Bugün Kıbrıs

İsrail’e giden gizli hatta Mağusa durağı

Türkiye–İsrail ticaretinde kuzey izi: Lider Haluk gemisi İskenderun’dan Mağusa’ya, oradan Hayfa’ya geçti.

Bugün Kıbrıs

İsrail’de Hayfa Mahkemesi’ne yansıyan dosyada, Türkiye’nin İsrail’le ticareti durdurma kararının ardından bazı yüklerin Mısır ve Kıbrıs üzerinden İsrail’e taşındığı iddia edildi. Dosyada adı geçen Lider Haluk gemisinin açık AIS kayıtları ise Kıbrıs ayağında Mağusa izini öne çıkardı.

Bugün Kıbrıs’ın ulaştığı açık kaynak verileri, Lider Haluk’un İskenderun-Mağusa-Hayfa hattını kullandığını gösteriyor; ancak belge değişimi ve olası ticari organizasyonun Kıbrıs ayağı henüz resmi kayıtlarla aydınlatılmış değil. Güncel AIS kaynaklarında gemi Doğu Akdeniz/Hayfa çevresinde görünüyor.

KIBRIS DENİLDİ, AIS KAYDI MAĞUSA’YI GÖSTERDİ
Türkiye’nin İsrail’le ticareti durdurma kararının ardından bazı yüklerin üçüncü limanlar üzerinden İsrail’e ulaştırıldığı iddiası, Hayfa’da görülen ticari bir davayla yeniden gündeme geldi.

Arapça yayın yapan Elaph haber sitesinin İsrail basınına dayandırdığı habere göre, mahkeme dosyasında Türk limanlarından çıkan bazı gemilerin doğrudan İsrail’e gitmediği; önce Mısır veya Kıbrıs’ta durduğu, ardından Hayfa Limanı’na geçtiği öne sürüldü.

Dosyada “Kıbrıs” ifadesi kullanılırken, hangi limanın kastedildiği açıkça belirtilmedi. Ancak dosyada adı geçen Lider Haluk gemisine ait açık AIS kayıtları, geminin İskenderun’dan çıktıktan sonra Mğusa Limanı’na uğradığını, ardından Hayfa’ya geçtiğini gösteriyor.

İSKENDERUN-MAĞUSA-HAYFA HATTI
Maritime Optima gemi takip kayıtlarında Lider Haluk’un rota zinciri İskenderun-Mğusa-Hayfa olarak görünüyor. Kayıtlara göre gemi 25 Mart’ta İskenderun Limanı’na girdi, 2 Nisan’da İskenderun’dan çıktı, 3 Nisan’da Mağusa Limanı’na uğradı ve 4 Nisan’da Hayfa Limanı’na ulaştı.

Bu kayıt, Hayfa dosyasında geçen “Kıbrıs ara durağı” ifadesi açısından kuzey bağlantısını güçlendirdi. Buna karşın, menşe belgelerinin Mağusa’da değiştirildiği veya işlemlerin hangi acente üzerinden yürütüldüğü henüz resmi liman ve gümrük kayıtlarıyla teyit edilmiş değil.

MAHKEME DOSYASINDA “MISIR VE KIBRIS” İDDİASI
İsrail basınında yer alan mahkeme haberlerine göre dosya, Dynamic Shipping Services adlı şirketin Lider Haluk gemisi ve sahiplerine karşı açtığı alacak davası üzerinden gündeme geldi.

Şirket, gemi adına liman ücretleri, operasyon hizmetleri, yakıt ve demirleme giderleri gibi kalemlerde ödeme yaptığını ve yaklaşık 2,2 milyon şekel alacağı bulunduğunu savundu.

Geminin sahipleri ise Dynamic Shipping Services şirketinin yalnızca bir gemi acentesi gibi hareket etmediğini, Türkiye’den İsrail’e yük taşınmasını sağlayan ticari yapının parçası olduğunu ileri sürdü.

