Schengen’de kapı yok, aracı çok
Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı bulunmayan KKTC yurttaşları, Schengen vizesinde daha başvuru aşamasında sistem dışına itiliyor. Güneyde ikamet şartı, kuzeyde randevu yokluğu, Türkiye’deki randevu karaborsası iddialarıyla birleşince sorun AB mevzuatına rağmen büyüyor.
Schengen’de kapı yok, aracı çok
Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı bulunmayan KKTC yurttaşları, Schengen vizesinde daha başvuru aşamasında sistem dışına itiliyor. Güneyde ikamet şartı, kuzeyde randevu yokluğu, Türkiye’deki randevu karaborsası iddialarıyla birleşince sorun AB mevzuatına rağmen büyüyor.
Bugün Kıbrıs
Schengen vizesi almak isteyen Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı bulunmayan KKTC yurttaşları için sorun artık yalnızca vize alıp alamamak değil. Birçok yurttaş, başvuru dosyasını teslim edebileceği randevuya dahi ulaşamadığını belirtiyor.
Bugün Kıbrıs’ın görüştüğü sektör temsilcileri ve başvuru sürecini yakından takip eden kaynaklar, Kıbrıs’ın güneyinde, Kıbrıs’ın kuzeyinde ve Türkiye’de farklı görünen sistemlerin benzer sorunlar ürettiğini aktardı. Kaynaklara göre, başvuru süreçlerinin büyük ölçüde özel şirketler ve aracı sistemler üzerinden yürütülmesi, yurttaşların randevuya erişimini giderek zorlaştırıyor.
GÜNEYDE İKAMET ŞARTI ENGELİ
Kaynakların aktardığına göre geçmişte Kıbrıs’ın güneyindeki konsolosluklardan doğrudan randevu almak mümkünken, son yıllarda birçok ülke vize işlemlerini VFS Global gibi özel şirketler üzerinden yürütmeye başladı.
Ancak bu sistemlerde, başvuru sahibinin Kıbrıs’ın güneyinde yasal ikamet veya oturma iznine sahip olması şartı aranıyor. Bu nedenle Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı bulunmayan ve Kıbrıs’ın kuzeyinde yaşayan birçok kişi daha başvuru aşamasında sistem dışında kalıyor.
Sektör kaynakları, özel şirketlerin uyguladığı bu şart nedeniyle birçok başvuru sahibinin randevu talebinin daha ilk aşamada geri çevrildiğini ifade etti.
AB VATANDAŞI YAKINLARINA TANINAN HAKLAR UYGULANMIYOR MU?
Bugün Kıbrıs’ın ulaştığı bilgilere göre Avrupa Birliği mevzuatı, bir Avrupa Birliği vatandaşının eşi veya çocuğu olan ve onunla birlikte seyahat edecek kişilere kolaylaştırılmış başvuru hakkı tanıyor.
Ancak kaynaklar, uygulamada bazı konsoloslukların bu kişileri de ilk aşamada özel şirketlere yönlendirdiğini belirtti. Kaynaklara göre, Avrupa Birliği mevzuatındaki ilgili hükümler ve Schengen kuralları konsolosluklara hatırlatıldığında bazı başvurular kabul ediliyor ve konsolosluklar doğrudan devreye girerek işlem yapabiliyor.
Bunun bir örneğinin birkaç yıl önce Macaristan’a gitmek isteyen bir halk dansları ekibinde yaşandığı aktarıldı. Kaynakların verdiği bilgiye göre, Avrupa Birliği vatandaşı annesiyle birlikte seyahat edecek bir başvuru sahibinin işlemleri doğrudan konsolosluk tarafından kabul edildi ve özel şirkete yönlendirilmeden tamamlandı.
Kaynaklar, Avrupa Birliği vatandaşlarının yakın aile üyelerine tanınan hakların uygulamada her zaman otomatik olarak işletilmediğini, başvuru sahiplerinin zaman zaman ilgili mevzuatı kendilerinin hatırlatmak zorunda kaldığını savundu.
KUZEYDE TEK MERKEZ, RANDEVU YOK
Kıbrıs’ın kuzeyinde Schengen başvurularının önemli bir bölümü, Lefkoşa’daki eski İngiliz Yüksek Komiserliği binasında faaliyet gösteren Almanya Konsolosluğu üzerinden yürütülüyor.
Kaynakların verdiği bilgiye göre bu merkez yalnızca Almanya için değil; Belçika, Hollanda, Danimarka ve Lüksemburg adına da vize başvurularını kabul ediyor.
Ancak sistemde uygun randevu bulmanın giderek zorlaştığı belirtiliyor. Başvuru sahipleri, her gün internet sitesini kontrol ettiklerini, randevuların ne zaman açılacağına ilişkin önceden bilgilendirme yapılmadığını ve aylar boyunca sistemde boş tarih görünmediğini söylüyor.
Bir kaynak, sistemi her sabah kontrol etmelerine rağmen uzun süre hiçbir uygun tarih göremediklerini, yeni ayların açılmasına karşın randevu takvimlerinde boşluk bulunmadığını anlattı.
