YSK sandığı denetledi, peki yazılımı kim denetledi?

UBP’nin 17 itirazla kilitlenen aday belirleme seçiminde gözler oyların yeniden sayılmasına çevrilirken, dijital sistemle ilgili temel sorular yanıtsız kaldı. Parti, seçimden önce 50’den fazla YSK personelinin görev yapacağını açıkladı; ancak kamuoyuna açıklanan görevler üyelik kontrolü, oy kullanma kodlarının basılması ve dağıtılmasıyla sınırlıydı. Yazılımı kimin geliştirdiği, kimin test ettiği, hangi teknik denetimden geçtiği ve sonuçların bağımsız olarak nasıl doğrulanacağı açıklanmış değil.

Bugün Kıbrıs

UBP’nin ilk kez dijital sistemle yaptığı milletvekili aday belirleme ve sıralama seçimi, 17 aday adayının itirazıyla kilitlenirken tartışmanın merkezinde şimdi yalnızca sandıklar değil, kullanılan yazılım da bulunuyor.

Parti yönetimi seçimden bir gün önce yaptığı resmi açıklamada, oylamanın 50’den fazla Yüksek Seçim Kurulu personelinin denetiminde gerçekleştirileceğini duyurdu.

Ancak açıklanan ayrıntılar incelendiğinde YSK’nın hangi aşamaları denetlediği ile dijital sistemin teknik denetiminin aynı şey olmadığı görülüyor.

YSK NEYİ DENETLEDİ?
UBP’nin 23 Ekim tarihli resmi açıklamasına göre YSK;

üyelerin kayıtlarını kontrol etti,

dokunmatik ekranlarda kullanılacak kodların bulunduğu belgeleri bastı ve mühürledi,

bu belgeleri seçmenlere teslim etti.

Seçimin ardından dijital oylama verilerinin bulunduğu hard diskin de sonuçların ekrana yansımasıyla birlikte tutanakla YSK’ya teslim edildiği açıklandı.

Ancak kamuoyuna yapılan açıklamalarda dijital oylama yazılımının; kim tarafından geliştirildiği, hangi şirket tarafından sağlandığı, seçimden önce kim tarafından test edildiği, kaynak kodunun bağımsız incelemeye açılıp açılmadığı, oy kayıtlarıyla fiziksel fişler arasında otomatik karşılaştırma yapılıp yapılmadığı, sisteme sonradan müdahaleyi gösterecek kayıtların nasıl tutulduğu konularında herhangi bir teknik bilgi verilmedi.

“SİSTEM SORUNSUZ” DENİLDİ, 17 İTİRAZ GELDİ
Divan Başkanı Hüseyin Paşa seçim günü saat 16.30 itibarıyla sistemin sorunsuz çalıştığını açıklamıştı.

Seçim sona erdiğinde de teknik bir problem yaşanmadığını savundu.

Ancak sonuçların açıklanmasının ardından 17 aday adayı itiraz etti ve dijital sonuçların fiziksel oylarla yeniden karşılaştırılması talebi gündeme geldi.

İtiraz eden isimler arasında Ziya Öztürkler, Emrah Yeşilırmak, Fırtına Karanfil ve Redif Nurel’in bulunduğu doğrulandı.

Yeşilırmak ise açıklanan rakamların doğruluğuna inanmadığını açıkça söyleyerek fiziksel sayım istedi.

YAZILIMIN KİMİN OLDUĞU HALA AÇIKLANMADI
Süreçteki en önemli boşluklardan biri, UBP’nin kullandığı dijital sistemin sağlayıcısının kamuoyuna açıklanmamış olması.

Yenidüzen’in haberine göre UBP yönetimi önce CTP’nin daha önce kullandığı dijital sistem şirketiyle temas etti; daha sonra bu şirketten vazgeçilerek seçime kısa süre kala Türkiye’den başka bir şirketle anlaşıldı.

Bu iddia UBP tarafından henüz doğrulanmış veya yalanlanmış değil.

Eğer bu bilgi doğruysa, şu sorular ayrıca yanıt bekliyor:

Şirket değişikliği ne zaman yapıldı?

Yeni sistem kaç gün test edildi?

Test sonuçlarını kim onayladı?

YSK yazılımın teknik denetimine dahil oldu mu, yoksa yalnızca seçim sürecinin idari kısmını mı denetledi?

HARD DİSK YSK’DA AMA BU TEK BAŞINA YETERLİ Mİ?
Divan Başkanı Paşa, dijital sonuçların bulunduğu hard diskin seçim gecesi YSK’ya teslim edildiğini açıkladı.

Bu veri şimdi teknik inceleme açısından kritik önem taşıyor.

Ancak dijital bir seçimin güvenilirliğini doğrulamak için yalnızca nihai sonuç dosyasının değil; sistem kayıtlarının, zaman damgalarının, işlem loglarının, yedeklerin ve kullanılan yazılımın da karşılaştırılması gerekiyor.

DP Genel Sekreteri Serhat Akpınar da bu noktaya dikkat çekerek kaynak kodu, sistem kayıtları, zaman damgaları ve yedeklerin bağımsız uzmanlarca incelenmesi çağrısında bulundu.

KADIN KOTASI DA YAZILIMA TANIMLI MIYDI?
Bir başka önemli soru da kadın kotası.

UBP’nin güncel tüzüğünde aday belirleme sürecinin parti kurallarına uygun yürütülmesi gerekiyor.

Ancak seçimden çıkan ham sıralamanın ardından kadın kotasının ayrıca uygulanması gerektiği tartışması başladı.

Bu da yazılımın yalnızca oyları sıralayıp sıralamadığı, yoksa tüzükteki kota ve kontenjan hükümlerinin sisteme önceden tanımlanıp tanımlanmadığı sorusunu gündeme getiriyor.

TDP Genel Sekreteri Redif Ekinci de bu noktaya işaret ederek, kota ve kontenjan kurallarının seçimden önce sisteme tanımlanmış olması gerektiğini söyledi.