Dosyada, Türkiye’den çıkan yüklerin doğrudan İsrail’e gitmediği; Mısır veya Kıbrıs’taki ara duraklar üzerinden Hayfa’ya ulaştırıldığı iddiası yer aldı.

ESTONYA’DA ŞİRKET, DOLAYLI ROTA
Mahkeme dosyasına yansıyan beyanlarda, Türkiye ile İsrail arasındaki doğrudan ticaret kısıtlamaları nedeniyle Estonya’da kayıtlı Admartrade adlı şirketin kullanıldığı iddia edildi.

Dosyada adı geçen Türk iş insanı Haldun Gedizesner’in, Estonya’daki şirketin kullanılmasını “Türkiye ile İsrail arasındaki doğrudan ticaret kısıtlamaları” ile açıkladığı aktarıldı.

Aynı anlatıma göre gemi Türkiye’den İsrail’e doğrudan gitmedi; önce Mısır veya Kıbrıs limanlarına uğradı, ardından Hayfa Limanı’na geçti. Hayfa’da yükünü boşaltan geminin daha sonra Türkiye’ye boş döndüğü öne sürüldü.

GEMİNİN ARKASINDA HANGİ ŞİRKETLER GÖRÜNÜYOR?
Açık kaynak gemi veri tabanlarında Lider Haluk’un kayıtlı sahibi olarak Sakarya Shipping Co., ISM yöneticisi ve ticari yöneticisi olarak ise Samsun Shipping Ltd. bilgisi yer alıyor.

Türk denizcilik basınında gemi, Samsun merkezli Samsun Shipping bünyesindeki Lider Line filosunda hizmet veren Lider Haluk olarak tanımlanıyor. Lider Shipping/Lider Line’ın kendi filo bilgilerinde de Lider Haluk, şirketin Ro-Ro gemileri arasında listeleniyor.

Lider Line ve Lider Gemi hattının, Trabzonlu Bulut Ailesi’ne ait Lider Grup ve kardeş firma Bulut Shipyard ekosistemiyle bağlantılı olduğu açık kaynaklarda görülüyor. Bulut Shipyard’ın tanıtım metinlerinde, tersanenin kardeş firması Lider Gemi İşletmeciliği’ne ait gemilerin bakım ve onarımını da üstlendiği belirtiliyor.

GEMİ HALA HAYFA ÇEVRESİNDE GÖRÜNÜYOR
VesselFinder ve benzeri gemi takip kaynaklarında Lider Haluk, IMO 8404276 numaralı Ro-Ro kargo gemisi olarak yer alıyor. Güncel AIS kayıtlarında geminin Doğu Akdeniz/Hayfa çevresinde göründüğü belirtiliyor.

Bu bilgi, mahkemenin geminin serbest bırakılmasına karar verdiği yönündeki haberlerle çelişmiyor. Çünkü bir geminin serbest bırakılması, limandan ya da demir sahasından hemen ayrıldığı anlamına gelmiyor.

KRİTİK KAYITLAR MAĞUSA’DA
Hayfa dosyasında “Kıbrıs” ara durağı geçerken, açık AIS kayıtlarının Mağusa’yı göstermesi kuzey Kıbrıs bağlantısını araştırılması gereken başlıca hat haline getirdi.

Ancak olayın kesinleşmesi için Mağusa Limanı giriş-çıkış kayıtları, gemiye hizmet veren acente bilgileri, yük manifestoları, proforma faturalar, menşe belgeleri, liman hizmet faturaları ve gümrük kayıtlarının incelenmesi gerekiyor.

Bugün Kıbrıs’ın ulaştığı açık kaynak verileri, Lider Haluk’un İskenderun’dan Mağusa’ya, oradan Hayfa’ya geçtiğini ortaya koyuyor. Ancak belge değişiminin nerede ve kimler aracılığıyla yapıldığı, Kıbrıs ayağında hangi şirket veya acentenin rol aldığı henüz resmi kayıtlarla aydınlatılmış değil.