Bugün Kıbrıs

Avrupa Birliği ile Güney Amerika ortak pazarı Mercosur arasında imzalanan serbest ticaret anlaşmasının, Kıbrıs ve Kıbrıslı üreticiler için daha fazla istikrar sağlayacağı belirtildi. Ancak özellikle tarım kesiminde endişeler sürüyor.

Ticaret ve Sanayi Bakanı Michael Damianos, Sunday Mail’e yaptığı açıklamada, anlaşmanın Kıbrıs için “somut ve açık faydalar” yarattığını söyledi.

Damianos, “Bu anlaşma, artan uluslararası belirsizlik ortamında, hem ticaret hem de hizmetler açısından Kıbrıs Cumhuriyeti için önemli kazanımlar yaratıyor” dedi.

Bakan, anlaşmanın kritik hammaddelerde arz güvenliğini de güçlendireceğini vurgulayarak, Kıbrıs’ın ithal ettiği soyanın neredeyse tamamının Arjantin’den geldiğini, kahve ve meyve suyu ithalatının ise önemli bir bölümünün Brezilya kaynaklı olduğunu hatırlattı.

“Gümrük vergilerinin azaltılması veya tamamen kaldırılması ve öngörülebilir kuralların getirilmesiyle, Kıbrıslı çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar ve tüketiciler için daha istikrarlı fiyatlar ve daha iyi koşullar sağlanacak” dedi.

İHRACAT İÇİN YENİ PAZARLAR
Damianos’a göre anlaşmanın en kritik boyutlarından biri, Kıbrıs ürün ve hizmetleri için Güney Amerika pazarında yeni ihracat olanakları yaratması.

Bakan, hâlihazırda peynir ürünlerine uygulanan yüzde 28’lik gümrük vergisinin kaldırılmasının, Kıbrıslı süt ürünleri üreticileri için yeni pazarların önünü açabileceğini söyledi.

Ayrıca Kıbrıs’ın küçük ama gelişmekte olan ilaç sektörüne de dikkat çeken Damianos, Avrupa ile Mercosur ülkeleri arasındaki ticaretin kolaylaşmasının orta vadede Kıbrıs menşeli farmasötik ürünler için ihracat fırsatları yaratabileceğini ifade etti.

Bir diğer önemli başlık ise denizcilik hizmetleri oldu. Damianos, anlaşmada denizcilik hizmetlerine ilişkin “kayda değer düzenlemeler” bulunduğunu belirterek, denizciliğin Kıbrıs ekonomisinin en stratejik sektörlerinden biri olduğunu vurguladı.

“Bu anlaşma, AB’nin ticaret ortaklarını çeşitlendirerek Kıbrıs ekonomisinin dayanıklılığını artırıyor ve yeni kalkınma fırsatları yaratıyor” dedi.

HÜKÜMET TAM DESTEK VERİYOR
Tarım Bakanlığı tarafından milletvekillerine gönderilen ve Sunday Mail’in ulaştığı bir belgede de hükümetin anlaşmayı desteklediği açıkça ifade edildi.

Belgede, anlaşmanın Kıbrıs’taki işletmeler ve üreticiler için “önemli fırsatlar” yaratacağı belirtilirken, küçük ve orta ölçekli işletmelerin Mercosur ülkelerinde daha düşük maliyetle ve daha az bürokratik engelle faaliyet gösterebileceği vurgulandı.

Belgeye göre Kıbrıslı hizmet şirketleri Mercosur pazarına daha geniş erişim elde edecek, tarım ve sanayi ürünleri ihracatında ise koşullar iyileşecek. Geleneksel Kıbrıs ürünlerinin, iyileşen ticaret ortamı sayesinde bu pazarlarda “premium fiyatlarla” satılması bekleniyor.