200 EURO KARŞILIĞINDA RANDEVU İDDİASI
Bugün Kıbrıs’ın görüştüğü kaynaklar, kamuya açık sistemde görünmeyen randevuların bazı aracılar tarafından ücret karşılığında sağlanabildiğine ilişkin iddiaları da gündeme getirdi.
Kaynakların aktardığına göre geçmişte bir aracının yaklaşık 200 euro karşılığında daha erken tarihlere randevu ayarlayabileceğini söylediği öne sürüldü.
İddiaya göre, kamuya açık sistemde aylar boyunca uygun tarih görünmezken, belirli bir ücret karşılığında daha yakın tarihler için randevu alınabileceği ifade edildi. Kaynaklar, bu tür örneklerin randevu süreçlerinin şeffaflığı konusunda ciddi soru işaretleri yarattığını belirtti.
Söz konusu iddialara ilişkin resmi makamlar tarafından yapılmış herhangi bir tespit veya yargı kararı bulunmuyor. Ancak kaynaklar, randevu sisteminin denetlenmemesi halinde yurttaşların ek ücret talep eden kişi veya şirketlere yönelmek zorunda bırakıldığını savunuyor.
TÜRKİYE’DEKİ TARTIŞMALARLA BENZERLİK
Benzer tartışmalar son dönemde Türkiye’de de gündeme geldi.
Schengen randevularının bot yazılımlar aracılığıyla toplandığı ve daha sonra ücret karşılığında satıldığı yönündeki iddialar üzerine Ticaret Bakanlığı tarafından yedi şirket hakkında inceleme başlatıldı.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği de sınırlı sayıda açılan randevuların saniyeler içinde tükendiğini ve bazı randevuların yüzlerce euro karşılığında el değiştirdiğine ilişkin şikayetler bulunduğunu açıklamıştı.
Türkiye’de yaşanan bu tartışmalar, Kıbrıs’ta dile getirilen iddiaları tek başına doğrulamıyor. Ancak sektör temsilcileri, benzer şikayetlerin bölgesel ölçekte yaygınlaştığını ve randevu sistemlerinin şeffaflığı konusunda ciddi denetim ihtiyacı bulunduğunu belirtiyor.
SORUN AVRUPA BİRLİĞİ’NE TAŞINDI
Yaşanan sıkıntılar Avrupa Birliği’nin resmi sorun çözme ağı olan Solvit sistemine de taşındı.
Bugün Kıbrıs’ın ulaştığı bilgilere göre, Avrupa Birliği vatandaşı bir kişinin aile üyesi olan bir başvuru sahibi adına hazırlanan dosyada, hem Kıbrıs’ın güneyinde hem de Kıbrıs’ın kuzeyinde yaşanan randevu sorunları ayrıntılı şekilde raporlandı.
Başvuruda, Kıbrıs’ın güneyinde ikamet şartı nedeniyle işlem yapılamadığı, Kıbrıs’ın kuzeyinde ise randevu bulunamadığı belirtildi. Dosyaya konsolosluklarla yapılan yazışmalar, ekran görüntüleri ve çeşitli belgeler de eklendi.
Kaynakların aktardığına göre Solvit, başvuru sonrasında ek bilgi ve belge talep etti. Bunun üzerine başvuru sahibinin kimlik ve pasaport bilgileri, aile bağlarını gösteren belgeler ve konsolosluklarla yapılan yazışmalar sisteme yüklendi.
Başvuru kapsamında, Avrupa Birliği mevzuatına göre kolaylaştırılmış işlem hakkına sahip olan kişilerin dahi randevuya erişemediği ve bunun fiilen hak kaybına yol açtığı savunuldu.
Solvit’in dosyayı işleme aldığı ve ilgili makamlarla temas kurduğu belirtilirken, başvuru sahibinin planlanan seyahati için süreç zamanında sonuçlanmadı.
VATANDAŞLAR BAŞVURU YAPACAK KAPI ARIYOR
Kıbrıs’ın güneyinde ikamet şartı, Kıbrıs’ın kuzeyinde uzun süredir devam eden randevu sıkıntısı ve Türkiye’de gündeme gelen randevu karaborsası iddiaları birlikte değerlendirildiğinde, Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı bulunmayan KKTC yurttaşlarının Schengen vizesine erişimi her geçen gün daha da zorlaşıyor.
Kaynaklar, sorunun vize değerlendirmesinden önce başladığını ve birçok kişinin başvuru yapabilecek bir randevuya ulaşmakta dahi güçlük çektiğini belirtiyor.
Sektör temsilcileri, başvuru sistemlerinin daha şeffaf hale getirilmesi, randevu süreçlerinin etkin biçimde denetlenmesi ve Avrupa Birliği vatandaşı aile üyelerine tanınan hakların uygulamada eksiksiz işletilmesi gerektiğini ifade ediyor.
SON EKLENENLER
