Bugün Kıbrıs

Türkiye’nin deniz parkı hamlesi Kıbrıs’a uzanabilir

Türkiye’nin Kuzey Ege ve Doğu Akdeniz’de iki “deniz millî parkı” ilan etmesi, bölgede yeni bir yetki alanı tartışması başlattı. Uzmanlar açıklanan parkların yalnızca başlangıç olduğunu, Ankara’nın benzer alanları Kıbrıs çevresinde de ilan edebileceğini savundu.

Bugün Kıbrıs

Türkiye’nin Kuzey Ege ile Fethiye-Kaş açıklarında iki “deniz millî parkı” ilan etmesi, Yunanistan’la yaşanan deniz yetki alanı tartışmasını yeniden alevlendirdi. Hamlenin ilerleyen dönemde Kıbrıs çevresine uzanabileceği ileri sürüldü.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 15 Ağustos’ta imzaladığı kararlarla Kuzey Ege Deniz Millî Parkı ile Fethiye-Kaş Deniz Millî Parkı kuruldu. Kararlar 16 Ağustos’ta Türkiye Resmî Gazetesi’nde yayımlandı.

Doğu Akdeniz’de oluşturulan Fethiye-Kaş Deniz Millî Parkı, Muğla ve Antalya açıklarında yaklaşık 21 bin 706 kilometrekarelik alanı kapsıyor.

“BU YALNIZCA BAŞLANGIÇ”
Kathimerini’ye konuşan uluslararası hukuk uzmanı Angelos Syrigos ile uluslararası ilişkiler uzmanı Konstantinos Filis, Türkiye’nin ilan ettiği iki deniz parkının yalnızca başlangıç olduğunu savundu.

İki uzman, Ankara’nın ilerleyen dönemde yeni deniz parkları ilan edebileceğini ve bu alanların Kıbrıs çevresine kadar uzanabileceğini öne sürdü.

Kathimerini’nin analizinde, Türkiye’nin çevre koruma amacıyla kullanılan deniz parklarını aynı zamanda Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanı tezlerini güçlendirecek siyasi ve hukuki bir araca dönüştürdüğü iddia edildi.

ELEKTRİK KABLOSU DA DENKLEMDE
Haberde, Kıbrıs ile Girit arasında kurulması planlanan Great Sea Interconnector elektrik bağlantı projesinin yeniden gündeme gelmesinin Türkiye’nin kararında etkili olduğu değerlendirmesine yer verildi.

Türkiye, elektrik kablosunun geçeceği bazı bölgelerin kendi kıta sahanlığı içinde bulunduğunu savunuyor ve deniz araştırmalarının Ankara’nın izni olmadan gerçekleştirilemeyeceğini belirtiyor.

Kıbrıs Cumhuriyeti, Yunanistan, İsrail ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen proje ise Doğu Akdeniz’deki enerji bağlantılarının önemli bir parçası olarak sunuluyor.

Bu nedenle deniz parkı kararının yalnızca çevresel koruma düzenlemesi değil, enerji projeleri ile deniz yetki alanı anlaşmazlıklarını da etkileyebilecek jeopolitik bir hamle olduğu değerlendiriliyor.

YUNANİSTAN: HUKUKİ GEÇERLİLİĞİ YOK
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’nin ilan ettiği parkların Türk kara sularının dışına çıktığını ve Yunan kıta sahanlığına uzandığını ileri sürerek kararların uluslararası hukuk açısından geçerliliği bulunmadığını savundu.

Atina, kendi ilan ettiği İyon ve Ege deniz parklarının tamamen Yunanistan’ın kara suları içerisinde bulunduğunu belirtirken Ankara, Ege’de sınırlandırma anlaşması yapılmadığı için tartışmalı alanlarda tek taraflı adım atılamayacağını savunuyor.

Türkiye’nin deniz mekânsal planlama haritasında, Doğu Akdeniz’de Türkiye ile Kuzey Kıbrıs arasında 2011’de imzalanan kıta sahanlığı sınırlandırma anlaşması da esas alınıyor.

ÇEVRE KORUMASINDAN YETKİ ALANI MÜCADELESİNE
Deniz parkları esas olarak deniz yaşamını, ekosistemleri ve biyolojik çeşitliliği korumak amacıyla oluşturuluyor. Ancak Ege ve Doğu Akdeniz’de sınırlandırılmamış veya taraflarca tartışmalı kabul edilen bölgeler nedeniyle parkların sınırları doğrudan egemenlik ve deniz yetki alanı tartışmasına dönüşüyor.

Türkiye’nin Kıbrıs çevresinde de benzer alanlar ilan etmesi halinde yeni tartışmanın deniz parklarıyla sınırlı kalmayacağı; enerji projeleri, doğal gaz aramaları, balıkçılık faaliyetleri ve deniz trafiğini de etkileyebileceği değerlendiriliyor.