Bugün Kıbrıs

Esendağlı: “Mülkiyet başlığının kapatılma şansı bu aşamada kaybedildi”

Kıbrıs Türk Barolar Birliği Başkanı Hasan Esendağlı, Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi’nin son kararının yalnızca prosedürel olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, mülkiyet konusunda AİHM’in yeniden yorum yapmasının önündeki son barajın kaldırıldığını söyledi.

Kıbrıs Türk Barolar Birliği Başkanı Hasan Esendağlı, Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi’nin dün aldığı kararın Taşınmaz Mal Komisyonu’nun etkinliğine yönelik bir karar olmadığının doğru olduğunu ancak kararın yalnızca “prosedürel” olduğundan bahsetmenin de doğru görünmediğini söyledi.

Esendağlı, Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi önünde, AİHM’in Cyprus v Turkey kararında saptanan ihlallerle ilgili halen açık bulunan iki başlık olduğunu belirtti. Bunların kayıp kişiler ile yerlerinden edilmiş kişilerin mülkiyet hakkı olduğunu kaydeden Esendağlı, diğer ihlal başlıklarının kapandığını ifade etti.

Delegeler Komitesi’nin, AİHS’in 46/3 maddesi uyarınca, kesinleşen bir kararın uygulanmasının yorumdan kaynaklanan bir zorluk nedeniyle engellendiği kanaatine varması halinde AİHM’den yorum isteyebildiğini belirten Esendağlı, Türk tarafının AİHM’in Demopoulos kararında TMK’yı bireysel başvurular bakımından etkili bir iç hukuk yolu olarak kabul etmesi nedeniyle mülkiyet başlığının kapatılması gerektiğini savunduğunu söyledi.

Rum tarafının ise TMK’nın varlığı nedeniyle taşınmaz satışlarının arttığını ve mülkiyet ihlallerinin geldiği boyutun yeniden yorum gerektirdiğini ileri sürdüğünü kaydeden Esendağlı, yaklaşık üç buçuk yıldır altı ayda bir yapılan oylamalarda iki tarafın da gerekli çoğunluğa ulaşamadığını belirtti.

Esendağlı, ancak 11 Haziran 2026 tarihindeki oylamada Rum tezinin ilk kez 25 oy aldığını ifade etti.

SEKRETERYA TASLAK ÇALIŞMA HAZIRLAYACAK
Esendağlı, Delegeler Komitesi’nin 25 oyla aldığı kararla, AİHM’nin Cyprus v Turkey başvurusuna ilişkin 2014 yılında verdiği tazminat kararının 63’üncü paragrafındaki bulguların yorumlanmasına yönelik taslak çalışma hazırlanması için Sekretarya’yı görevlendirdiğini söyledi.

Yorumlanması istenen paragrafın, AİHM’in Demopoulos kararında TMK’yı bireysel başvurular bakımından etkili iç hukuk yolu olarak kabul etmiş olmasının, Türkiye’nin devletlerarası davadaki yükümlülüklerini yerine getirdiği anlamına gelmediği görüşünü içerdiğini belirten Esendağlı, aynı paragrafta Kıbrıslı Rumlara ait taşınmazların Kıbrıs’ın kuzeyinde hukuka aykırı satışına veya kullanımına izin verilmesinin ya da buna göz yumulmasının da esas kararla bağdaşmayacağının ifade edildiğini kaydetti.

Esendağlı, Sekretarya’nın önümüzdeki bir yıl boyunca bu maddeye ilişkin taslak çalışma hazırlayacağını, ardından Delegeler Komitesi’nin konunun yorum için AİHM’e gönderilip gönderilmeyeceğine ilişkin yeniden oylama yapacağını söyledi.

“AİHM’İN YENİDEN YORUM YAPMASININ ÖNÜNDEKİ SON BARAJ KALDIRILDI”
Gelinen aşamayı üç maddede özetleyen Esendağlı, “11.6.2026 tarihli Delegeler Komitesi kararı, mülkiyet konusunda AİHM’in yeniden yorum yapmasının önündeki son barajı kaldırmıştır” dedi.

Bir yıl sonra hazırlanacak taslak çalışma üzerinden yapılacak oylamada 31 oyun bulunması halinde konunun AİHM’e gönderileceğini belirten Esendağlı, bu durumda TMK’nın devletlerarası başvuruda saptanan mülkiyetle ilgili hak ihlallerini çözüp çözmediğine ilişkin yeniden yargılama yapılacağını ifade etti.

Esendağlı, “Bu yargılama sonunda verilecek karar TMK’nın kaderini mutlaka yakından ilgilendirecektir” dedi.

31 oyun bulunamaması halinde ise sorunun askıda kalmaya devam edeceğini kaydeden Esendağlı, “Gelinen aşamada 31 oyun bulunamaması halinde sorun askıda, arada, arafta kalmaya devam edecektir. Buna karşın mülkiyet başlığının kapatılma şansı, bu aşamada kaybedilmiştir” ifadelerini kullandı.

Esendağlı, konunun geri dönülemez bir noktaya evrilmesini önlemek için çok kritik bir sürece girildiğini ve bunun devlet kurumları tarafından büyük ciddiyetle ele alınması gerektiğini söyledi.