Afganistan’da eğitim öğretim yılı dün başladı. Ancak yeni eğitim yılı Taliban tarafından derslerinden men edilen yüz binlerce kız çocuğunun sıralarında oturma hakkı ellerinden alınmış bir şekilde başladı.
Ülke yönetimini 2021 yılından bu yana elinde bulunduran Taliban’ın altıncı sınıftan sonraki kız çocuklarının okula devam etmesini yasaklaması nedeniyle 1 milyon kız öğrenci, eğitim hakkından mahrum kaldı.
Örgüt yönetimindeki Afganistan, dünyada kızların eğitimine yasak getiren tek ülke konumunda bulunuyor.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), 1 milyondan fazla kız çocuğunun Taliban’ın uyguladığı bu yasaktan etkilendiğini açıkladı.
Ayrıca Taliban’ın iktidarı ele geçirmesinden önce 5 milyon kız çocuğunun bina yetersizliği ve diğer nedenlerle okula gidemediğini tahmin ediyor.
Taliban’ın eğitim bakanlığı, yeni eğitim yılının başlamasını kadın gazetecilerin katılmasına izin verilmeyen bir törenle kutladı.
Gazetecilere gönderilen davetiyelerde, “Kız kardeşler için uygun yer olmaması nedeniyle kadın muhabirlerden özür dileriz.” denildi.
Taliban’ın eğitim bakanı Habibullah Ağa, tören sırasında bakanlığın “dini ve modern bilimlerin eğitim kalitesini mümkün olduğunca arttırmaya” çalıştığını iddia etti.
Ancak Taliban’ın, medreselere ya da dini okullara ağırlık vererek okuryazarlık ve sayısal becerilerin yerine İslami dersleri önceliklediği biliniyor.
Bu arada Bakan Ağa, öğrencilere ‘İslami ve Afgan kültürüyle çelişen’ kıyafetler giymekten kaçınmaları çağrısında bulundu.
Grubun başbakan yardımcısı konumundaki Abdüsselam Hanefi, eğitimi “ülkedeki tüm uzak bölgelere” yaymaya çalıştıklarını ileri sürdü.
Taliban daha önce kızların eğitimlerine devam etmelerinin İslam hukukuna (şeriat) aykırı olduğu ve okula dönmeleri için bazı koşulların gerektiğini bildirmişti. Ancak öne sürdüklleri koşulların yaratılması konusunda hiçbir adım atılmadı ve ilerleme de kaydedilmedi.
Örgüt, 1990’larda Afganistan’ı yönettiği dönemde de kızların eğitimini yasaklamıştı.
ABD ve NATO güçlerinin çekilmesi sırasında Batı destekli hükümetin çökmesiyle iktidarı ele geçiren Taliban, 2021’de başkent Kabil’e ulaştığında daha ılımlı bir yönetim vaat etti.
Ancak kısa süre sonra kadınları yüksek öğretimden, sosyal hayattan ve hatta parklar gibi kamusal alanlardan ve çoğu işten men etti.
Kız çocuklarının eğitimine getirilen yasak, Taliban’ın uluslararası arenada Afganistan’ın meşru yöneticileri olarak tanınmasının önündeki en büyük engel olarak görülüyor.
Bu arada Afgan erkek çocuklarının eğitime erişimi olmasına rağmen İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Taliban’ı eleştirerek “istismarcı” eğitim politikalarının kız çocukları kadar erkek çocuklarına da zarar verdiği uyarısında bulundu.
HRW, aralık ayında yayınladığı bir raporda, nitelikli öğretmenlerin ülkeyi terk etmesiyle erkek çocukların eğitimine verilen derin zarara daha az dikkat çekildiğini, müfredattaki ‘gerici’ değişikliklerin yanı sıra bedensel cezaların artmasının okula devam oranının düşmesine yol açtığına işaret etmişti.