Bugün Kıbrıs
KTMMOB İnşaat Mühendisleri Odası ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampüsü iş birliğinde kurulan AFMER (Afet Merkezi) bünyesinde yapılan teknik inceleme ve değerlendirmeler doğrultusunda kamuoyunu bilgilendirme gereği doğduğu belirtildi.
Açıklamada, 9 Aralık 2025 tarihinde başlayan ve Aralık 2025–Ocak 2026 döneminde aralıklarla devam eden yoğun yağışlar sonucunda, ülke genelinde birçok barajın doluluk oranlarının kritik seviyelere ulaştığı, bazı barajlarda ise taşkınlar meydana geldiği ifade edildi. Son olarak 24 Ocak 2026 tarihinde etkili olan şiddetli yağışların ardından, bazı barajlarda yeniden taşma yaşandığı kaydedildi.
AKDENİZ BARAJI’NDA CİDDİ YAPISAL YIKIM
Açıklamaya göre, 25 Ocak 2026 sabahı, sosyal medya ve sahadan elde edilen görüntüler doğrultusunda, Güzelyurt bölgesinde, Kalkanlı’nın batısında yer alan Akdeniz Barajı’nın dolu savağında ciddi yapısal yıkılmalar meydana geldiği tespit edildi.
AFMER Yürütme Kurulu üyeleri Dr. Bertuğ Akıntuğ ve Dr. Hasan Zaifoğlu tarafından yapılan teknik değerlendirmelerde, “mevcut hasarın barajın güvenliğini ciddi biçimde zayıflattığı ve yağışların devam etmesi halinde yıkılma riskinin yüksek olduğu” vurgulandı.
MANSAPTAKİ ALANLAR DOĞRUDAN TEHDİT ALTINDA
Uzman değerlendirmelerine göre, “barajın mansabında yer alan ve baraj ile deniz arasında kalan bölgenin, olası bir yıkılma durumunda doğrudan taşkın ve ani su baskını tehdidi altında olduğu” ifade edildi. Bu nedenle, “söz konusu alanın ivedilikle kontrol altına alınması, gerekli güvenlik ve tahliye tedbirlerinin gecikmeksizin planlanmasının büyük önem taşıdığı” belirtildi.
STATİK SIVILAŞMA RİSKİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
KTMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Doç. Dr. Abdullah Ekinci ile AFMER Araştırmacısı Dr. Hamza Saeed tarafından yapılan zemin değerlendirmelerine de yer verilen açıklamada, “gevşek ve suya doygun kumlu veya siltli zeminlere sahip barajlarda ‘statik sıvılaşma’ adı verilen ciddi bir göçme riskinin bulunduğu” ifade edildi.
Açıklamada, “bu tür zeminlerde deprem olmasa bile, suyun zemindeki basıncının artmasıyla birlikte zeminin aniden taşıma gücünü kaybedebildiği ve barajın çok kısa sürede, önceden belirti vermeden zarar görebildiği” vurgulandı.
ULUSLARARASI ÖRNEKLER HATIRLATILDI
2020 yılında ABD’de yaşanan Edenville Barajı yıkımı hatırlatılarak, “yalnızca klasik mühendislik hesaplarına dayanmanın yeterli olmadığının bu tür uluslararası örneklerle ortaya konduğu” ifade edildi. Bu nedenle, “barajların zemin özelliklerinin ayrıntılı şekilde incelenmesi, sıvılaşma riski taşıyıp taşımadığının kontrol edilmesi ve özellikle mansabında yerleşim bulunan barajlara öncelik verilerek detaylı güvenlik incelemelerinin yapılmasının hayati önem taşıdığı” kaydedildi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE YENİ YAĞIŞ REJİMİ VURGUSU
Açıklamada ayrıca, “küresel iklim değişikliğinin etkisiyle ülkede yağış rejimlerinin değiştiği, daha kısa sürede ve daha şiddetli yağışların artık daha sık yaşandığının bilimsel olarak ortaya konduğu” belirtildi. Bu yeni koşullar dikkate alınarak, “mevcut barajların yıkılma ve taşkın analizlerinin güncel verilerle yeniden yapılmasının bir zorunluluk haline geldiği” ifade edildi.
DEVLET KURUMLARINA ÇAĞRI
AFMER adına yapılan açıklama, şu ifadelerle sona erdi:
“Özellikle mansabında yerleşim alanları bulunan barajlara öncelik verilerek, bu analizlerin ilgili Devlet kurumları ile koordineli ve bilimsel esaslara dayalı biçimde gerçekleştirilmesi yönündeki hazır ve kararlı duruşumuzu kamuoyu ile paylaşırız.”