-SEN ile Kıbrıs Türk Makine Mühendisleri Odası, AKSA ile imzalanan alım garantili Kalecik sözleşmelerinin elektrik faturaları üzerinden halka yüklediği yüksek ve süreklilik arz eden maliyetleri, bugün KTÖS Konferans Salonu’nda düzenlenen sunumla kamuoyuna aktardı. Toplantıda, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Başkanı Seran Aysal, Türk-Sen Başkanı Arslan Bıçaklı El-Sen Başkanı Ahmet Tuğcu konuşma yaptı; teknik sunumu ise Kıbrıs Türk Makine Mühendisleri Odası Başkanı Ayer Yarkıner gerçekleştirdi.

“KURUMLAR HATA YAPMAZ, YÖNETENLER YAPAR”
KTMMOB Başkanı Seran Aysal, konuşmasında kamusal kurumların birer halk değeri olduğunu vurgulayarak, yaşananların kurumların kendisinden değil, yönetim anlayışlarından kaynaklandığını söyledi. Aysal, hatanın çalışanlara ya da kuruma yıkılmaya çalışıldığını belirterek, “Hataları kurumlar yapmaz. Kurumlar cansız varlıklardır. Hata varsa bunu yönetenler yapar” dedi. Aysal, kurumların bilinçli yatırımlar yapılmayarak işlevsiz hale getirildiğini, ardından da elden çıkarılmalarının meşrulaştırılmaya çalışıldığını ifade etti.

“YATIRIM YAPMADILAR, PEŞKEŞE ZEMİN HAZIRLADILAR”
Türk-Sen Başkanı Arslan Bıçaklı ise son yıllarda sendikaların yaptığı eylemlerin ücret artışı için değil, kamusal yatırımların yapılması ve enerji arz güvenliğinin sağlanması amacı taşıdığını söyledi. Bıçaklı, 2019 yılında imzalanan protokollerde en az 60 milyon dolarlık yatırım taahhüdü bulunduğunu, ancak bu yatırımların yapılmadığını belirterek, bunun bilinçli bir tercih olduğunu savundu. “Önce yatırımı kesiyorlar, kurumları çalışamaz hale getiriyorlar, sonra da ‘satalım’ diyorlar” ifadelerini kullanan Bıçaklı, hiçbir siyasi otoritenin halktan yetki almadan toplumun malı olan kurumları elden çıkarma hakkı olmadığını vurguladı.

TUĞCU: “AKSA BU ÜLKEYE NASIL GELDİ, NEYİ PLANLADI”
EL-SEN Başkanı Ahmet Tuğcu, AKSA’nın Kıbrıs’ın kuzeyine geliş sürecini ve Kalecik sözleşmelerinin arka planını ayrıntılarıyla anlattı. Kalecik 3 Sözleşmeleri kapsamında getirilen makinelerin yaşlı, modifiye edilmiş ve başka ülkelerden sökülmüş olduğunu belirten Tuğcu, sözleşme gereği yapılması gereken testlerin de usulüne uygun gerçekleştirilmediğini söyledi. Tuğcu, “1999 model, 25 yıllık makineler getirildi. Testler sırasında Kıb-Tek çalışanlarının bulunması gerekirken bu koşullar sağlanmadı” dedi.

AKSA’nın bu ülkeye gelişinin uzun vadeli bir planın parçası olduğunu ifade eden Tuğcu, eski bir AKSA mühendisiyle yaptığı görüşmeden aktardığı sözlerle sürecin “kapıyı aralayıp içeri girdikten sonra gerisinin geleceği” anlayışıyla kurgulandığını dile getirdi. Tuğcu, Kıb-Tek’in kapasitesinin bilinçli biçimde düşürüldüğünü, AKSA’nın ise alım garantileriyle büyütüldüğünü söyledi.

KABLO İDDİASI: “YETKİMİZ YOK” YANITI
Tuğcu, kamuoyuna yıllardır sunulan “kabloyla elektrik gelecek” iddiasının da gerçeği yansıtmadığını söyledi. Türkiye’de enerji iletiminden sorumlu TEDAŞ’ın yaptığı yazışmalarda, Kıbrıs’ın kuzeyinin enterkonnekte sisteme bağlanması için muhatabın Kıbrıs Cumhuriyeti olduğu yanıtının alındığını aktaran Tuğcu, 2012 yılından itibaren gündemde olan meselenin TEDAŞ’ın yaptığı resmi yazışmayla fiilen çöktüğünü ifade etti. Tuğcu, Başbakanın da son dönemde bu yolla elektriğin gelmeyeceğini kabul ettiğini hatırlattı.

YARKINER: BELGELERLE KAMU ZARARI VE “DELİ DUMRUL” SİSTEMİ
Makine Mühendisleri Odası Başkanı Ayer Yarkıner ise sunumunda yasal yollarla elde edilen belgeler üzerinden Kalecik sözleşmelerinin ve Kıb-Tek’teki uygulamaların kamuya verdiği zararı anlattı. Enerji üretiminin mühendislik disiplini gerektirdiğini vurgulayan Yarkıner, “Makine mühendislerinin dışlandığı bir enerji politikasının sonucu bugün ödediğimiz faturalardır” dedi.

Yarkıner, Kıb-Tek’in en yeni ve en verimli makinelerinin ihalesiz biçimde ehliyetsiz firmalara devredildiğini, bakımların geciktirildiğini ve makinelerin bilinçli biçimde devre dışı bırakıldığını öne sürdü. 8 numaralı makinenin bakım sonrası kırıldığını, üretim dışı kaldığını ve yalnızca bu makine nedeniyle yaklaşık 47 milyon dolarlık üretim kaybı oluştuğunu aktardı.

2022 verilerine de değinen Yarkıner, AKSA’nın 50 milyon kilovat saat eksik üretmesine rağmen alım garantileri nedeniyle tam ödeme aldığını, eksik üretim için ise Güney Kıbrıs’tan enerji satın alındığını söyledi. Bu süreçte AKSA’ya 8,3 milyon dolar fazla ödeme yapıldığını, Güney’den alınan enerjiyle birlikte toplam zararın yaklaşık 17 milyon dolara ulaştığını ifade etti. Yarkıner, bu sistemi “üretse de alıyor, üretmese de alıyor; tam bir Deli Dumrul düzeni” sözleriyle tanımladı.

TOPLANTI SUNUMLA DEVAM EDİYOR
Toplantı, Ayer Yarkıner’in belgeler, tablolar ve resmi yazışmalar eşliğinde gerçekleştirdiği sunumla devam ediyor.