Bugün Kıbrıs
Eski Ombudsman Emine Dizdarlı, Başbakanlıktaki Ünal Üstel’in dün Cumhuriyet Meclisi’nde “yargıya tam yetki verdiğini” söylediği konuşmaya ilişkin kapsamlı bir Anayasal değerlendirme yaptı. Dizdarlı, bu ifadelerin yargı bağımsızlığı ilkesine aykırı olduğunu vurgulayarak, böyle bir yetkilendirme veya talimat verme olanağının bulunmadığını kaydetti.
Dizdarlı, Anayasa’nın 136’ncı maddesine atıf yaparak, yargıçların görevlerinde bağımsız olduklarını ve Anayasa’ya, yasalara ve hukuk prensiplerine uygun olarak vicdani kanaatlerine göre karar verdiklerini hatırlattı. Söz konusu maddenin 2’nci fıkrası uyarınca “hiçbir organ, makam, mercii veya kişi yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve yargıçlara emir ve talimat veremez, genelge gönderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz” ifadesini anımsattı.
Dizdarlı ayrıca, görülmekte olan bir dava hakkında Cumhuriyet Meclisi’nde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağını, görüşme yapılamayacağını veya demeç verilemeyeceğini vurguladı. Yasama ve yürütme organları ile devlet yönetimi makamlarının mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğunun altını çizdi.
“YARGI, BAŞBAKAN’IN YETKİ VERMESİNE İHTİYAÇ DUYMAZ”
Üstel’in “yargıya tam yetki verdiğini” söylediği ifadeyi değerlendiren Dizdarlı, “Yargı mensupları görevlerini yaparken Sayın Başbakan’ın onlara yetki vermesine veya herhangi bir makamın talimatına ihtiyaç duymazlar” dedi. Yargı tarafsızlığı ve bağımsızlığının, hukuk devleti ilkesinin temel unsurlarından biri olduğunu belirten Dizdarlı, bu güvencenin Anayasa ile sağlandığını kaydetti.
Bu ilkelerin amacının, yasama ve yürütme erklerine karşı mahkemelerin bağımsızlığını sağlamak ve yargıyı dolaylı ya da doğrudan etkileme imkânından uzak tutmak olduğunu vurgulayan Dizdarlı, bu çerçevede Başbakan’ın yargıya yetki veya talimat verme olanağı bulunmadığını ifade etti.
“YANLIŞ BİR ALGI YARATILIYOR”
Dizdarlı, söz konusu ifadelerin yanlış bir algı yarattığını belirterek, bunun Anayasa’nın öngördüğü prensiplere ters ve aykırı olduğunu kaydetti. Açıklamasını, “Umarım Sayın Üstel’in günün heyecanına kapılarak sarf ettiği bu sözlerin yanlış ve hatalı olduğu, sakince düşündüğünde kendisi tarafından da idrak edilir” sözleriyle tamamladı.