ABD ile İran arasında savaş sonrası ilk yüz yüze temas, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleştirilecek. Tarafların farklı taleplerle katılacağı görüşmelerde nükleer program, Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik başlıkları öne çıkıyor.
Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan iki haftalık ateşkesin ardından düzenlenen müzakerelerin, küresel enerji piyasaları ve bölgesel dengeler açısından belirleyici olması bekleniyor.
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in davetiyle gerçekleşecek görüşmelerin cumartesi sabahı başlaması planlanıyor.
Zirvenin düzenleneceği bölgede güvenlik önlemleri en üst seviyeye çıkarılırken, İslamabad’da 9-10 Nisan tarihleri resmi tatil ilan edildi.
İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi, görüşmelerin 15 güne kadar sürebileceğini açıkladı.
ÜST DÜZEY HEYETLER MASADA
Müzakerelere katılan isimler, sürecin önemini ortaya koyuyor. ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance başkanlık ederken, Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner da heyette yer alıyor.
İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin görüşmelere liderlik etmesi bekleniyor.
Sürecin arabuluculuğunu Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar yürütürken, Pakistan ordusu ve Başbakan Şerif’in de aktif rol oynadığı belirtiliyor.
TARAFLAR FARKLI TALEPLERLE GELİYOR
Görüşmelerin en kritik boyutunu, taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları oluşturuyor.
İran’ın sunduğu 10 maddelik plan; Hürmüz Boğazı üzerinde denetim, ABD güçlerinin Ortadoğu’dan çekilmesi ve müttefik gruplara yönelik operasyonların durdurulması gibi başlıkları içeriyor.
ABD ise İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan tamamen vazgeçmesini “müzakere edilemez” bir ön şart olarak değerlendiriyor.
LÜBNAN GERİLİMİ SÜRECİ ZORLAYABİLİR
Müzakerelerin önündeki en büyük engellerden biri, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları ve taraflar arasındaki güvensizlik olarak görülüyor.
İran, Lübnan’daki saldırıların sürmesi halinde ateşkesi bozabileceği uyarısında bulunurken, ABD ateşkesin Lübnan’ı kapsamadığını savunuyor.
Uzmanlar, İsrail’in masada yer almamasının ve sahadaki gerilimin devam etmesinin süreci sekteye uğratabileceğine dikkat çekiyor.
PAKİSTAN NEDEN ARABULUCU?
Pakistan’ın hem ABD hem de İran ile ilişkilerini sürdürebilen nadir ülkelerden biri olması, İslamabad’ı kritik bir arabulucu konumuna taşıyor.
İran ile uzun bir kara sınırına sahip olan ve önemli bir Şii nüfusa ev sahipliği yapan Pakistan’ın, Tahran nezdinde güvenilir bir aktör olarak görüldüğü belirtiliyor.
Ayrıca Pakistan’ın ABD’nin “NATO dışı ana müttefiki” olmasına rağmen topraklarında ABD askeri üssü bulundurmaması da İran açısından güven unsuru olarak değerlendiriliyor.