Bugün Kıbrıs
Kıbrıs’ın enerji politikası kritik bir eşiğe girerken, Kıbrıs Cumhuriyeti Enerji Bakanı Michalis Damianos, ülkenin hem hidrokarbon aramalarını sürdürdüğünü hem de yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırdığını, ancak izole elektrik şebekesi ve yüksek maliyetlerin önemli bir zorluk oluşturduğunu söyledi.
Kıbrıs ile Mısır arasında imzalanan anlaşma kapsamında Afrodit sahasından çıkarılacak tüm doğal gazın en az 15 yıl boyunca Mısır’a satılması planlanıyor. Cyprus Mail’e röportaj veren Damianos, bu anlaşmanın yalnızca ticari değil stratejik bir adım olduğunu vurguladı. Nihai yatırım kararının 2027’de alınması, ilk gazın ise 2031’de çıkarılması hedefleniyor.
KRONOS VE DİĞER SAHALARDA TAKVİM KORUNUYOR
Kronos sahasında beklenen açıklamanın gecikmesine rağmen sürecin aksamadığını belirten Damianos, ilk gazın 2027 sonu ile 2028’in ilk yarısı arasında çıkarılmasının planlandığını ifade etti. Sahada Eni ve Total ile teknik ve hukuki çalışmalar sürüyor.
Ayrıca ExxonMobil ve QatarEnergy tarafından Pegasus ve Glaucus sahalarında ticari rezerv ilan edilmesi, Kıbrıs’ın uzun vadeli potansiyelini güçlendirdi. Bu iki sahada yaklaşık 7 trilyon fit küp gaz olduğu tahmin ediliyor.
VASİLİKO LNG PROJESİ GECİKTİ
Enerji dönüşümünün kilit projelerinden biri olan Vasiliko LNG terminali ise gecikmelerle karşı karşıya. 2018-2019’da başlatılan proje, Çinli konsorsiyumla yaşanan sorunlar nedeniyle tamamlanamadı. Yeni ihale sürecinin başlatılması planlanırken, projenin tamamlanmasının birkaç yılı bulabileceği ifade ediliyor.
Damianos, LNG’nin dizelden daha ucuz olduğunu belirterek, “Vasiliko ve yenilenebilir enerji projeleri birbirine bağlı, ikisi de kritik” dedi.
GÜNEŞ ENERJİSİNDE “FAZLA ÜRETİM” SORUNU
Kıbrıs’ta güneş enerjisi kapasitesi 900 megavata yaklaşırken, şebeke altyapısının bu üretimi karşılayamaması ciddi bir sorun yaratıyor. Özellikle bahar ve sonbahar aylarında ihtiyaçtan fazla üretim yapıldığı, bu nedenle enerjinin bir kısmının kullanılamadığı belirtiliyor.
Bu durum, yeni yatırımcılar için üretim kesintilerine ve adaletsizlik tartışmalarına yol açıyor. Damianos ise sistemin baştan yanlış anlatıldığını belirterek, güneş enerjisinin “faturayı sıfırlamak değil, azaltmak” amacıyla kurulması gerektiğini söyledi.
Çözüm olarak batarya yatırımlarına hız verildi. 2026 başına kadar 120 megavat depolama kapasitesi devreye alınacak, 2027’ye kadar bu kapasitenin artırılması planlanıyor.
AVRUPA’YA BAĞLANTI MALİYET YÜKÜ GETİREBİLİR
Kıbrıs’ı Yunanistan üzerinden Avrupa elektrik şebekesine bağlamayı hedefleyen “Great Sea Interconnector” projesi de gündemde. Ancak maliyeti yüksek olan projede Kıbrıs’ın payının yüzde 63 olması bekleniyor.
Damianos, bu yükün tüketicilere yansıyacağını belirterek, “Bu jeopolitik değil, finansal bir proje” değerlendirmesinde bulundu.
ENERJİDE RİSK DEĞİL, FİYAT SORUNU
Ortadoğu’daki gerilimlere değinen Damianos, Kıbrıs’ın yakıt arzında risk olmadığını ancak fiyatların uzun süre yüksek kalabileceğini söyledi.
EKONOMİDE YENİ GÜÇ: İLAÇ SEKTÖRÜ
Enerji dışında ilaç sektörünün Kıbrıs ekonomisinde öne çıktığını belirten Damianos, ihracatın yüzde 25’ini oluşturduğunu ve yeni ticaret anlaşmalarıyla büyüme potansiyelinin yüksek olduğunu ifade etti.
Genel tabloya bakıldığında, Kıbrıs’ın enerji alanında ilerleme kaydettiği ancak bu sürecin yavaş ilerlediği ve maliyet baskısının sürdüğü görülüyor. Damianos’a göre temel hedef, sistemi hem sürdürülebilir hem de tüketici açısından erişilebilir kılmak.