Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Kuzey Kıbrıs’taki mülkiyet haklarını uluslararası hukuk standartlarında çözümü amaçlayan Taşınmaz Mal Komisyonu’nun etkili bir iç hukuk yolu olmaktan çıkarılması adımlarıyla ilgili olarak T24’e açıklamada bulundu.
Açıklamada “Rum tarafı hukuki bir meseleyi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi sistemini zedeler nitelikte siyasileştirmeye çalışmaktadır,” denildi. Komisyon’un bugüne kadar 8 bin 523 başvuru aldığını, bunlardan 2 bin 181’ini sonuçlandırdığını vurgulayan Dışişleri kaynakları, Avrupa Konseyi’ndeki gelişmelerde “her aşamada gerekli girişimlerde bulunmaya devam ettiklerini” bildirdi.
2006’da faaliyete geçen Taşınmaz Mal Komisyonu, Kıbrıs Barış Harekâtı öncesinde sahibi bulunan ancak Kıbrıs Türk devletinin ilanından sonra KKTC yasalarınca terk edilmiş veya sahipsiz olarak nitelenen mallarla ilgili iade, takas veya tazminat kararları veriyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 2006’da verdiği bir kararla bu komisyonun söz konusu mallarla ilgili olarak Kıbrıslı Rumlara ödeme yapılabileceğine karar vermiş ve böylece komisyonu etkili bir iç hukuk yolu olarak işaret etmişti. Şimdi komisyon, kararlarının geciktiği iddiasıyla etkili bir iç hukuk yolu olarak tanınmasının geçersiz hale getirilmesi riskiyle karşı karşıya.
Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) lideri Sıla Usar İncirli, Ankara temasları kapsamında CHP lideri Özgür Özel ve heyetiyle görüşmüş ve bu görüşmede Taşınmaz Mal Komisyonu’na karşı atılan adımlarla ilgili olarak destek istediklerini açıklamıştı.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı kaynakları, konuyla ilgili T24’e yaptığı açıklamada AİHM rehberliğinde kurulan Taşınmaz Mal Komisyonu’nun “son derece etkili bir şekilde çalışmaya devam ettiğini” vurguladı.
Kaynaklar, Komisyon’un bugüne kadar 8 bin 523 başvuru aldığını, bunlardan 2 bin 181’ini sonuçlandırdığını açıkladı.
Ankara’da gazetecilerle bir araya gelen CTP Genel Başkanı İncirli’nin heyetinde yer alan CTP Dış İlişkiler Sekreteri Fikri Toros, komisyonun çalışmasında bazı aksaklıklar olduğunu kabul etmişti.
Aksaklıkların en büyük sebebi olarak finansman sorunları görülüyor. KTC Merkez Bankası raporları, bütçe açığının temel nedenlerinden biri olarak TMK tazminatlarını gösterirken 2024 yılında ve 2025’in ilk 5 ayında karara bağlanan 230 başvuruya ödenen 106 milyon 374 bin 825 sterlin de bunu kanıtlar nitelikte.
Ancak Toros, aksaklıkların Komisyon’un bir iç hukuk yolu olmaktan çıkarılmasını gerektirmediğini vurgulamıştı.
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman da aralık ayında yaptığı açıklamada Taşınmaz Mal Komisyonu’nu daha da güçlendirme çalışmalarının aralıksız devam edeceğini söylemişti. Taşınmaz Mal Komisyonu’nun mevcut durumunun iyileştirilmesi için önemli adımlar atıldığını da kaydeden Erhürman, “Taşınmaz Mal Komisyonu’nu bugünkünden daha güçlü bir noktaya taşıyacağız.. Hazırlıklarımız başladı, bir kısmı tamamlandı” demişti.
DIŞİŞLERİ: 21 DEĞİL, 17 KARŞI OY KULLANILDI
Öte yandan AİHM’in IV. Rum kararındaki “yerlerinden edilmiş kişilerin mülkiyet hakları” başlığının Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi önündeki denetiminin sürdüğüne dikkat çeken Dışişleri kaynakları, “GKRY bu başlığın açık kalması ve bu bağlamda TMK’nın etkinliğinin sorgulatılması yönünde çaba sarf etmektedir.” açıklamasında bulundu.
Dışişleri kaynakları, aralık ayındaki son Avrupa Konseyi Delegeler Komitesi’ndeki Taşınmaz Mal Komisyonu aleyhine oylamaya ilişkin olarak da bilgi verdi.
Kaynaklar, Taşınmaz Mal Komisyonu aleyhine 21 oy kullanıldığı haberlerini reddederek “Toplantıda, ‘yerlerinden edilmiş kişilerin mülkiyet hakları’ başlığının kapatılmasına yönelik oylamada 17 olumlu, 6 olumsuz oy kullanılmış, 20 ülke ise çekimser tutum sergilemiştir.” dedi.
CTP heyeti, Delegeler Komitesi’ndeki Taşınmaz Mal Komisyonu aleyhine verilen oyun 21’e yükseldiği bilgisini vermişti.
“KONUYU TAKIP EDİYORUZ”
“Rum tarafı hukuki bir meseleyi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi sistemini zedeler nitelikte siyasileştirmeye çalışmaktadır,” diyen Dışişleri Bakanlığı kaynakları, bakanlığın ve Türkiye’nin Avrupa Konseyi nezdindeki Daimî Temsilciği’nin konuyu yakından takip ettiğini vurguladı.
Kaynaklar, sürecin her aşamasında gerekli girişimlerde bulunmaya devam ettiklerini ifade etti.
Yaklaşık 2 senedir altı ayda bir toplanan komite Taşınmaz Mal Komisyonu’na ilişkin oylama da yapıyor. Ancak ilk yapılan oylamada yalnızca 2 üye komisyon aleyhine oy vermişken şimdi bu sayı çok artmış durumda. KKTC muhalefeti, son yıllardaki aleyhte oy artışı göz önünde bulundurularak larar için 24 olan salt çoğunluğa ulaşılması ihtimâlinden endişe ediyor.
Delegeler Komitesi, bir sonraki toplantısını Haziran 2026’da yapacak.