İki arıza büyük kesintinin eşiğinden döndürdü
Kıbrıs elektrik sisteminde geçen hafta yaşanan iki ayrı arıza, binlerce tüketiciyi elektriksiz bıraktı. İlk olayda güneydeki güneş enerjisi santralleriyle kontrol merkezi arasındaki iletişim sorunu nedeniyle 165 megavatlık üretim saniyeler içinde kaybedildi. İkinci olay ise kuzeydeki üretim sisteminde meydana gelen arızadan kaynaklandı. Uzmanlar, kesintilerin daha büyük bir sistem çöküşünü önlemek amacıyla otomatik olarak uygulandığını açıkladı.
İki arıza büyük kesintinin eşiğinden döndürdü
Kıbrıs elektrik sisteminde geçen hafta yaşanan iki ayrı arıza, binlerce tüketiciyi elektriksiz bıraktı. İlk olayda güneydeki güneş enerjisi santralleriyle kontrol merkezi arasındaki iletişim sorunu nedeniyle 165 megavatlık üretim saniyeler içinde kaybedildi. İkinci olay ise kuzeydeki üretim sisteminde meydana gelen arızadan kaynaklandı. Uzmanlar, kesintilerin daha büyük bir sistem çöküşünü önlemek amacıyla otomatik olarak uygulandığını açıkladı.
Bugün Kıbrıs
Kıbrıs’ın elektrik sistemi geçen hafta iki ciddi arızayla karşı karşıya kaldı. Cuma sabahı yaşanan ilk olayda binlerce tüketici yaklaşık bir saat, cumartesi sabahı meydana gelen ikinci olayda ise yaklaşık 20 dakika elektriksiz kaldı.
Philenews’in Kıbrıs İletim Sistemi İşletmecisi yetkilileri ve enerji uzmanlarına dayandırdığı haberine göre iki kesintinin nedenleri birbirinden farklıydı.
İlk olay, büyük güneş enerjisi santralleri ile Dağıtım Kontrol Merkezi arasındaki iletişimin geçici olarak kesilmesinden kaynaklandı. İkinci olay ise kuzeydeki elektrik üretim sisteminde meydana gelen arızanın, adanın senkronize çalışan şebekesine yansımasıyla yaşandı.
165 MEGAVATLIK ÜRETİM SANİYELER İÇİNDE KAYBOLDU
Cuma günü saat 10.40 sıralarında güneş enerjisi santrallerinden kontrol merkezine aktarılan üretim verilerinde sorun meydana geldi.
Güneş enerjisi santrallerinin üretimi merkezden sürekli izleniyor ve elektrik arzıyla tüketim arasındaki dengenin korunabilmesi için gerektiğinde artırılıp azaltılıyor.
İletişim zincirindeki arızanın ardından kontrol merkezine hatalı üretim verileri ulaştı ve yaklaşık 165 megavatlık güneş enerjisi üretimi aniden sistemden çıktı.
Bu miktarın büyüklüğünü gösteren en önemli karşılaştırma ise Kıbrıs’ta çalışan en büyük geleneksel üretim ünitesinin yaklaşık 120 megavat kapasiteye sahip olması. Bir başka ifadeyle sistem, en büyük üretim ünitesinden daha yüksek bir kapasiteyi saniyeler içerisinde kaybetti.
TÜKETİMİN YÜZDE 14’Ü OTOMATİK OLARAK KESİLDİ
Elektrik üretimi ve tüketiminin her an dengede tutulması gerektiği için otomatik koruma sistemi devreye girdi.
Üretimdeki ani kaybın zincirleme arızaya ve geniş çaplı bir elektrik çöküşüne dönüşmesini önlemek amacıyla tüketicilerin bir bölümü altı aşamada şebekeden çıkarıldı.
Toplam 140 megavatlık tüketim kesildi. Bu miktarın, olay anındaki toplam elektrik talebinin yaklaşık yüzde 14’üne karşılık geldiği belirtildi.
Yetkililer, vatandaşların yaşadığı elektrik kesintisinin arızanın kendisi değil, sistemin tamamen çökmesini önlemeyi amaçlayan koruyucu bir müdahale olduğunu vurguladı.
ARIZANIN TAM OLARAK NEREDE BAŞLADIĞI BULUNAMADI
Kesintinin güneş enerjisi santralleriyle kontrol merkezi arasındaki veri aktarımından kaynaklandığı belirlenmesine rağmen iletişim zincirinin tam olarak hangi noktasında arıza meydana geldiği henüz tespit edilemedi.
Cyta tarafından yapılan kontrollerde şirketin telekomünikasyon altyapısında herhangi bir sorun bulunmadığı bildirildi.
Soruşturmanın telekomünikasyon sağlayıcısı, kontrol merkezini kuran şirket, elektrik kurumu ve güneş enerjisi santrali işletmecilerini kapsayacak şekilde sürdüğü belirtildi.
KUZEYDEKİ ARIZA ADANIN DİĞER BÖLGELERİNİ DE ETKİLEDİ
Cumartesi sabahı yaşanan ikinci kesintinin ise cuma günkü iletişim sorunuyla bağlantılı olmadığı açıklandı.
Bu kez kuzeydeki üretim sisteminde bir arıza meydana geldi ve elektrik üretimi azaldı. Kıbrıs’ın iki tarafındaki elektrik sistemleri iki noktadan birbirine bağlı ve senkronize biçimde çalıştığı için frekans değişikliği adanın diğer bölgelerine de yansıdı.
Önce kuzeyde tüketici kesintileri uygulandı. Frekansın adanın diğer bölgelerinde de etkilenmesi üzerine otomatik koruma sistemleri yeniden devreye girdi ve yaklaşık 20 megavatlık tüketim şebekeden çıkarıldı.
Yetkililer, bağlantının bir taraftaki arızanın diğer tarafı etkilemesine yol açabildiğini ancak ciddi krizlerde sistemin dayanıklılığını artırması bakımından hayati önem taşıdığını belirtti.
UZMANDAN UYARI: DAHA FARKLI KOŞULLARDA SONUÇ AĞIR OLABİLİRDİ
Elektrik mühendisi ve enerji danışmanı Christakis Hacilau, ilk olayın güneş enerjisi teknolojisinden değil, artan güneş enerjisi kapasitesinin yönetilme biçiminden kaynaklandığını söyledi.
Hacilau, benzer bir arızanın tüketimin daha düşük, güneş enerjisi üretiminin daha yüksek olduğu ilkbahar veya sonbahar aylarında yaşanması halinde daha ciddi risklerin ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.
Kritik telekomünikasyon altyapısında yedek bağlantının bir tercih değil, güvenli elektrik sistemi işletmeciliğinin temel şartı olduğunu belirten Hacilau, arızanın ardından yedek iletişim hattı kurulacağının açıklanmasını da eleştirdi.
Uzman, soruşturmanın sonuçlarının kamuoyuna açıklanmasını ve planlama, lisanslama, denetim ve işletme zincirinde kimin hangi sorumluluğu taşıdığının belirlenmesini istedi.
SON EKLENENLER