Anlaşma, AB ile Mercosur arasında ticarete konu olan ürünlerin yüzde 91’inde gümrük vergilerini ortadan kaldırıyor. Hükümete göre bu durum, Kıbrıs’ın Mercosur’a yaptığı ihracatın neredeyse tamamını kapsıyor.

TARIMDA KORUMA TARTIŞMASI
Belgede, hâlihazırda Kıbrıs tarım ürünlerinin Latin Amerika’ya ihracatında yüzde 55’e varan gümrük vergileri uygulandığı, bu nedenle Mercosur pazarına erişimin son derece sınırlı olduğu belirtilerek, anlaşmanın bu engeli kaldırmasının çiftçilere yeni olanaklar sunacağı ifade edildi.

Ayrıca Kıbrıs’ın net yem hammaddesi ithalatçısı olduğu, özellikle soyanın artık gümrüksüz ithal edilebileceği vurgulandı.

Anlaşma kapsamında AB’nin korumalı coğrafi işaret (PGI) listesinde yer alan Kıbrıs ürünlerinin Mercosur pazarında taklitten korunacağı da belirtildi. Bu kapsamda Yeroskipu lokumu, Limasol ve Baf şarapları, commandaria, uzo ve zivania koruma altına alınıyor. Hellim ise liste hazırlanırken henüz menşe adı koruması (PDO) statüsüne sahip olmadığı için ilk aşamada yer almadı; ancak listenin onay sonrası revize edilebileceği ifade edildi.

ÇİFTÇİLER İKNA OLMUŞ DEĞİL
Hükümetin tüm güvencelerine rağmen, özellikle tarım kesiminde kaygılar sürüyor. Baf’a bağlı Kissonerga köyünün muz üreticisi olan Belediye Başkan Yardımcısı Nikolas Theodosiou, muz üreticilerinin anlaşma yürürlüğe girdiğinde mutlaka korunması gerektiğini söyledi.

Theodosiou, Latin Amerika’dan gelen ürünlerin çoğu zaman yerli üreticinin maliyetlerinin çok altında fiyatlarla piyasaya girdiğini belirterek, yeterli önlem alınmaması halinde yerel üreticilerin ciddi zorluklarla karşılaşabileceğini ifade etti.

AKEL milletvekili Yiannakis Gavriel ise anlaşmanın “tüm Avrupa için, özellikle de küçük bir ada olan Kıbrıs için yıkıcı sonuçlar doğurabileceği” uyarısında bulundu.

AVRUPA’DA DA BÖLÜNME VAR
Anlaşma, Ursula von der Leyen’in Paraguay’a giderek imza atmasının beklendiği günlerde AB içinde de sert tartışmalara yol açtı. Anlaşma, 700 milyondan fazla insanı kapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret alanını oluşturacak.

Ancak Avusturya, Fransa, Macaristan, İrlanda ve Polonya anlaşmaya karşı oy verirken, Belçika çekimser kaldı. Fransa’da aşırı sağ lider Jordan Bardella, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’u “çiftçilere ihanet etmekle” suçladı.

Paris’te yüzlerce traktörle protestolar düzenlenirken, İrlanda’da on binlerce kişi sokaklara çıktı. Ülkenin sığır ve koyun yetiştiricileri birliği ise, anlaşmaya karşı çıkmasına rağmen yeterince etkili olamadığını savunarak Başbakan Micheál Martin’in istifasını talep etti.

AB mevzuatı, anlaşmanın Avrupa Parlamentosu oylaması olmaksızın geçici olarak uygulanmasına imkân tanıyor. Ancak Komisyon’un ticaretten sorumlu genel müdürü Sabine Weyland, anlaşmanın otomatik olarak yürürlüğe girmeyeceği konusunda milletvekillerine güvence verdi.

Avrupa Parlamentosu’nun anlaşmayı Şubat veya Mart aylarında oylaması bekleniyor. Önümüzdeki hafta Strazburg’daki genel kurul gündeminde ise henüz Mercosur anlaşmasına ilişkin bir oylama bulunmuyor.