Bugün Kıbrıs
Dumansız Ada Platformu tarafından 31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü dolayısıyla yapılan yazılı açıklamada, tütün bağımlılığının küresel düzeyde önlenebilir bir halk sağlığı sorunu olduğu vurgulandı. Açıklamada, her yıl dünya genelinde 8.5 milyondan fazla insanın tütün kullanımına bağlı hastalıklardan yaşamını yitirdiği, tütün ürünü kullanmayan ancak dumanına maruz kalan 1.3 milyon kişinin de bu sebeple hayatını kaybettiği belirtildi.
Platformun misyonu, tütün ürünlerinin sağlık zararları konusunda farkındalığı artırmak, koruyucu önlemleri teşvik etmek ve karar vericileri gerekli tedbirleri almaya çağırmak olarak ifade edildi. Ancak, ülkemizde 15 yıl önce yürürlüğe giren “44/2008 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası”na rağmen, yasanın öngördüğü şekilde denetim yapılmadığı ve Sağlık Bakanlığı’nın işletmelerde denetim faaliyetleri gerçekleştirmediği kaydedildi. Bu eksiklikler nedeniyle, otel, kafe ve restoranlarda serbestçe tütün ürünleri tüketildiği ve “Nargile Cafe” sayısının artmasının endişe verici olduğu belirtildi.
Açıklamada, bir nargile içiminde alınan nikotin miktarının bir sigaradan alınan nikotin miktarından yüzde 70 daha fazla olduğu ve bir saatlik nargile içiminin ortalama 50 sigaraya denk geldiği vurgulandı. Ülkedeki tütün kullanımı yaygınlığının her geçen gün arttığına dikkat çekildi.
Evrensel Hasta Hakları Derneği’nin 2022 yılında gerçekleştirdiği araştırmanın verilerine göre, toplumdaki yetişkin bireylerin üçte birinden fazlasının sigara ve tütün kullanıcısı olduğu, erkeklerin neredeyse yarısının sigara, nargile ya da elektronik sigara benzeri bir tütün ürünü kullandığı ve kadınlar arasındaki içicilik oranının yüzde 26 olduğu açıklandı. Gençler arasındaki sigara kullanımının ortalamanın üzerinde olduğu ve 18-24 yaş aralığında bu oranın yüzde 40 seviyesinde olduğu belirtildi. Sigara ve tütün ürünü kullanıcılarının üçte ikisinin bu alışkanlıktan vazgeçmesi gerektiğini düşündüğü, ancak sigarayı bırakma bilincinin gençler arasında en düşük seviyede olduğu ifade edildi.
YDÜ Tıp Fakültesi tarafından bu yıl gerçekleştirilen araştırmaya göre, toplumda tütün kullanma sıklığının ortalama yüzde 40.7, erkeklerde yüzde 47.2 ve kadınlarda yüzde 34 olduğu belirtildi. Sağlık Bakanlığı’nın denetim eksikliği ve tütün endüstrisinin reklam stratejileri nedeniyle tütün kullanımının arttığına dikkat çekildi.
Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri kullanımının yaygınlaşması da endişe verici bir başka konu olarak öne çıkarıldı. Tütün endüstrisinin, sigarayı bırakmak isteyen kişilere elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerini pazarladığı ve gençleri hedef alarak müşteri sayılarını artırmaya çalıştığı ifade edildi. KKTC’de elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin satışının hem internetten hem de markalara özel açılmış tütün satış noktalarından gerçekleşebildiği, bu ürünlerin ortaokul çağı çocuklar arasında bile yaygınlaştığı ve bazı kafelerde reklamlarının görüldüğü belirtildi.
