Bugün Kıbrıs

Güney Kıbrıs, demokrasinin dört temel göstergesinde de AB ortalamasının altında

International IDEA’nın 2026 Küresel Demokrasi Durumu Raporu’na göre Kıbrıs Cumhuriyeti, temsil, haklar, hukuk devleti ve katılım başlıklarının tamamında Avrupa Birliği ortalamasının altında kaldı. En zayıf alanlar katılım ile hukuk devleti olurken, ülke küresel ölçekte yine de dört kategorinin tamamında ilk 40 içinde yer aldı. Veriler 2025 yılını kapsıyor.

Bugün Kıbrıs

International IDEA tarafından yayımlanan “Global State of Democracy 2026: Democracy in an Age of Conflict” raporu, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin demokrasi performansına ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.

Raporda ülkeler tek bir genel demokrasi puanıyla sıralanmıyor; Temsil, Haklar, Hukuk Devleti ve Katılım olmak üzere dört ayrı başlık değerlendiriliyor. Kıbrıs Cumhuriyeti, 173 ülke arasında Temsil’de 30’uncu, Haklar’da 25’inci, Hukuk Devleti’nde 29’uncu, Katılım’da ise 40’ıncı sırada yer aldı.

DÖRT BAŞLIKTA DA AB ORTALAMASININ ALTINDA
International IDEA verileri kullanılarak 27 AB ülkesinin ortalamasıyla yapılan karşılaştırmada Kıbrıs Cumhuriyeti’nin dört kategorinin tamamında birlik ortalamasının altında kaldığı görülüyor.

Temsil kategorisinde Kıbrıs’ın puanı 0,781, AB ortalaması yaklaşık 0,786.

Haklar kategorisinde Kıbrıs 0,759, AB ortalaması ise yaklaşık 0,778 seviyesinde.

Fark özellikle Hukuk Devleti ve Katılım alanlarında büyüyor. Kıbrıs’ın Hukuk Devleti puanı 0,681 iken AB ortalaması yaklaşık 0,708; Katılım puanı ise 0,689, AB ortalaması yaklaşık 0,719.

EN ZAYIF ALAN KATILIM
International IDEA’nın sınıflandırmasına göre 0,7 ile 1 arasındaki puanlar “yüksek performans”, 0,4 ile 0,7 arasındakiler ise “orta düzey performans” kabul ediliyor.

Buna göre Kıbrıs Cumhuriyeti Temsil ve Haklar alanında yüksek performans, Hukuk Devleti ve Katılım alanında ise orta performans grubunda bulunuyor.

Katılım özellikle dikkat çekiyor. Ülke demokrasi göstergelerinin çoğunda dünyanın en üst yüzde 25’lik diliminde yer alırken, seçimlere katılım göstergesinde en alt yüzde 25’lik grup içerisinde bulunuyor.

2026 SEÇİMLERİNDEKİ ARTIŞ RAPORA HENÜZ YANSIMADI
Raporun verileri 2025 sonunda kesildiği için, 24 Mayıs 2026’daki milletvekilliği seçimlerinde katılım oranının yüzde 63,9’dan yüzde 66,4’e yükselmesi sıralamaya henüz dahil edilmedi.

Aynı seçimlerde 56 sandalyeli Meclis’e 11 kadın milletvekili seçildi; önceki dönemde bu sayı sekizdi. International IDEA’nın bir sonraki değerlendirmesinde bu gelişmelerin katılım göstergesine etkisi görülebilecek.

BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNDE ÖNCEKİ DÖNEME AİT UYARI
International IDEA’nın Kıbrıs profili, 2019-2024 döneminde basın özgürlüğü ve toplumsal gruplar arasındaki eşitlik göstergelerinde gerileme kaydedildiğine de dikkat çekiyor.

Ancak Philenews, bunun 2025’te ortaya çıkmış yeni bir gerileme olarak okunmaması gerektiğini özellikle vurguluyor. Söz konusu değerlendirme Temmuz 2025’te güncellenen ülke profilinde, 2019-2024 dönemindeki değişimleri kapsıyor.

VERİLER KIBRIS’IN GÜNEYİNİ KAPSIYOR
International IDEA, Kıbrıs için kullandığı nicel verilerin yalnızca Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kontrolündeki bölgeleri kapsadığını da açıkça belirtiyor.

Genel tablo, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin küresel ölçekte görece yüksek demokrasi performansına sahip olmakla birlikte, AB ortalamasına göre özellikle hukuk devleti ve yurttaş katılımında geride kaldığını gösteriyor.