Dumansız Ada Platformu, tütün ürünleri ile ilgili taleplerini sıraladı:
– “44/2008 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarından Korunma ve Denetim Yasası”nın uygulanması için Sağlık Bakanlığı’nın görevini yapması gerektiği,
– Yeni nesil tütün ürünlerinin zararlarından korumaya yönelik yasaların yeniden düzenlenmesi ve tamamen uygulanması gerektiği,
– Tüm halkın, özellikle çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine maruz kalmasının engellenmesi gerektiği,
– Elektronik sigara ve benzeri ürünlerin reklamlarının ve gösterişli satış noktalarının yasaklanması gerektiği,
– Tütün kullanmaktan vazgeçmek isteyen bireylere yardımcı olmak amacıyla tüm kamu hastanelerinde “tütün bırakma poliklinikleri” hizmete konulması gerektiği,
– Üniversitelerin kampüslerinde tütün satışının yasaklanması ve tüm üniversitelerin “tütünsüz kampüs” olması gerektiği,
– Elektronik sigaranın yarattığı plastik kirliliği için Çevre Dairesi’nin atıklarla ilgili düzenlemeler yapması gerektiği.
Genç nesillerin sağlıklı bir geleceğe adım atabilmesi için toplumun tüm kesimlerinin bilinçlenmesi ve harekete geçmesi gerektiği vurgulandı. Sigara ve e-sigara gibi ürünlerin kullanımını azaltmak ve çocukları bu tehlikelerden uzak tutmak için, toplumu yönetenlerin ivedilikle göreve davet edildiği belirtildi. Dumansız Ada Platformu, tütünsüz ve sağlıklı bir dünya için birlikte çalışmanın önemini vurguladı.
Dumansın Ada Platformu destekçileri ise şöyle:
1.Alzheimer Derneği
2.Çevre Koruma Vakfı ÇEKOVA
3.Cumhuriyetçi Türk Partisi
4.Çevre Mühendisleri Odası
5.Doğu Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi
6.Diyaliz ve Böbrek Hastaları Dayanışma Derneği
7.Doğa ve Kültür Derneği
8.Evrensel Çocuk Hakları Derneği,
9.Evrensel Hasta Hakları Derneği
10.Gıda Mühendisleri Odası
11.Girne Amerikan Üniversitesi
12.Halk Sanatları Derneği HASDER
13.Her Daim Dostlar Derneği
14.İskele Gençlik Derneği
15.Kanser Hastalarına Yardım Derneği Tulips
16.Kıbrıs İşitme ve Konuşma Engelliler Vakfı KİKEV
17.Karpaz Dostları Derneği, 18.Kadından Yaşama Destek Derneği KAYAD
19.Kale Inner Wheel Kulübü
20.Kemal Saraçoğlu Kanser Vakfı
21.Kıbrıs Barış Kültürü Merkezi
22.Kıbrıs Sulak Alan Topluluğu
23.Kıbrıs Türk Biyologlar Derneği
24.Kıbrıs Türk Diyetisyenler Birliği
25.Kıbrıs Türk Diyabet Derneği
26.Kıbrıs Türk Eczacılar Birliği
27.Kıbrıs Türk Fizyoterapistler Derneği
28.Kıbrıs Türk Hekimler Sendikası TIP İŞ
29.Kıbrıs Türk MS Derneği
30.Kıbrıs Türk Pediatri Kurumu
31.Kıbrıs Türk Psikologlar Derneği
32.Kıbrıs Türk Serbest Çalışan Hekimler Birliği
33.Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği
34.Kıbrıs Türk Tabipleri Odası
35.Kıbrıs Türk Orta Eğitim Sendikası
36.Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği
37.Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası
38.Kıbrıs Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği
39.Kıbrıs Türk Veterinerler Birliği
40.Kıbrıs Yeşilay Derneği
41.KUIR Kıbrıs
42.Lefke Çevre ve Tanıtma Derneği
43.Management Centre
44.Orman Mühendisleri Odası
45.Temiz Ada Çevre Gönüllüleri
46.Thalassemia Derneği
47.Toplumcu Demokrasi Partisi
48.Toplumsal Varoluş Derneği TOVAD
49.Türk Torak Derneği KKTC Temsilciliği
50.Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü
51.Yaşlı Hakları ve Ruh Sağlığı Derneği
52.Yeşil Barış Hareketi
53.Ziraat Mühendisleri Odası